KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 9.
W planie opieki nad 80-letnią podopieczną, u której występuje wysoka gorączka, katar i kaszel wilgotny, opiekun powinien uwzględnić:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najwłaściwsze są działania wspierające oddychanie i komfort chorej oraz zapobiegające odwodnieniu:
nawilżanie powietrza, oklepywanie ułatwiające odkrztuszanie, chusteczki do higieny nosa i podawanie płynów. Pozostałe propozycje zawierają elementy zbędne, ryzykowne lub wykraczające poza rolę opiekuna (np. leki).

Pełne wyjaśnienie:

U osoby starszej z wysoką gorączką, katarem i wilgotnym kaszlem priorytetem opiekuna jest wsparcie podstawowych funkcji, poprawa komfortu oraz zapobieganie powikłaniom, które mogą szybko rozwinąć się w tej grupie wiekowej (np. odwodnienie, osłabienie, pogorszenie wydolności oddechowej).

Odpowiedź "nawilżanie powietrza w pomieszczeniu, oklepywanie pleców podopiecznej, zaopatrzenie w chusteczki higieniczne, podawanie płynów" łączy cztery spójne i niefarmakologiczne elementy planu opieki:

  • Nawilżanie powietrza może zmniejszać podrażnienie dróg oddechowych i ułatwiać oddychanie, zwłaszcza gdy w pomieszczeniu jest sucho.
  • Oklepywanie pleców (jeśli jest wykonywane prawidłowo i bez przeciwwskazań) bywa stosowane jako wsparcie w odkrztuszaniu zalegającej wydzieliny przy kaszlu wilgotnym.
  • Chusteczki higieniczne wspierają higienę nosa i komfort w katarze, a także ograniczają rozprzestrzenianie wydzieliny.
  • Podawanie płynów jest kluczowe, bo gorączka zwiększa utratę wody i ryzyko odwodnienia; regularne pojenie jest typowym zadaniem opiekuna.

Dlaczego pozostałe propozycje są gorsze?

  • "kąpiel podopiecznej w wannie, bezpośrednie wietrzenie pomieszczenia, zakup pieluchomajtek, podawanie płynów" – kąpiel w wannie przy osłabieniu i gorączce może zwiększać ryzyko zasłabnięcia lub wychłodzenia; bezpośredni przewiew może nasilać dyskomfort. Pieluchomajtki nie wynikają z przedstawionych objawów, więc są elementem nieadekwatnym do problemu.
  • "wietrzenie pomieszczenia, dostarczanie produktów bogatych w błonnik, nacieranie pleców podopiecznej spirytusem" – błonnik nie jest priorytetem przy infekcji; nacieranie spirytusem to praktyka obarczona ryzykiem podrażnień i nie jest standardowym działaniem opiekuńczym. Wietrzenie może mieć sens, ale samo w sobie nie rozwiązuje kluczowych problemów i w tej odpowiedzi towarzyszą mu elementy nietrafione.
  • "nawilżanie powietrza w pomieszczeniu, dostarczanie produktów wysokokalorycznych, podawanie leków" – nawilżanie jest trafne, jednak "podawanie leków" nie powinno być planowane jako samodzielna czynność opiekuna bez zlecenia i procedur. Dodatkowo dieta wysokokaloryczna nie jest pierwszoplanowym celem wobec gorączki i objawów oddechowych; częściej ważniejsze są tolerancja posiłków i nawodnienie.

W praktyce opiekun powinien także obserwować stan podopiecznej (temperatura, oddech, ilość wypijanych płynów, nasilenie kaszlu), zapewnić odpoczynek oraz zgłosić niepokojące objawy osobie uprawnionej (np. rodzinie, pielęgniarce, lekarzowi) zgodnie z procedurami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Plan opieki powinien skupiać się na komforcie oddychania i bezpieczeństwie: regularne podawanie płynów, dbanie o nawilżenie powietrza, wspieranie odkrztuszania (np. bezpieczne oklepywanie, jeśli jest dopuszczone) oraz utrzymanie higieny nosa i otoczenia.
Gorączka zwiększa utratę wody i może szybko prowadzić do odwodnienia, które u seniorów pogarsza samopoczucie, osłabia i może nasilać zawroty głowy. Opiekun może realnie pomóc, proponując małe porcje płynów często i obserwując, ile podopieczny wypija.
Suche powietrze nasila podrażnienie błon śluzowych. Nawilżanie (np. nawilżaczem lub innymi bezpiecznymi metodami) może zmniejszać uczucie drapania w gardle i ułatwiać oddychanie. Ważne jest też wietrzenie bez przeciągów oraz utrzymanie czystości urządzeń nawilżających.
Oklepywanie to technika wspierająca odkrztuszanie wydzieliny przy kaszlu wilgotnym. Ma sens tylko wtedy, gdy jest wykonywane prawidłowo, w odpowiedniej pozycji i gdy nie ma przeciwwskazań. W razie wątpliwości opiekun powinien skonsultować sposób wykonania z personelem medycznym.
Zwykle opiekun nie powinien samodzielnie włączać leczenia farmakologicznego. Podawanie leków musi odbywać się zgodnie z zaleceniem i ustalonymi zasadami (kto podaje, co, w jakiej dawce i jak to dokumentować). W planie opieki bezpieczniej ujmować działania niefarmakologiczne i obserwację.
Ryzykowne bywają działania, które zwiększają prawdopodobieństwo zasłabnięcia, wychłodzenia lub urazu, np. kąpiel w wannie przy osłabieniu albo intensywne wietrzenie z przeciągiem. Niebezpieczne są też "domowe metody" bez potwierdzonego bezpieczeństwa, np. nacieranie silnymi preparatami drażniącymi skórę.
Chusteczki higieniczne wspierają higienę przy katarze: ułatwiają usuwanie wydzieliny, poprawiają komfort i pomagają ograniczyć zabrudzenia otoczenia. To drobny, ale praktyczny element planu opieki, szczególnie w opiece domowej lub instytucjonalnej.
Niepokojące są m.in. narastająca duszność, sinienie, bardzo wysokie lub utrzymujące się stany gorączkowe, znaczne osłabienie, zaburzenia świadomości, odwodnienie (suchość w ustach, skąpomocz) albo ból w klatce piersiowej. Opiekun powinien szybko zgłosić takie objawy zgodnie z procedurami miejsca opieki.
Częsty błąd to wpisywanie działań nieadekwatnych do problemu (np. pieluchomajtki bez wskazań) albo działań poza kompetencjami (samodzielne "podawanie leków"). Inny błąd to pomijanie podstaw: nawodnienia, komfortu oddechowego, higieny i obserwacji objawów.
Najpierw nazwij problem (tu: objawy infekcji i gorączka), potem wybierz działania bezpieczne, niefarmakologiczne i typowe dla opiekuna: komfort, higiena, płyny, obserwacja. Odrzucaj odpowiedzi z elementami zbędnymi, ryzykownymi lub zastrzeżonymi dla personelu medycznego.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe propozycje zawierają elementy zbędne, ryzykowne lub wykraczające poza rolę opiekuna (np. leki)."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – advice for the public on common respiratory infections, https://www.who.int/health-topics/common-cold (dostęp: 2026-03-05)
  • CDC – Common Cold: prevention and care (hydration, symptom care), https://www.cdc.gov/common-cold/ (dostęp: 2026-03-05)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – Fever: adult care basics (hydration and monitoring), https://medlineplus.gov/fever.html (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczące planu opieki i obserwacji objawów
  • Podręczniki/kompendia z podstaw opieki nad osobą starszą (higiena, komfort, bezpieczeństwo)
  • Poradniki pierwszej pomocy i postępowania w gorączce (część niefarmakologiczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego