KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 24.
W profilaktyce odleżyn u pacjenta osłabionego unieruchomionego w łóżku istotne jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosowanie wysokobiałkowej diety jest ważne, bo białko wspiera utrzymanie i regenerację tkanek oraz gojenie mikrouszkodzeń skóry. Przy unieruchomieniu i osłabieniu niedożywienie zwiększa ryzyko uszkodzeń. Ćwiczenia bierne i oddechowe pomagają w innych powikłaniach, a nawodnienie jest istotne, ale nie zastępuje podaży białka.

Pełne wyjaśnienie:

W profilaktyce odleżyn u osoby unieruchomionej kluczowe jest podejście wieloczynnikowe: odciążanie tkanek (zmiana ułożenia, właściwe podparcie), codzienna ocena skóry, ograniczanie tarcia i ścinania, utrzymanie higieny i suchości oraz odpowiednie żywienie.

Odpowiedź "stosowanie wysokobiałkowej diety" jest trafna, ponieważ białko jest podstawowym "budulcem" tkanek. U pacjentów osłabionych i przewlekle chorych łatwo dochodzi do niedoborów żywieniowych, a to obniża odporność skóry na ucisk i utrudnia regenerację. W praktyce oznacza to konieczność zwracania uwagi na apetyt, masę ciała, tolerancję posiłków oraz współpracę z personelem medycznym w zakresie doboru diety lub wsparcia żywieniowego.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są najlepszą odpowiedzią w tym ujęciu:

  • "wykonywanie ćwiczeń biernych" – pomaga ograniczać skutki unieruchomienia (np. przykurcze, spadek sprawności), ale samo w sobie nie rozwiązuje problemu długotrwałego ucisku na wyniosłości kostne i nie zastępuje odciążania oraz wsparcia żywieniowego.
  • "prowadzenie ćwiczeń oddechowych" – jest ważne w profilaktyce powikłań ze strony układu oddechowego (np. zaleganie wydzieliny), jednak nie jest działaniem ukierunkowanym na zapobieganie odleżynom.
  • "podawanie dużej ilości wody do picia" – prawidłowe nawodnienie sprzyja kondycji skóry, ale sformułowanie "dużej ilości" jest nieprecyzyjne (nawodnienie powinno być dostosowane do stanu pacjenta). Ponadto nawodnienie nie zastępuje odpowiedniej podaży białka i energii.

Na egzaminie warto pamiętać: jeśli pytanie dotyczy odleżyn, szukaj odpowiedzi związanej z odciążaniem, skórą i odżywieniem, a nie ogólną gimnastyką czy ćwiczeniami oddechowymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odleżyna to uszkodzenie skóry i tkanek głębiej położonych, zwykle nad wyniosłościami kostnymi, spowodowane długotrwałym uciskiem oraz siłami ścinającymi. U pacjenta leżącego ucisk ogranicza ukrwienie, a osłabienie, wilgoć i niedożywienie dodatkowo zwiększają ryzyko.
Najczęściej wskazuje się: regularne zmiany pozycji i odciążanie, ocenę skóry, utrzymanie higieny i suchości, ograniczanie tarcia/ślizgania oraz właściwe żywienie i nawodnienie. Skuteczna profilaktyka działa "w pakiecie", a nie jednym pojedynczym działaniem.
Białko jest potrzebne do odbudowy tkanek i prawidłowego gojenia. Przy osłabieniu i unieruchomieniu łatwo o niedożywienie, a wtedy skóra jest bardziej podatna na uszkodzenia. Zbyt mała podaż białka może spowalniać regenerację i sprzyjać pogłębianiu zmian.
Nie zawsze. Zmiana pozycji jest bardzo ważna, ale jeśli pacjent ma wilgotną skórę, niewłaściwe podparcie, niedożywienie lub mało wypija, ryzyko nadal może być wysokie. Najlepsze efekty daje połączenie odciążania z pielęgnacją skóry oraz wsparciem żywieniowym.
Typowe błędy to: zbyt rzadkie odciążanie, przesuwanie pacjenta po prześcieradle (tarcie), ignorowanie zaczerwienień, brak systematycznej obserwacji skóry oraz pomijanie żywienia. Często też przecenia się ćwiczenia jako "rozwiązanie", zapominając o ucisku i stanie skóry.
Alarmujące są: zaczerwienienie, które nie blednie po uciśnięciu, miejscowe ocieplenie, obrzęk, ból lub pieczenie, a także zmiana napięcia skóry. U osób z zaburzeniami czucia objawy bólowe mogą nie występować, dlatego ważna jest regularna kontrola miejsc narażonych.
Stosuje się je, gdy pacjent ma podwyższone ryzyko odleżyn (np. długotrwałe unieruchomienie, wyniszczenie, problemy z ukrwieniem) albo gdy zmiana pozycji jest utrudniona. Sprzęt pomaga rozkładać nacisk, ale nie zastępuje obserwacji skóry, odciążania i wsparcia żywieniowego.
Tak. Zbyt mała podaż płynów może pogarszać kondycję skóry i jej elastyczność. Trzeba jednak dostosować nawodnienie do stanu pacjenta (np. chorób serca lub nerek). Nawodnienie jest elementem profilaktyki, ale zwykle nie jest jedynym "najważniejszym" czynnikiem.
Ćwiczenia bierne i oddechowe wspierają profilaktykę powikłań unieruchomienia (np. przykurcze, gorsza wentylacja płuc). Nie są jednak równoznaczne z profilaktyką odleżyn, która wymaga przede wszystkim odciążania miejsc narażonych oraz dbania o skórę i odżywienie.
Ułóż sobie schemat: ucisk (odciążanie, pozycjonowanie), skóra (higiena, suchość, obserwacja), żywienie (białko/energia) i nawodnienie. Na testach wybieraj odpowiedź najlepiej pasującą do celu pytania, a nie ogólnej opieki.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stosowanie wysokobiałkowej diety jest ważne, bo białko wspiera utrzymanie i regenerację tkanek oraz gojenie mikrouszkodzeń skóry.

Źródła:

  • National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP), European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP), Pan Pacific Pressure Injury Alliance (PPPIA), "Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline", 3rd edition, 2019.
  • Wounds International, "International best practice guidelines: Pressure ulcer prevention", 2019 (dokument merytoryczny dot. profilaktyki odleżyn/urazów uciskowych).

Materiały:

  • Aktualne wytyczne kliniczne dotyczące profilaktyki i leczenia odleżyn (guidelines)
  • Podręczniki pielęgniarstwa/opieki długoterminowej – rozdziały o odleżynach i żywieniu
  • Materiały edukacyjne o skali oceny ryzyka odleżyn (np. Braden) i interpretacji wyniku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego