KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 26.
W postępowaniu administracyjnym prawo do odmowy zeznań w charakterze świadka nie przysługuje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawo odmowy zeznań w postępowaniu administracyjnym przysługuje tylko ściśle wskazanym osobom bliskim strony (np. małżonkowi, krewnym i powinowatym oraz osobom w relacji przysposobienia). Konkubent nie jest w tym katalogu, więc nie ma takiego uprawnienia. Dlatego wskazana odpowiedź jest prawidłowa.

Pełne wyjaśnienie:

W postępowaniu administracyjnym co do zasady świadek ma obowiązek złożenia zeznań, a wyjątkiem jest możliwość odmowy zeznań przewidziana dla określonego, zamkniętego kręgu osób powiązanych ze stroną sprawy. Kluczowe jest to, że nie chodzi o "bliskość" rozumianą potocznie, lecz o relacje formalnie wyróżnione (rodzinne i prawne).

Odpowiedź "konkubentowi strony." jest poprawna, ponieważ konkubinat (faktyczne pożycie) nie jest małżeństwem ani inną formalną więzią rodzinną w rozumieniu katalogu uprawniającego do odmowy zeznań. W konsekwencji sama relacja partnerska, bez więzi małżeńskiej lub innej wskazanej prawem, nie daje automatycznie prawa odmowy zeznań w charakterze świadka.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do relacji, które typowo są ujmowane w katalogach "osób bliskich" lub są z nimi silnie kojarzone:

  • "byłej żonie." – mylące, bo po rozwodzie ustaje formalny związek małżeński; w testach często sprawdza się, czy zdający rozróżnia aktualne relacje od historycznych.
  • "teściowej." – powinowactwo bywa objęte szczególnym traktowaniem, ale zakres zależy od przepisów; to typowy dystraktor, bo jest formalną relacją rodzinną, choć nie jest pokrewieństwem.
  • "adoptowanemu dziecku." – przysposobienie jest relacją prawną zbliżoną do pokrewieństwa; takie osoby są często traktowane jak "bliskie" w różnych procedurach.

Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się relacje oparte na formalnych więziach (małżeństwo, powinowactwo, przysposobienie), a jedna odpowiedź dotyczy relacji faktycznej (konkubinat), to pytanie zwykle sprawdza właśnie różnicę między więzią prawną a nieformalną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odmowa zeznań to uprawnienie świadka, aby nie składać zeznań w sprawie, mimo wezwania organu. Nie jest to dowolna decyzja – dotyczy tylko sytuacji przewidzianych prawem (najczęściej związanych z określoną relacją świadka ze stroną) i powinna być odnotowana w protokole.
Zwykle są to osoby związane formalną więzią rodzinną lub prawną, np. małżonek oraz określeni krewni, powinowaci i osoby w relacji przysposobienia. Na egzaminie trzeba pamiętać, że katalog bywa zamknięty, więc nie każda "bliska" relacja w sensie potocznym daje takie prawo.
Pytanie zakłada rozróżnienie relacji formalnych od faktycznych. Konkubinat jest relacją nieformalną, bez skutków takich jak w małżeństwie. W testach administracyjnych często sprawdza się właśnie to, czy zdający nie utożsamia "partnera" z osobą, której przepisy automatycznie przyznają uprawnienia świadka.
Nie zawsze. Po rozwodzie ustaje związek małżeński, a wiele uprawnień procesowych jest powiązanych z tym, czy relacja nadal trwa. W pytaniach egzaminacyjnych to częsty haczyk: trzeba ustalić, czy chodzi o aktualnego małżonka, czy o osobę, z którą małżeństwo już nie istnieje.
Powinowactwo to więź rodzinna wynikająca z małżeństwa (np. relacja z teściami). W praktyce urzędowej może mieć znaczenie przy ocenie uprawnień świadka, ale zakres ochrony zależy od konkretnych przepisów. Na egzaminie kluczowe jest odróżnienie powinowactwa od pokrewieństwa.
Przysposobienie (adopcja) tworzy relację prawną podobną do relacji rodzic–dziecko. Z tego powodu w wielu procedurach osoby w tej relacji są traktowane jak "bliskie" i mogą korzystać z określonych uprawnień, np. dotyczących składania zeznań. To typowy temat do sprawdzenia na egzaminie.
Organ powinien wyjaśnić świadkowi jego obowiązki oraz przysługujące prawa, w tym ewentualną możliwość odmowy zeznań. W praktyce robi się to przed przesłuchaniem, a informację o pouczeniu ujmuje w protokole. Dla technika administracji ważne jest, by pouczenie było zrozumiałe i kompletne.
Najczęstsze pomyłki wynikają z mylenia relacji formalnych z nieformalnymi (np. konkubent vs małżonek) oraz z przenoszenia intuicji z życia prywatnego na przepisy. Drugi typ błędu to automatyczne wybieranie odpowiedzi "rodzinnej" bez sprawdzenia, czy relacja nadal istnieje (np. po rozwodzie).
Jest przydatny przy przygotowaniu wezwań, organizacji przesłuchań, sporządzaniu protokołów i kompletowaniu materiału dowodowego. Pracownik administracyjny musi też umieć wychwycić sytuacje, w których świadek może zgłosić uprawnienie do odmowy zeznań, aby procedura była prawidłowa.
Warto uczyć się "katalogami": kto może odmówić, kto nie może, i dlaczego. Pomaga robienie fiszek z relacji rodzinnych (małżeństwo, rozwód, powinowactwo, przysposobienie) oraz rozwiązywanie testów z krótkim uzasadnieniem wyboru. Skup się na formalnym brzmieniu pojęć, nie na intuicji.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Prawo odmowy zeznań w postępowaniu administracyjnym przysługuje tylko ściśle wskazanym osobom bliskim strony (np. małżonkowi, krewnym i powinowatym oraz osobom w relacji przysposobienia)."

Materiały:

  • Kodeks postępowania administracyjnego – dział dotyczący dowodów i przesłuchania świadków
  • Zbiory pytań egzaminacyjnych z postępowania administracyjnego (świadek, dowody, pouczenia)
  • Materiały szkolne z podstaw prawa administracyjnego (relacje rodzinne: pokrewieństwo, powinowactwo, przysposobienie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego