KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 35.
W procesie produkcji przedsiębiorstwo zużyło 100 ton marchwi. Wartość zużytej marchwi jest kosztem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie 100 ton marchwi nastąpiło w procesie produkcji, więc stanowi koszt związany bezpośrednio z wytwarzaniem wyrobów/usług, czyli koszt działalności podstawowej.
Koszty finansowe dotyczą np. odsetek, handlowe – sprzedaży, a zarządu – administracji.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest sformułowanie: "w procesie produkcji przedsiębiorstwo zużyło 100 ton marchwi". Taki opis wskazuje, że marchew pełni rolę surowca/materiału wykorzystanego do wytworzenia produktu. Wartość zużytych materiałów obciąża więc działalność podstawową, czyli tę część działalności przedsiębiorstwa, która bezpośrednio realizuje jego zasadniczy cel gospodarczy (tu: produkcję).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "finansowym" – koszty finansowe są związane z pozyskiwaniem i obsługą kapitału oraz operacjami finansowymi (np. odsetki, różnice kursowe). Zużycie marchwi w produkcji nie jest operacją finansową, tylko materiałową/produkcyjną.
  • "działalności handlowej" – koszty handlowe (sprzedażowe) dotyczą przede wszystkim procesu sprzedaży i dystrybucji (np. marketing, transport sprzedażowy, prowizje). W pytaniu marchew nie jest sprzedawana jako towar, lecz zużyta w produkcji, więc nie jest to koszt sprzedaży.
  • "zarządu" – koszty zarządu obejmują utrzymanie i funkcjonowanie administracji (np. wynagrodzenia biura, obsługa prawna, koszty ogólne). Zużycie surowca w hali/ciągu technologicznym nie jest kosztem administracyjnym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "zużyto w procesie produkcji", najczęściej chodzi o koszt działalności podstawowej (koszt wytworzenia/realizacji procesu podstawowego). Gdy pojawiają się odsetki, kredyty, kursy walut – myśl o kosztach finansowych, a gdy reklama i dystrybucja – o kosztach handlowych (sprzedaży).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt działalności podstawowej to koszt związany z główną aktywnością firmy, np. produkcją lub przetwórstwem. W agrobiznesie będą to m.in. zużycie surowców (warzyw, pasz), energia na produkcję, robocizna produkcyjna. Nie obejmuje on kosztów finansowych ani administracyjnych.
Bo marchew jest w tej sytuacji surowcem zużytym do wytworzenia produktu. Skoro została wykorzystana w procesie produkcyjnym, jej wartość obciąża wytwarzanie, czyli działalność podstawową. Koszty handlowe dotyczą sprzedaży, a koszty finansowe dotyczą kapitału i operacji finansowych.
Koszty produkcji powstają przy wytwarzaniu (surowce, robocizna produkcyjna, utrzymanie linii). Koszty handlowe powstają przy sprzedaży (reklama, dystrybucja, prowizje, obsługa klienta). W zadaniach egzaminacyjnych patrz na słowa: "wytworzono/zużyto" vs "sprzedano/dostarczono".
Koszty finansowe to np. odsetki od kredytów inwestycyjnych i obrotowych, prowizje bankowe, ujemne różnice kursowe przy rozliczeniach walutowych. Nie zalicza się tu zużycia materiałów w produkcji ani kosztów administracji. Na egzaminie koszty finansowe zwykle wynikają z finansowania, a nie z produkcji.
Do kosztów zarządu zalicza się koszty ogólne administracji: wynagrodzenia pracowników biurowych, usługi księgowe, opłaty za biuro, koszty telefonów i obsługi prawnej, niekiedy szkolenia administracyjne. Nie są to koszty bezpośrednio "na produkcji", tylko koszty funkcjonowania kierowania firmą.
Najczęściej tak, jeśli materiał został zużyty do wytworzenia produktu lub wykonania usługi (np. marchew w przetwórstwie). Uwaga: jeśli materiał zużyto np. do reklamy lub biura, wtedy może stać się kosztem handlowym albo zarządu. Kluczowe jest miejsce i cel zużycia, a nie sama nazwa materiału.
Sprawdź, czy w treści jest informacja o sprzedaży "bez przerobu" (towar handlowy) czy o "zużyciu w produkcji/przetwórstwie" (materiał/surowiec). Gdy firma kupuje i odsprzedaje, wtedy koszt dotyczy działalności handlowej. Gdy przerabia surowiec, koszt jest produkcyjny.
Częsty błąd to wybór "koszt finansowy", bo słowo "wartość" kojarzy się z finansami. Drugi błąd to traktowanie surowca jako "towaru handlowego" mimo wskazania, że został zużyty w produkcji. Pomaga metoda: najpierw ustal, co się stało (produkcja/sprzedaż/finanse/administracja).
Nie tylko surowce. Do kosztów działalności podstawowej zalicza się też robociznę produkcyjną, energię zużytą na proces, amortyzację maszyn produkcyjnych oraz inne koszty bezpośrednio związane z wytwarzaniem. W agrobiznesie mogą to być także koszty związane z utrzymaniem produkcji i technologią.
Gdy brak ceny, zadanie zwykle nie wymaga obliczeń, tylko klasyfikacji: do jakiego rodzaju działalności zaliczyć koszt. Wtedy decyduje opis zdarzenia (np. "zużyto w produkcji"). Ilość (np. 100 ton) bywa tylko tłem, żeby pokazać realne zdarzenie gospodarcze.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_(rachunkowo%C5%9B%C4%87) - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Rachunek_zysk%C3%B3w_i_strat - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Rachunkowo%C5%9B%C4%87_zarz%C4%85dcza - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z podstaw rachunkowości (działy: koszty, klasyfikacja kosztów)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.5 dotyczące ewidencji kosztów i przychodów
  • Arkusze egzaminacyjne i zadania treningowe z klasyfikacji kosztów w przedsiębiorstwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego