KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 9.
W przedsiębiorstwie przyjęto w styczniu do magazynu materiały X na podstawie następujących dowodów księgowych:
Pz 1 - przyjęto 200 kg materiału X po 10,00 zł/kg,
Pz 2 - przyjęto 100 kg materiału X po 9,00 zł/kg.
Ustal wartość rozchodu z magazynu do produkcji 250 kg materiału X, jeżeli do wyceny rozchodu materiałów przedsiębiorstwo stosuje metodę LIFO.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda LIFO oznacza, że do rozchodu przyjmuje się najpierw materiały z ostatniej dostawy. Zatem 250 kg rozchodu to 100 kg z PZ 2 po 9,00 zł (900 zł) oraz brakujące 150 kg z PZ 1 po 10,00 zł (1 500 zł). Razem wartość rozchodu wynosi 2 400,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie LIFO (Last In, First Out) zakłada się, że najpierw wydawane są te materiały, które zostały przyjęte do magazynu jako ostatnie. Dlatego przy wycenie rozchodu zawsze zaczyna się od ostatniej partii przyjęcia i "schodzi" wstecz do wcześniejszych partii, aż do pokrycia całej ilości wydania.

W zadaniu są dwie partie materiału X:

  • PZ 1: 200 kg po 10,00 zł/kg
  • PZ 2: 100 kg po 9,00 zł/kg

Rozchód do produkcji wynosi łącznie 250 kg, więc trzeba ustalić, z jakich partii (w jakiej kolejności) pochodzi to wydanie według LIFO.

Krok 1: pobranie z ostatniej dostawy
Ostatnią dostawą jest PZ 2: 100 kg po 9,00 zł/kg. Całą tę partię można wydać w rozchodzie, bo rozchód (250 kg) jest większy niż 100 kg.
Wartość: 100 kg × 9,00 zł = 900,00 zł.

Krok 2: uzupełnienie brakującej ilości z wcześniejszej partii
Po wydaniu 100 kg z PZ 2 pozostaje do wydania: 250 kg − 100 kg = 150 kg.
Te 150 kg pobiera się z wcześniejszej partii, czyli z PZ 1: 200 kg po 10,00 zł/kg.
Wartość: 150 kg × 10,00 zł = 1 500,00 zł.

Suma wartości rozchodu
900,00 zł + 1 500,00 zł = 2 400,00 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są nieprawidłowe? Wynik 2 250,00 zł zwykle wynika z błędnego przypisania większej części rozchodu do ceny 9,00 zł (jakby było 250 kg po 9,00 zł). Wynik 2 500,00 zł bywa skutkiem policzenia całego rozchodu po 10,00 zł (pominięcie PZ 2). Wynik 2 450,00 zł często pojawia się, gdy ktoś miesza partie (np. liczy 150 kg po 9,00 zł i 100 kg po 10,00 zł), czyli odwraca logikę LIFO.

Na egzaminie najpewniejsza technika to zapis "warstw" rozchodu: najpierw ostatnie PZ do zera, potem poprzednie, wraz z krótkim rachunkiem wartości każdej warstwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda LIFO oznacza "ostatnie weszło, pierwsze wyszło". Przy rozchodzie najpierw przypisujesz ceny z ostatniej dostawy, a dopiero gdy jej zabraknie, sięgasz po wcześniejsze partie. To wpływa na wartość kosztu materiałów wydanych do produkcji.
Ułóż przyjęcia chronologicznie i zacznij rozchód od ostatniego PZ. Odejmuj ilości z partii "od końca", aż uzyskasz pełną ilość wydania. Dla każdej części rozchodu policz wartość (kg × cena), a na końcu zsumuj wartości wszystkich części.
Bo taka jest definicja metody: koszt rozchodu ma odzwierciedlać zużycie najnowszych warstw zapasu. W praktyce oznacza to, że najpierw "schodzisz" z ostatniego przyjęcia (ostatnia cena), a dopiero potem z wcześniejszych partii.
Najczęściej spotkasz: PZ (przyjęcie z zewnątrz) – zwiększa stan magazynu, oraz RW (rozchód wewnętrzny) – dokumentuje wydanie np. do produkcji. Na podstawie PZ ustala się "warstwy" cenowe, a RW wycenia rozchód.
Nie jest to konieczne, jeśli pytanie dotyczy wyłącznie wartości rozchodu. Wystarczy przypisać 250 kg do odpowiednich partii LIFO i policzyć ich wartość. Stan końcowy możesz policzyć dodatkowo kontrolnie, ale nie jest wymagany do wyniku.
Najczęstsze pomyłki to: zastosowanie FIFO zamiast LIFO, policzenie całej ilości po jednej cenie, odwrócenie partii (branie najpierw z PZ 1), oraz błędy arytmetyczne w mnożeniu i sumowaniu. Pomaga zapis warstw: ilość z partii × cena = wartość.
FIFO zakłada "pierwsze weszło, pierwsze wyszło" – rozchód liczy się od najstarszej partii. LIFO zakłada odwrotnie – rozchód liczy się od najnowszej partii. W efekcie w okresach zmian cen FIFO i LIFO mogą dawać różne koszty rozchodu.
W wielu współczesnych standardach sprawozdawczości finansowej LIFO jest traktowana jako metoda niedopuszczalna lub niestosowana w sprawozdawczości. Na egzaminach może się jednak pojawiać jako ćwiczenie z mechanizmu wyceny warstw, dlatego warto umieć ją policzyć rachunkowo.
Sprawdź, czy w rozchodzie uwzględniłeś najpierw ostatnią cenę i czy suma kilogramów z partii daje dokładnie wymaganą ilość (tu 250 kg). Wynik powinien leżeć między skrajnymi wariantami: 250 kg × 9 zł a 250 kg × 10 zł.
Ćwicz seriami krótkie zadania na FIFO, LIFO i średnią ważoną. Zawsze zapisuj "warstwy" (partie) w tabelce: data/PZ, ilość, cena, ile wydano z partii, wartość. To minimalizuje pomyłki i przyspiesza obliczenia na egzaminie.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Metoda LIFO oznacza, że do rozchodu przyjmuje się najpierw materiały z ostatniej dostawy."

Źródła:

  • IFRS Foundation – IAS 2 Inventories (opis standardu i zasad wyceny zapasów, w tym zakaz LIFO w IAS 2), https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia – "LIFO" (opis metody i sposób działania warstw), https://pl.wikipedia.org/wiki/LIFO - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej: rozdział o zapasach i metodach ich wyceny
  • Zadania rachunkowe z wyceny rozchodu materiałów (FIFO/LIFO/średnia)
  • Materiały dydaktyczne o dokumentach magazynowych (PZ, RW) i ich roli w ewidencji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego