Aby wyznaczyć normę czasu na partię, trzeba skorzystać z zależności podanych w karcie normowania czasu obróbki skrawaniem. Karta rozbija czas na składniki i pokazuje, jak przejść od czasu pojedynczej sztuki do czasu całej partii.
1) Zależności z karty
- tw (czas wykonania) = tg + tp
- tj (czas jednostkowy) = tw + tu
- t (norma czasu partii) = tpz + n · tj
2) Podstawienie danych
- Przyjęto czas główny tg = 8 min.
- Z karty: czas pomocniczy tp = 2 min, czas uzupełniający tu = 2 min, czas przygotowawczo-zakończeniowy tpz = 5 min, a wielkość partii n = 10.
3) Obliczenia krok po kroku
Najpierw liczony jest czas wykonania:
tw = tg + tp = 8 + 2 = 10 min
Następnie czas jednostkowy:
tj = tw + tu = 10 + 2 = 12 min
Na końcu norma czasu na partię:
t = tpz + n · tj = 5 + 10 · 12 = 5 + 120 = 125 min
Dlatego poprawna jest odpowiedź "125 minut.".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "39 minut." – typowy skutek pominięcia mnożenia przez wielkość partii lub nieuwzględnienia części składników czasu; wynik jest zbyt mały jak na 10 sztuk i doliczenie tpz.
- "17 minut." – wskazuje na liczenie tylko fragmentu czasu (np. samego tg z niewielkim dodatkiem), bez przejścia do normy dla partii oraz bez uwzględnienia wzoru t = tpz + n·tj.
- "170 minut." – może wynikać z podwójnego doliczenia składników (np. błędnego dodania tpz wielokrotnie albo potraktowania tu lub tp jako czasu dla partii). To przeszacowanie względem poprawnego rachunku z karty.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy liczysz czas dla jednej sztuki (tw, tj) czy dla całej partii (t). W kartach normowania symbole są kluczowe – pomylenie tg z tw zmienia wynik.
