KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 23.
W postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może uczestniczyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W postępowaniu administracyjnym "na prawach strony" mogą występować określone podmioty działające w interesie publicznym (np. prokurator, organizacja społeczna, RPO). Biegły natomiast jest środkiem dowodowym powoływanym do wydania opinii specjalistycznej i nie staje się przez to uczestnikiem postępowania na prawach strony.

Pełne wyjaśnienie:

W procedurze administracyjnej trzeba odróżnić uczestników postępowania od osób, które występują wyłącznie w związku z przeprowadzaniem dowodów. Zwrot "na prawach strony" odnosi się do takich podmiotów, którym przepisy przyznają uprawnienia podobne do strony (np. możliwość składania wniosków, udziału w czynnościach, wglądu w akta w zakresie przewidzianym prawem), mimo że nie są typową stroną materialnoprawną sprawy.

Odpowiedź "biegły" jest poprawna, ponieważ biegły w postępowaniu administracyjnym pełni rolę dowodową: jest powoływany do sporządzenia opinii wymagającej wiadomości specjalnych. Jego zadaniem jest udzielenie fachowej informacji organowi, a nie reprezentowanie interesu własnego czy interesu publicznego w charakterze uczestnika na prawach strony. Biegły nie uzyskuje z samego faktu powołania statusu procesowego zbliżonego do strony.

Odpowiedź "prokurator" jest nieprawidłowa, bo prokurator może w określonych sytuacjach uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w celu ochrony praworządności i interesu publicznego, a jego udział bywa właśnie kwalifikowany jako działanie "na prawach strony". Typowy błąd polega na przeniesieniu intuicji z postępowania karnego ("prokurator = inna procedura") zamiast sprawdzenia roli w administracyjnym.

Odpowiedź "organizacja społeczna" jest nieprawidłowa, ponieważ organizacje społeczne mogą – przy spełnieniu przesłanek – brać udział w postępowaniu w związku z ochroną interesu społecznego lub interesu swoich członków. W praktyce administracyjnej oznacza to, że nie zawsze każda organizacja automatycznie uczestniczy w każdej sprawie, ale co do zasady jest to podmiot, który może zostać dopuszczony do udziału "na prawach strony".

Odpowiedź "Rzecznik Praw Obywatelskich" jest nieprawidłowa, bo RPO posiada kompetencje do podejmowania działań w sprawach administracyjnych w ramach ochrony praw i wolności. Uczniowie często wybierają tę odpowiedź, bo RPO kojarzy się z kontrolą organów, jednak jego ustawowe uprawnienia nie są tożsame z rolą biegłego i mogą obejmować udział w sprawach w trybach przewidzianych prawem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "biegły", "świadek", "oględziny" – są to zwykle elementy postępowania dowodowego, a nie podmioty występujące "na prawach strony". Natomiast prokurator, organizacje społeczne czy RPO to typowe przykłady instytucji, którym przepisy mogą przyznać szczególne uprawnienia w postępowaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, gdy podmiot, który nie jest typową stroną sprawy, otrzymuje uprawnienia podobne do strony (np. udział w czynnościach, składanie wniosków) w zakresie przewidzianym prawem. Najczęściej dotyczy to podmiotów działających w interesie publicznym.
Biegły jest powoływany jako środek dowodowy do wydania opinii wymagającej wiadomości specjalnych. Nie reprezentuje interesu własnego ani publicznego jak uczestnik postępowania, tylko dostarcza organowi wiedzy potrzebnej do oceny dowodów.
Rola biegłego polega na sporządzeniu opinii specjalistycznej, gdy organ nie ma wiedzy fachowej (np. technicznej, medycznej). Biegły pomaga wyjaśnić stan faktyczny, ale nie podejmuje decyzji i nie korzysta z uprawnień strony.
Tak, w określonych przypadkach prokurator może uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym, aby chronić praworządność i interes publiczny. W praktyce oznacza to możliwość podejmowania czynności procesowych przewidzianych dla uczestnika o silnej pozycji.
Nie zawsze automatycznie. Zależy to od spełnienia przesłanek (np. związek z celem statutowym i interesem społecznym). Jeśli warunki są spełnione i organ dopuści udział, organizacja może działać "na prawach strony" w granicach przepisów.
Często myli się osoby z postępowania dowodowego (biegły, świadek) z uczestnikami postępowania. Uczestnicy "na prawach strony" to zwykle instytucje lub podmioty działające w interesie publicznym, a nie osoby powołane do wykonania dowodu.
Strona składa wnioski dotyczące swojego interesu prawnego i otrzymuje rozstrzygnięcie (np. decyzję). Biegły składa opinię jako dowód i jest wzywany do czynności merytorycznych, ale nie ma interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy.
Gdy do wyjaśnienia okoliczności sprawy potrzebne są wiadomości specjalne, których organ nie posiada. Powołanie biegłego ma na celu uzupełnienie materiału dowodowego, a nie "wzmocnienie" pozycji którejkolwiek ze stron.
Na poziomie egzaminu warto kojarzyć, że taki uczestnik może podejmować czynności procesowe podobne do strony (np. udział w postępowaniu, wnioski), ale tylko w zakresie wynikającym z przepisów. Kluczowe jest rozpoznanie, kto może mieć taki status.
Sprawdź, czy pytanie dotyczy statusu strony/uczestnika czy dowodów. Jeśli mowa o prawach strony, biegły zwykle nie pasuje, bo jest narzędziem dowodowym. Jeśli mowa o dowodach specjalistycznych, biegły może być właściwy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W postępowaniu administracyjnym "na prawach strony" mogą występować określone podmioty działające w interesie publicznym (np. prokurator, organizacja społeczna, RPO)."

Źródła:

  • Rzecznik Praw Obywatelskich – serwis informacyjny o działaniach i uprawnieniach RPO w sprawach administracyjnych: https://bip.brpo.gov.pl/ – dostęp 2026-02-28
  • Prokuratura Krajowa / Prokuratura – informacje o zadaniach prokuratora i podstawach działania (kontekst udziału w postępowaniach): https://www.gov.pl/web/prokuratura – dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Tekst Kodeksu postępowania administracyjnego (działy dotyczące stron, uczestników i dowodów)
  • Komentarze i repetytoria do KPA dla szkół policealnych/techników administracji
  • Zbiory pytań egzaminacyjnych z procedury administracyjnej (udział prokuratora, organizacji społecznych, RPO)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego