KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2021

Motoryka duża to sprawność ruchowa związana z dużymi grupami mięśni i kontrolą postawy.

Obejmuje m.in. unoszenie głowy, obracanie się, siadanie, pełzanie/raczkowanie, stanie i pierwsze kroki. To obszar, w którym w 1. roku życia widać bardzo szybkie zmiany.

Motoryka mała dotyczy precyzyjnych ruchów dłoni i palców oraz manipulowania przedmiotami.

W 1. roku życia pojawiają się ważne elementy (np. coraz dokładniejszy chwyt), ale bardzo duży "skok" widać często później, gdy rośnie precyzja, planowanie ruchu i czynności samoobsługowe.

Ponieważ niemowlę w krótkim czasie przechodzi od ograniczonej kontroli postawy do samodzielnego przemieszczania się.

Zmiana pozycji (leżenie–siad–stanie) i lokomocja wymagają dojrzewania układu nerwowego oraz siły mięśniowej, dlatego postępy są częste i łatwe do zaobserwowania.

Typowo obserwuje się kolejno: lepszą kontrolę głowy, obracanie się, siadanie, pełzanie lub raczkowanie oraz podciąganie do stania.

Pod koniec 1. roku część dzieci stawia pierwsze kroki. Kolejność i tempo mogą się różnić, ale zakres zmian w postawie i mobilności jest zwykle największy.

Nie. Koordynacja to zdolność płynnego i celowego łączenia ruchów, a motoryka duża to obszar umiejętności ruchowych całego ciała.

Koordynacja jest składnikiem motoryki (dużej i małej), ale w pytaniach testowych zwykle nie zastępuje kategorii rozwoju takich jak motoryka duża.

W 1. roku życia uwaga dziecka jest krótka i silnie zależna od bodźców, a rozwój poznawczy ma wiele składowych.

Natomiast postęp w ruchach całego ciała jest w tym czasie wyjątkowo wyraźny (siadanie, przemieszczanie, stanie), dlatego w porównaniach domen rozwoju częściej wskazuje się motorykę dużą.

Pomaga poprzez bezpieczne warunki do ruchu i zabawę adekwatną do wieku.

Przykłady to czas na macie, zachęcanie do sięgania i obracania się, bezpieczne tory przeszkód dla raczkowania oraz aktywności równoważne. Ważne jest unikanie wymuszania pozycji i obserwacja komfortu dziecka.

Częsty błąd to mylenie pojęć: uznanie, że skoro dziecko chwyta zabawki, to "najbardziej" rozwija motorykę małą.

Inny błąd to wybieranie ogólnego hasła (np. "koordynacja") zamiast domeny rozwoju. Warto myśleć o kamieniach milowych: postawa i lokomocja zwykle dominują w 1. roku.

Gdy dziecko wyraźnie nie osiąga typowych umiejętności dla wieku lub traci wcześniej nabyte zdolności.

Nie każdy wolniejszy rozwój oznacza problem, ale sygnały utrzymujące się w czasie wymagają omówienia z rodzicem i konsultacji ze specjalistą. W praktyce liczy się całościowa obserwacja, nie pojedynczy "test".

Ucz się przez mapę kamieni milowych i rozróżnianie domen: motoryka duża, motoryka mała, mowa, społeczno-emocjonalny rozwój.

Pomaga tabela "co dziecko zwykle potrafi" w kolejnych miesiącach oraz ćwiczenie pytań porównawczych. Skup się na funkcjonalnych przykładach (siadanie, raczkowanie), bo są najczęściej testowane.