KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 28.
Który z wymienionych podmiotów może uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym jako podmiot na prawach strony?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Podmiot na prawach strony" to szczególny uczestnik postępowania, któremu przepisy przyznają uprawnienia zbliżone do strony (np. może składać wnioski).
Świadek, biegły oraz osoba wezwana do okazania przedmiotu oględzin są uczestnikami czynności dowodowych i nie mają praw strony.

Pełne wyjaśnienie:

W postępowaniu administracyjnym trzeba odróżniać stronę (podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy sprawa) od innych osób, które mogą brać udział w czynnościach, ale nie korzystają z pełnego "pakietu" uprawnień strony.

Odpowiedź "Rzecznik Praw Obywatelskich." jest właściwa, ponieważ jest przykładem podmiotu, który może brać udział w postępowaniu na prawach strony – czyli działać w sprawie w sposób procesowo uprzywilejowany (np. składać wnioski, przedstawiać stanowisko), mimo że nie jest stroną w sensie materialnoprawnym.

Pozostałe propozycje dotyczą osób uczestniczących w postępowaniu w ramach dowodów i czynności procesowych, ale bez statusu strony:

  • "Świadek." jest źródłem dowodowym. Składa zeznania na okoliczności istotne dla sprawy. Uczestniczy w czynności przesłuchania, ale nie nabywa przez to uprawnień strony (np. nie prowadzi sporu o rozstrzygnięcie, nie wnosi środków zaskarżenia jako strona).
  • "Biegły." dostarcza wiedzy specjalnej (opinii) potrzebnej do wyjaśnienia okoliczności wymagających wiadomości fachowych. Jego rola jest pomocnicza wobec organu, a nie "interesowa" jak u strony.
  • "Osoba wezwana do okazania przedmiotu oględzin." bierze udział w konkretnej czynności dowodowej (oględzinach) w zakresie określonym wezwaniem. To nie jest udział na prawach strony, tylko wykonanie obowiązku/udział w czynności procesowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się role takie jak świadek lub biegły, zwykle są to uczestnicy postępowania związani z dowodami. Status "na prawach strony" dotyczy podmiotów, którym przepisy przyznają możliwość działania w sprawie podobnie jak stronie, mimo że nie muszą mieć własnego interesu prawnego w rozstrzygnięciu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podmiot, któremu przepisy przyznają uprawnienia podobne do uprawnień strony, mimo że nie jest stroną w sensie interesu prawnego w sprawie. Może m.in. podejmować czynności procesowe i przedstawiać stanowisko, aby chronić interes publiczny lub prawa obywateli.
Ponieważ jest instytucją powołaną do ochrony praw i wolności obywateli. W określonych sytuacjach przepisy pozwalają mu włączyć się do postępowania, by wspierać prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy i reagować na naruszenia praw, nawet jeśli nie jest bezpośrednim adresatem decyzji.
Nie. Świadek jest uczestnikiem czynności dowodowej (przesłuchania) i ma głównie obowiązek złożenia zeznań oraz określone uprawnienia ochronne (np. w granicach przewidzianych prawem). Nie ma jednak praw strony, takich jak składanie odwołań czy żądanie rozstrzygnięcia sprawy.
Biegły korzysta z akt w zakresie potrzebnym do sporządzenia opinii, ale nie dlatego, że ma status strony. Jego rola jest techniczna i pomocnicza. Strona ma dostęp do akt z tytułu swoich uprawnień procesowych, a biegły – tylko w zakresie koniecznym do wykonania zleconej czynności.
Oznacza to udział w konkretnym działaniu służącym ustaleniu faktów, np. przesłuchaniu świadka, oględzinach czy sporządzeniu opinii biegłego. Taki udział nie daje automatycznie uprawnień strony. To raczej wykonanie obowiązku albo rola pomocnicza w wyjaśnianiu sprawy.
Strona jest powiązana z rozstrzygnięciem (interes prawny/obowiązek), a uczestnik zwykle dostarcza informacji lub wykonuje czynności dowodowe (świadek, biegły, osoba wzywana do okazania rzeczy). "Podmiot na prawach strony" to wyjątek: nie jest stroną materialnie, ale ma uprawnienia procesowe.
Gdy organ prowadzi oględziny i potrzebuje dostępu do rzeczy lub dokumentu, który znajduje się u tej osoby. Udział polega na okazaniu przedmiotu i ewentualnym umożliwieniu dokonania oględzin. To udział w czynności dowodowej, a nie działanie na prawach strony.
Typowe są m.in. możliwość składania wniosków, wypowiadania się co do zebranych dowodów, przeglądania akt (w granicach prawa), a także korzystania ze środków zaskarżenia. Uczestnicy tacy jak świadek czy biegły mają inne, węższe uprawnienia związane z daną czynnością.
Bo w praktyce "biorą udział" w postępowaniu i pojawiają się w dokumentach, więc łatwo błędnie uznać ich za podmioty o statusie strony. Kluczowe jest rozróżnienie: świadek i biegły służą ustaleniu faktów, a nie dochodzeniu własnego interesu prawnego w rozstrzygnięciu.
Często pojawiają się pytania o to, kto jest stroną, kto jest uczestnikiem dowodu, komu przysługuje wgląd w akta oraz kto może składać środki zaskarżenia. Warto ćwiczyć rozpoznawanie ról: strona, pełnomocnik, świadek, biegły oraz podmioty działające w interesie publicznym.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Podmiot na prawach strony" to szczególny uczestnik postępowania, któremu przepisy przyznają uprawnienia zbliżone do strony (np. może składać wnioski).

Źródła:

  • Kodeks postępowania administracyjnego (KPA) – dział dotyczący stron i uczestników postępowania; oficjalny tekst aktu prawnego w bazie ISAP (Sejm RP)
  • Ustawa regulująca status i kompetencje Rzecznika Praw Obywatelskich – oficjalny tekst aktu prawnego w bazie ISAP (Sejm RP)

Materiały:

  • Tekst Kodeksu postępowania administracyjnego (dział o stronach i uczestnikach postępowania)
  • Materiały dydaktyczne z postępowania administracyjnego: strona, uczestnicy, środki dowodowe
  • Zbiory pytań egzaminacyjnych z administracji publicznej dotyczące KPA i ról procesowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego