KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 37.
W pompach ciepła z bezpośrednim odparowaniem wymiennik gruntowy spełnia rolę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W pompie ciepła z bezpośrednim odparowaniem (DX) czynnik roboczy odparowuje bezpośrednio w wymienniku gruntowym, pobierając ciepło z gruntu.
Dlatego wymiennik gruntowy pełni funkcję parownika. Skraplacz jest po stronie oddawania ciepła do instalacji, a zawory nie są wymiennikami ciepła.

Pełne wyjaśnienie:

W pompie ciepła pracującej w obiegu sprężarkowym kluczowe są dwa wymienniki: parownik (miejsce poboru ciepła z otoczenia) i skraplacz (miejsce oddania ciepła do instalacji). W parowniku czynnik chłodniczy odparowuje, czyli przechodzi ze stanu ciekłego w gazowy, pobierając energię cieplną z dolnego źródła.

Jeżeli pompa ciepła jest typu bezpośrednie odparowanie (DX), to oznacza, że czynnik chłodniczy krąży w wymienniku dolnego źródła bez pośredniego obiegu (np. bez roztworu glikolu). W takim układzie wymiennik gruntowy jest miejscem, gdzie czynnik odparowuje, bo właśnie tam pobiera ciepło z gruntu. Z tego powodu wymiennik gruntowy spełnia rolę parownika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Skraplacza" – skraplacz znajduje się po stronie górnego źródła (instalacji grzewczej/CWU) i tam czynnik oddaje ciepło oraz skrapla się. Wymiennik gruntowy w DX nie jest miejscem skraplania, tylko poboru ciepła.
  • "Zaworu odcinającego" – zawór odcinający to armatura do zamykania przepływu, a nie element realizujący wymianę ciepła i przemianę fazową czynnika.
  • "Zaworu rozprężnego" – zawór rozprężny dławikuje czynnik i obniża jego ciśnienie/temperaturę przed parownikiem, ale sam nie pełni roli wymiennika gruntowego. Wymiennik gruntowy to odcinek/układ, w którym następuje właściwe odparowanie i odbiór ciepła z gruntu.

Wskazówka egzaminacyjna: aby szybko rozstrzygnąć takie pytania, ustal gdzie czynnik odparowuje. Miejsce odparowania = parownik; miejsce skraplania = skraplacz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bezpośrednie odparowanie (DX) oznacza, że czynnik chłodniczy odparowuje bezpośrednio w wymienniku dolnego źródła (np. gruntowym), bez pośredniego obiegu solanki. Dzięki temu wymiennik dolnego źródła jest jednocześnie parownikiem obiegu chłodniczego.
Bo to w nim czynnik chłodniczy pobiera ciepło z gruntu i przechodzi w stan gazowy (odparowuje). Funkcja parownika to właśnie odbiór ciepła z dolnego źródła i umożliwienie odparowania czynnika w obiegu sprężarkowym.
Parownik to element po stronie dolnego źródła, gdzie czynnik jest po rozprężeniu i ma najniższe ciśnienie. Na schemacie szukaj miejsca poboru ciepła (grunt/powietrze/woda) i przemiany ciekłe→gazowe czynnika.
Skraplacz oddaje ciepło do instalacji (np. CO lub CWU) i powoduje skraplanie czynnika (gaz→ciecz). Zwykle jest po stronie górnego źródła, czyli tam, gdzie ma trafić użyteczne ciepło dla budynku.
Nie. Zawór rozprężny odpowiada za dławienie i spadek ciśnienia czynnika przed parownikiem, ale nie jest wymiennikiem ciepła. Wymiennik realizuje przekaz energii między ośrodkami, a zawór to element regulacyjny przepływu.
Najczęściej myli się strony obiegu: dolne źródło (pobór ciepła) z górnym źródłem (oddanie ciepła). Drugi błąd to ignorowanie słowa "odparowanie" i odpowiadanie jak dla układu z pośrednim wymiennikiem (solanka/woda).
Odparowanie zachodzi w parowniku, po przejściu czynnika przez element rozprężny. W tym miejscu czynnik ma niskie ciśnienie i temperaturę, dzięki czemu może pobierać ciepło z otoczenia i zmieniać stan z ciekłego na gazowy.
Grunt dostarcza energię cieplną do obiegu chłodniczego. W DX ciepło to jest przekazywane bezpośrednio do czynnika chłodniczego w wymienniku gruntowym, co umożliwia jego odparowanie i dalsze sprężanie w sprężarce.
Nie zawsze. DX może mieć mniejsze straty pośrednie i prostszy tor wymiany ciepła, ale wymaga odpowiednich rozwiązań konstrukcyjnych i serwisowych. Na egzaminie kluczowe jest rozumienie funkcji elementów, a nie ocena "zawsze lepszy".
Opanuj role: parownik (pobór ciepła), skraplacz (oddanie ciepła), sprężarka (podniesienie ciśnienia), zawór rozprężny (spadek ciśnienia). Ćwicz czytanie schematów i zawsze ustalaj, gdzie zachodzi odparowanie i skraplanie.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W pompie ciepła z bezpośrednim odparowaniem (DX) czynnik roboczy odparowuje bezpośrednio w wymienniku gruntowym, pobierając ciepło z gruntu.Dlatego wymiennik gruntowy pełni funkcję parownika."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw chłodnictwa i pomp ciepła (obieg sprężarkowy)
  • Materiały producentów pomp ciepła opisujące układy DX (schematy działania)
  • Notatki z zajęć: porównanie układów pośrednich (solanka/woda) i bezpośrednich (DX)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego