KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 9.
W okresie sprawozdawczym od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 roku w zakładzie odnotowano łącznie 300 dni zwolnień lekarskich udzielonych z powodu wypadków przy pracy. W analizowanym okresie zaistniało 5 wypadków przy pracy, w tym jeden śmiertelny na miejscu zdarzenia. Ile wynosi wskaźnik ciężkości wypadków w okresie sprawozdawczym?
Ilustracja przedstawia fragment tekstu z instrukcją obliczania wskaźnika ciężkości wypadków.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik ciężkości to średnia liczba dni niezdolności do pracy przypadająca na 1 wypadek nieśmiertelny. Dlatego z 5 wypadków wyłącza się 1 śmiertelny: W−S=4. Obliczenie: 300/4=75. Wynik oznacza średnio 75 dni absencji na jeden wypadek nieśmiertelny.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik ciężkości wypadków przy pracy służy do oceny, jak "dotkliwe" były skutki zdarzeń w danym okresie, mierzone liczbą dni niezdolności do pracy (absencji chorobowej). Zgodnie z metodologią opisaną w kontekście, jest to średnia liczba dni zwolnienia lekarskiego przypadająca na jeden wypadek nieśmiertelny.

W zadaniu podano:

  • D = 300 dni zwolnień lekarskich z powodu wypadków,
  • W = 5 wypadków przy pracy ogółem,
  • S = 1 wypadek śmiertelny na miejscu zdarzenia.

Kluczowa zasada: wypadków śmiertelnych nie uwzględnia się w mianowniku wskaźnika ciężkości, ponieważ nie generują dni absencji chorobowej (poszkodowany nie przechodzi okresu rekonwalescencji zakończonego powrotem do pracy).

Stosujemy więc wzór praktyczny: D/(W−S). Najpierw wyznaczamy liczbę wypadków nieśmiertelnych: W−S = 5−1 = 4. Następnie liczymy wskaźnik: 300/4 = 75.

Odpowiedź "75" jest poprawna, bo oznacza, że w analizowanym roku przeciętny wypadek nieśmiertelny skutkował średnio 75 dniami niezdolności do pracy.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "60" wynika z dzielenia 300/5, czyli z błędnego włączenia wypadku śmiertelnego do mianownika (to najczęstsza pułapka).
  • "50" nie odpowiada żadnemu poprawnemu przekształceniu danych z zadania; zwykle jest efektem przypadkowego zaokrąglania lub błędnego odjęcia dni.
  • "100" pojawia się, gdy ktoś myli działania (np. dzieli przez 3 albo przyjmuje inną liczbę wypadków nieśmiertelnych), ale nie jest zgodne z podanymi wartościami.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wskaźnik dotyczy liczby wypadków czy liczby pracujących/przepracowanych godzin. Wskaźnik ciężkości to relacja dni absencji do liczby wypadków nieśmiertelnych, a nie wskaźnik częstości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wskaźnik statystyczny pokazujący średnią liczbę dni niezdolności do pracy (zwolnień lekarskich) przypadającą na jeden wypadek przy pracy nieśmiertelny w danym okresie. Służy do oceny dotkliwości skutków wypadków i porównań między okresami lub działami.
Wskaźnik ciężkości opiera się na liczbie dni absencji chorobowej. Wypadek śmiertelny nie generuje dni zwolnienia lekarskiego, bo nie ma powrotu do pracy. Dlatego, aby średnia była sensowna, wypadki śmiertelne wyłącza się z liczby zdarzeń w mianowniku.
Najpierw oblicz liczbę wypadków nieśmiertelnych: W−S (wszystkie wypadki minus śmiertelne). Następnie podziel sumę dni zwolnień lekarskich D przez tę liczbę. Otrzymasz średnią liczbę dni absencji na jeden wypadek nieśmiertelny.
Potrzebujesz: (1) sumy dni niezdolności do pracy z tytułu wypadków w okresie sprawozdawczym, (2) liczby wszystkich wypadków przy pracy, oraz (3) liczby wypadków śmiertelnych. Te trzy wartości pozwalają policzyć wskaźnik w praktycznej postaci D/(W−S).
W zadaniach dotyczących wskaźnika ciężkości najczęściej tak, ponieważ wskaźnik dotyczy absencji po wypadkach nieśmiertelnych. Zawsze jednak warto sprawdzić definicję podaną w materiale do zadania lub w opisie metody, aby wiedzieć, co dokładnie jest wliczane do mianownika.
Wskaźnik ciężkości opisuje skutki zdrowotne wypadków (dni absencji na 1 wypadek nieśmiertelny). Wskaźnik częstości mówi, jak często wypadki się zdarzają, zwykle odnosząc liczbę wypadków do liczby pracowników lub przepracowanych godzin. To inne wielkości i inne mianowniki.
Wynik 75 oznacza, że w danym okresie przeciętny wypadek przy pracy, który nie był śmiertelny, powodował średnio 75 dni niezdolności do pracy. To informacja o dotkliwości urazów i pośrednio o kosztach społecznych oraz organizacyjnych absencji.
Najczęstszy błąd to policzenie 300/5 zamiast 300/(5−1), czyli wliczenie wypadku śmiertelnego do mianownika. Częste jest też mylenie pojęć i stosowanie logiki wskaźnika częstości (odnoszenie do zatrudnienia), choć wskaźnik ciężkości liczy się z dni absencji i liczby wypadków nieśmiertelnych.
Analizuje się go okresowo (np. rocznie lub kwartalnie) w raportach wypadkowości, przy przeglądach zarządzania BHP oraz po wdrożeniu działań profilaktycznych. Wskaźnik pomaga ocenić, czy wypadki stają się "lżejsze" (mniej dni absencji) lub "cięższe" w kolejnych okresach.
Wskaźnik ciężkości rozpoznasz po tym, że w danych pojawia się liczba dni zwolnień lekarskich lub dni niezdolności do pracy. Jeśli zadanie podaje liczbę pracowników lub przepracowane godziny, częściej dotyczy to wskaźników częstości. Zawsze dopasuj wzór do rodzaju danych.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wskaźnik ciężkości to średnia liczba dni niezdolności do pracy przypadająca na 1 wypadek nieśmiertelny."

Materiały:

  • Materiały edukacyjne CIOP-PIB dotyczące wskaźników wypadkowości i analizy wypadków
  • Podręczniki/schematy obliczania wskaźników BHP stosowane w kształceniu zawodowym
  • Zadania rachunkowe z interpretacją wskaźników (częstości, ciężkości, umieralności) dla przygotowania do egzaminu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego