Płodozmian przeciwerozyjny układa się tak, aby zmniejszyć ryzyko erozji wodnej i wietrznej. Kluczowe jest utrzymywanie gleby możliwie długo pod osłoną roślin: zwarty łan ogranicza uderzenia kropel deszczu i zaskorupianie, a rozwinięty system korzeniowy poprawia strukturę gleby i zwiększa wsiąkanie wody, przez co maleje spływ powierzchniowy.
Rośliny motylkowe wieloletnie (np. uprawy wieloletnie o trwałej okrywie) sprzyjają ochronie gleby, ponieważ pozostają na polu dłużej niż rośliny jednoroczne, często tworzą gęstą darń/okrywę i stabilizują glebę korzeniami. Z tego powodu w przeciwerozyjnej strukturze zasiewów powinny stanowić dużą część udziału w zmianowaniu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Zboża ozime – mogą częściowo chronić glebę, ale w typowym ujęciu nie stanowią najlepszej grupy dominującej w płodozmianie stricte przeciwerozyjnym w porównaniu z roślinami wieloletnimi; ponadto ochrona zależy od fazy rozwoju i warunków.
- Zboża jare – wysiewane wiosną, przez część roku pozostawiają glebę bez okrywy, co zwiększa podatność na spływ i rozmywanie, zwłaszcza przy intensywnych opadach.
- Rośliny okopowe i przemysłowe – w wielu technologiach długo utrzymują glebę w międzyrzędziach odsłoniętą oraz wymagają zabiegów uprawowych sprzyjających erozji; dlatego w płodozmianie przeciwerozyjnym ich udział zwykle się ogranicza.
W praktyce planując zmianowanie na terenach zagrożonych erozją, zwiększa się udział upraw wieloletnich i okrywowych oraz ogranicza uprawy, które pozostawiają glebę odsłoniętą. Dla pszczelarza istotne może być także łączenie funkcji ochrony gleby z zapewnianiem pożytków (pyłek/nektar) w otoczeniu pasieki.
