KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 13.
W przedsiębiorstwie produkcyjnym poniesione koszty w okresie sprawozdawczym wynosiły:
– materiały bezpośrednie 60 000,00 zł
– płace bezpośrednie 30 000,00 zł
– koszty wydziałowe 10 000,00 zł
– koszty sprzedaży 20 000,00 zł

Przedsiębiorstwo wyprodukowało 1 500 szt. wyrobów gotowych oraz 1 000 szt. wyrobów niezakończonych o stopniu przetworzenia 50%. Koszt wytworzenia wyrobu gotowego wynosi

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt wytworzenia obejmuje koszty produkcyjne: materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie i koszty wydziałowe (60 000 + 30 000 + 10 000 = 100 000 zł). Produkcja w toku: 1 000 szt. przy 50% to 500 jednostek ekwiwalentnych. Razem 1 500 + 500 = 2 000. Koszt jednostkowy: 100 000/2 000 = 50,00 zł/szt.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć koszt wytworzenia wyrobu gotowego w sytuacji, gdy część produkcji jest niezakończona (produkcja w toku). Kluczowe są dwa kroki: poprawne wybranie kosztów, które wchodzą do kosztu wytworzenia, oraz zastosowanie jednostek ekwiwalentnych dla produkcji w toku.

1) Ustalenie kosztów produkcyjnych
Do kosztu wytworzenia zalicza się koszty związane z procesem produkcyjnym, czyli:

  • materiały bezpośrednie: 60 000 zł
  • płace bezpośrednie: 30 000 zł
  • koszty wydziałowe: 10 000 zł
Razem koszty produkcyjne: 60 000 + 30 000 + 10 000 = 100 000 zł.
Koszty sprzedaży (20 000 zł) są kosztami okresu i nie zwiększają kosztu wytworzenia produktu.

2) Jednostki ekwiwalentne (produkcja w toku)
Wyprodukowano 1 500 szt. wyrobów gotowych oraz 1 000 szt. wyrobów niezakończonych o stopniu przetworzenia 50%. To oznacza, że produkcja w toku odpowiada: 1 000 × 50% = 500 jednostek ekwiwalentnych.
Łączna liczba jednostek ekwiwalentnych: 1 500 + 500 = 2 000.

3) Koszt jednostkowy
Koszt wytworzenia na 1 jednostkę ekwiwalentną wynosi: 100 000 zł / 2 000 szt. = 50,00 zł/szt.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "45,00 zł/szt." – taka wartość może wynikać z błędnego dzielenia przez liczbę sztuk wyrobów gotowych (pominięcie produkcji w toku) albo z pominięcia części kosztów, np. kosztów wydziałowych.
  • "25,00 zł/szt." – najczęściej jest efektem podzielenia kosztów przez zbyt dużą liczbę sztuk (np. błędne potraktowanie produkcji w toku jako w 100% gotowej lub podwójne uwzględnienie ilości), ewentualnie pomylenia danych.
  • "60,00 zł/szt." – może wynikać z nieprawidłowego doliczenia kosztów sprzedaży do kosztu wytworzenia (120 000/2 000 = 60), co jest typowym błędem w kalkulacji kosztu wytworzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się produkcja w toku i stopień przetworzenia, prawie zawsze potrzebujesz jednostek ekwiwalentnych. Zawsze też sprawdź, czy podane koszty są kosztami produkcji czy kosztami okresu (np. sprzedaży/zarządu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostki ekwiwalentne to "przeliczone" sztuki odpowiadające stopniowi zaawansowania produkcji w toku. Jeśli masz 1000 szt. w toku na 50%, to odpowiada to 500 szt. gotowym pod względem poniesionych kosztów. Ułatwia to podział kosztów na produkty gotowe i niezakończone.
Pomnóż liczbę sztuk w toku przez stopień przetworzenia: 1000 × 50% = 500. Następnie dodaj do liczby wyrobów gotowych, aby otrzymać łączną liczbę jednostek ekwiwalentnych, przez którą dzielisz koszty produkcyjne.
Koszty sprzedaży dotyczą etapu zbytu (np. marketing, transport do klienta, prowizje) i są kosztami okresu. Koszt wytworzenia obejmuje koszty związane z produkcją (bezpośrednie i wydziałowe). Doliczenie sprzedaży zawyża koszt produktu i jest typowym błędem na egzaminie.
Koszty wydziałowe to koszty pośrednie produkcji, których nie da się przypisać do jednej sztuki wyrobu wprost. Przykłady to amortyzacja maszyn, utrzymanie wydziału, energia na potrzeby produkcji czy wynagrodzenia brygadzistów. W kalkulacji kosztu wytworzenia są one uwzględniane.
Sygnałem są sformułowania typu "wyroby niezakończone", "produkcja w toku" oraz podany stopień przetworzenia (np. 50%, 30%). Wtedy nie dzielisz kosztów tylko przez wyroby gotowe, lecz przeliczasz produkcję w toku na jednostki ekwiwalentne.
Najczęściej myli się zakres kosztów: uczniowie doliczają koszty sprzedaży (albo inne koszty okresu) do kosztu wytworzenia. Drugim częstym błędem jest pominięcie stopnia przetworzenia i potraktowanie produkcji w toku jak w 100% gotowej.
Najpierw zsumuj koszty produkcyjne (bezpośrednie + wydziałowe). Potem oblicz jednostki ekwiwalentne: wyroby gotowe + (produkcja w toku × stopień przetworzenia). Na końcu podziel koszty produkcyjne przez liczbę jednostek ekwiwalentnych, aby otrzymać koszt na 1 sztukę.
Płace bezpośrednie (robocizna bezpośrednia) co do zasady są elementem kosztu wytworzenia, bo można je przypisać do produktu lub zlecenia produkcyjnego. Trzeba jednak odróżnić je od wynagrodzeń pośrednich (np. kierownictwa wydziału), które trafiają do kosztów wydziałowych.
Koszty wydziałowe dolicza się wtedy, gdy wyliczasz koszt wytworzenia, czyli koszt produkcji. Są one rozliczane na produkty (np. kluczem rozliczeniowym) i w zadaniach egzaminacyjnych często podawane jako jedna kwota do uwzględnienia w kalkulacji.
Ćwicz schemat: (1) wybór kosztów produkcyjnych, (2) jednostki ekwiwalentne przy produkcji w toku, (3) podział kosztów i koszt jednostkowy. Warto robić krótką tabelkę: koszty wchodzą/nie wchodzą do kosztu wytworzenia oraz osobno ilości: gotowe, w toku, ekwiwalent.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Koszt wytworzenia obejmuje koszty produkcyjne: materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie i koszty wydziałowe (60 000 + 30 000 + 10 000 = 100 000 zł)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów dla technika rachunkowości (kalkulacja podziałowa, produkcja w toku, jednostki ekwiwalentne)
  • Zestawy zadań: wycena produkcji w toku przy różnych stopniach przetworzenia
  • Notatki/ściąga: które koszty wchodzą do kosztu wytworzenia, a które są kosztami okresu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego