KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 33.
W pokazanym na rysunku okienku poleceń dostępnym w programie do składu i łamania tekstu można określić
Ilustracja przedstawia okienko poleceń w programie do składu i łamania tekstu, prawdopodobnie w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kerning to regulacja odstępu między konkretnymi parami znaków, a interlinia to odstęp między wierszami tekstu. W programach DTP oba parametry zwykle występują w tym samym panelu formatowania znaków, razem z wyborem kroju pisma. Dlatego poprawna jest odpowiedź łącząca te trzy ustawienia.

Pełne wyjaśnienie:

W programach do składu i łamania tekstu (DTP) ustawienia typograficzne dzielą się najczęściej na parametry znakowe (dotyczące liter/znaków) oraz akapitowe (dotyczące całych akapitów). Pytanie dotyczy okienka/panelu, w którym można określić zestaw typowych parametrów znakowych związanych z wyglądem tekstu.

Odpowiedź "krój pisma i interlinie oraz kerning." jest poprawna, ponieważ:

  • krój pisma (font/Typeface) wybiera rodzinę i odmianę pisma, co bezpośrednio wpływa na kształt znaków,
  • interlinia (leading) reguluje odstęp między liniami tekstu i jest podstawowym parametrem składu wpływającym na czytelność,
  • kerning reguluje odstęp między wybranymi parami liter (np. w nagłówkach), poprawiając estetykę i rytm typograficzny.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo mieszają zakresy funkcji paneli:

  • "krój pisma i oblewanie tekstu." – oblewanie (opływanie) tekstu to zwykle funkcja związana z obiektem/grafiką i układem na stronie, a nie typową mikrotypografią znakową.
  • "wyłącznie krój pisma." – panele formatowania znaków rzadko ograniczają się tylko do wyboru kroju; zwykle obejmują także odstępy, wielkość, interlinię i inne parametry, więc taka odpowiedź zawęża możliwości okna z rysunku.
  • "krój pisma i orientację oraz rozmiar strony." – orientacja i rozmiar strony to ustawienia dokumentu/strony (format strony), a nie ustawienia znakowe; występują w innych oknach (np. ustawienia dokumentu).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w panelu widzisz pola/liczby związane z odstępami między literami i wierszami, to jest to obszar mikrotypografii (kerning, tracking, interlinia), a nie ustawienia dokumentu ani funkcje oblewania obiektów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kerning to ręczna lub automatyczna korekta odstępu między konkretnymi parami znaków (np. "A" i "V"). Stosuje się go, aby poprawić optyczną równość odstępów, szczególnie w nagłówkach, logotypach i dużych stopniach pisma.
Interlinia to odstęp między kolejnymi wierszami tekstu. Zbyt mała interlinia powoduje "zbijanie" się wierszy, a zbyt duża rozrywa rytm czytania. W DTP dobiera się ją do kroju, stopnia pisma i długości wiersza.
Kerning dotyczy odstępu między parą liter (wybrane znaki), a tracking zmienia odstęp w całym zaznaczonym fragmencie (np. całe słowo lub akapit). Kerning służy do korekt punktowych, tracking do ogólnego "rozluźnienia" lub "zagęszczenia" składu.
Kerning wpływa na wygląd i rytm pojedynczych znaków względem siebie, więc należy do mikrotypografii. Dlatego zwykle znajduje się obok wyboru kroju pisma, stopnia, interlinii i innych parametrów formatowania znaków, a nie w ustawieniach strony.
Najczęściej widać "dziury" między literami (np. w parach AV, To, Wa) albo nadmierne zbliżenie znaków, przez co litery się zlewają. W druku i PDF problem jest bardziej zauważalny przy dużym stopniu pisma i krojach o ostrych kształtach.
Oblewanie tekstu stosuje się, gdy tekst ma omijać obiekt (zdjęcie, ramkę, kształt) i dopasować się do układu strony. Kerning dotyczy odstępów między literami. To dwa różne obszary: layout obiektów vs mikrotypografia znaków.
Do formatowania strony należą m.in. rozmiar dokumentu, orientacja (pion/poziom), marginesy, spady i siatka. Są to ustawienia "globalne" dla dokumentu lub stron, a nie parametry tekstu takie jak krój pisma, interlinia czy kerning.
Nie. 120% bywa punktem wyjścia (np. 10 pt tekstu i 12 pt interlinii), ale w praktyce zależy to od kroju, długości wiersza, nośnika (druk/ekran) i charakteru publikacji. Często trzeba wykonać próbny skład i korektę.
Ćwicz na krótkich przykładach: ustaw krój, stopień, interlinię, kerning i tracking, a potem sprawdź efekt w PDF. Warto też umieć wskazać, które funkcje są znakowe, akapitowe i stronowe — to pomaga szybko eliminować błędne odpowiedzi.
Producenci zmieniają nazwy paneli, ikony i układ narzędzi w kolejnych wersjach, dodają funkcje lub przenoszą je do innych zakładek. Dlatego na egzaminie liczy się rozumienie pojęć (kerning, interlinia), a nie tylko pamięć wyglądu jednego programu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Kerning to regulacja odstępu między konkretnymi parami znaków, a interlinia to odstęp między wierszami tekstu."

Źródła:

  • Adobe InDesign User Guide – Kerning and tracking (Adobe Help Center), https://helpx.adobe.com/indesign/using/formatting-characters.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Adobe InDesign User Guide – Leading (line spacing) in InDesign (Adobe Help Center), https://helpx.adobe.com/indesign/using/formatting-paragraphs.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Scribus Documentation – Text and Typography / Properties palette (Scribus Wiki/Docs), https://wiki.scribus.net/ (konkretne hasła: Properties Palette, Typography) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Dokumentacja programu DTP (sekcje: kerning, leading/interlinia, formatowanie znaków)
  • Podstawy typografii: podręcznik/notes z zasad składu i mikrotypografii
  • Ćwiczenia praktyczne: skład 1–2 stron z korektą kerningu w tytułach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego