KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 21.
W przedsiębiorstwie jest produkowany jeden rodzaj wyrobów gotowych. W danym okresie jednostka wyprodukowała 400 szt. wyrobów gotowych i 200 szt. wyrobów wytworzonych w 50%, ponosząc koszty w kwocie 150 000 zł. Jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozwiązanie opiera się na jednostkach równoważnych.
Wyroby gotowe: 400 szt. Produkcja w toku: 200 szt. na poziomie 50%, czyli 100 szt. równoważnych. Razem 400 + 100 = 500 szt. równoważnych. Koszt jednostkowy = 150 000 zł / 500 szt. = 300 zł/szt.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji jednorodnej (jeden rodzaj wyrobu) koszt jednostkowy w okresie ustala się często przez podzielenie kosztów okresu przez liczbę jednostek równoważnych (ekwiwalent produkcji). Jednostki równoważne pozwalają uwzględnić to, że część wyrobów na koniec okresu nie jest jeszcze gotowa, ale "zużyła" już część kosztów.

Krok 1: Ustal jednostki równoważne.
• Wyroby gotowe: 400 szt. = 400 jednostek równoważnych (są ukończone w 100%).
• Produkcja w toku: 200 szt. ukończonych w 50% = 200 × 50% = 100 jednostek równoważnych.

Krok 2: Zsumuj jednostki równoważne.
400 + 100 = 500 jednostek równoważnych.

Krok 3: Oblicz koszt jednostkowy.
Koszt jednostkowy = 150 000 zł / 500 = 300 zł/szt.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 250 zł/szt. – taki wynik otrzymuje się przy błędnym założeniu 600 szt. w pełni gotowych (150 000/600), czyli bez przeliczenia produkcji w toku na jednostki równoważne.
  • 200 zł/szt. – taki wynik odpowiadałby 750 jednostkom (150 000/750) i nie wynika z danych; zwykle jest efektem przypadkowego doboru lub pomylenia proporcji.
  • 375 zł/szt. – taki wynik to 150 000/400, czyli całkowite pominięcie produkcji w toku; to typowy błąd polegający na liczeniu tylko wyrobów gotowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "wytworzone w X%", prawie zawsze trzeba przeliczyć ilość na ekwiwalent (jednostki równoważne), a dopiero potem dzielić koszty przez tę wielkość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się jednostki równoważne: wyroby gotowe liczy się w 100%, a produkcję w toku przelicza wg stopnia zaawansowania (np. 200 szt. × 50% = 100). Następnie koszty okresu dzieli się przez sumę jednostek równoważnych.
To przeliczenie produkcji nieukończonej na "odpowiednik" wyrobów gotowych. Jeśli wyrób jest wykonany w 50%, to traktuje się go jak połowę wyrobu gotowego. Dzięki temu koszt jednostkowy obejmuje także część kosztów "zużytą" przez produkcję w toku.
Bo te wyroby nie są ukończone, więc nie "wchłonęły" pełnych kosztów wytworzenia. W kalkulacji okresowej trzeba uwzględnić tylko tę część kosztów, która odpowiada stopniowi przerobu, np. 200 × 50% = 100 jednostek równoważnych.
Najpierw liczysz ekwiwalent: 400 szt. gotowych + (200 szt. × 50%) = 400 + 100 = 500. Potem dzielisz koszty okresu 150 000 zł przez 500. Otrzymujesz 300 zł/szt. Kluczowe jest prawidłowe przeliczenie produkcji w toku.
W praktyce bywa różnie: czasem rozdziela się materiały i przerób (robocizna, koszty wydziałowe) i dla nich przyjmuje inne zaawansowanie. W prostych zadaniach egzaminacyjnych najczęściej zakłada się jeden wspólny procent dla całości kosztów, jeśli nie podano inaczej.
Najczęściej: (1) dodawanie 400+200 bez przeliczenia na ekwiwalent, (2) liczenie tylko 400 szt. gotowych, (3) dzielenie kosztów przez 50% zamiast przemnożenia ilości w toku przez 50%. Pomaga zapis: "szt. równoważne = ilość × %".
Gdy przedsiębiorstwo wytwarza masowo lub seryjnie jednorodne wyroby (jeden rodzaj lub bardzo podobne) i koszty rozlicza się na cały proces, a potem dzieli przez liczbę jednostek produkcji. Wtedy produkcja w toku wymaga ujęcia jednostek równoważnych.
To suma kosztów poniesionych na wytworzenie wyrobu (zwykle materiały bezpośrednie, robocizna bezpośrednia oraz uzasadniona część kosztów pośrednich produkcji). W zadaniach kalkulacyjnych koszt wytworzenia często jest liczony jako koszt całkowity okresu podzielony przez ekwiwalent produkcji.
Oceń zakres: jednostek równoważnych musi być między 400 a 600 (bo 200 szt. jest częściowo gotowe). Koszt jednostkowy będzie więc między 150 000/600 = 250 a 150 000/400 = 375. Wynik 300 mieści się w przedziale, więc jest wiarygodny.
Ćwicz schemat: 1) policz jednostki równoważne, 2) zsumuj je, 3) podziel koszty okresu przez ekwiwalent. Rób kilka wariantów z różnymi procentami (np. 25%, 60%) i zapisuj obliczenia w tabelce, by nie gubić danych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Rozwiązanie opiera się na jednostkach równoważnych.Wyroby gotowe: 400 szt."

Materiały:

  • Podręczniki do rachunku kosztów (kalkulacja podziałowa, produkcja jednorodna)
  • Zadania maturalne/kwalifikacyjne z kalkulacji kosztu jednostkowego
  • Notatki z pojęć: produkcja w toku, jednostki równoważne, koszt wytworzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego