Zaparcia atoniczne (związane z osłabioną perystaltyką i obniżonym napięciem jelit) często dotyczą osób leżących i niesamodzielnych. Unieruchomienie, mniejsza aktywność i osłabienie mięśni powodują wolniejszy pasaż treści jelitowej, dlatego w planie opieki kluczowe są działania niefarmakologiczne, które zwiększają objętość mas kałowych i pobudzają naturalne ruchy jelit.
Odpowiedź "bogatoresztkowej, kompoty z suszonych śliwek do picia i obserwację wypróżnień" jest właściwa, ponieważ:
- Dieta bogatoresztkowa dostarcza błonnika, który wiąże wodę, zwiększa objętość stolca i mechanicznie stymuluje ścianę jelita, co ułatwia wypróżnienie.
- Suszone śliwki zawierają błonnik oraz sorbitol (działanie osmotyczne), co sprzyja zmiękczeniu stolca i pobudzeniu motoryki jelit. Kompot jest praktyczną formą podania u osób mających trudności z gryzieniem lub zmniejszony apetyt.
- Obserwacja wypróżnień (częstotliwość, konsystencja, wysiłek przy defekacji) pozwala ocenić skuteczność interwencji i wcześnie wychwycić pogorszenie, np. nasilone wzdęcia czy brak stolca przez dłuższy czas.
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z typowych powodów spotykanych w praktyce opiekuńczej:
- Warianty z dietą ubogoresztkową są niekorzystne przy zaparciach atonicznych, bo ograniczają błonnik, przez co stolec bywa mniejszy objętościowo i trudniej przesuwa się w jelicie.
- Wariant z kompotem z czarnych jagód jest błędny, ponieważ jagody (ze względu na obecność tanin) mają działanie ściągające i mogą nasilać skłonność do zaparć, zamiast ją zmniejszać.
- Ustalanie stałej pory podawania basenu może pomagać w wypracowaniu rytmu defekacji, ale w tym pytaniu kluczowe jest rozpoznanie właściwych elementów dietetyczno-obserwacyjnych; łączenie ich z produktami o działaniu zapierającym albo z dietą ubogoresztkową czyni propozycję nieprawidłową.
Wskazówka do nauki: przy zaparciach atonicznych myśl schematem "błonnik + odpowiednie płyny + monitorowanie efektu", a produkty o działaniu ściągającym (jak czarne jagody) traktuj jako typową pułapkę egzaminacyjną.
