Pozycja Materiały w bilansie jest częścią zapasów (aktywa obrotowe). Na dzień bilansowy zapasy muszą być wycenione tak, aby nie zawyżać wartości aktywów oraz wyniku finansowego. Temu służy zasada ostrożnej wyceny.
W praktyce zasada ta sprowadza się do reguły: do bilansu przyjmij wartość nie wyższą niż możliwa do odzyskania. Dla materiałów oznacza to najczęściej wybór niższej z wartości wynikającej z ewidencji (np. cena nabycia/koszt) oraz wartości możliwej do uzyskania na dzień bilansowy (np. gdy ceny rynkowe spadły lub materiały utraciły przydatność).
Jeżeli wartość możliwa do odzyskania jest niższa od wartości księgowej, jednostka powinna ująć odpis aktualizujący (korektę wartości zapasów). Jeżeli jest wyższa – nie podwyższa się wyceny ponad koszt, bo ostrożność zabrania zawyżania aktywów.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź 2 100 zł?
- Jest to wartość zgodna z regułą "niższej wyceny" przy ostrożnym podejściu – w przedstawionym zestawie danych (z kont na dzień bilansowy) to ta kwota spełnia warunek niewyższania wartości bilansowej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe (typowe błędne rozumowania)?
- 2 200 zł – zwykle odpowiada wartości wyższej (np. kosztowi) przy sytuacji, gdy należało obniżyć wycenę. Wybór tej kwoty ignoruje ryzyko utraty wartości zapasów.
- 2 000 zł – może wynikać z omyłkowego uśredniania lub błędnego odczytu danych, bez zastosowania kryterium "niższa z dwóch".
- 1 900 zł – bywa skutkiem "nadmiernej ostrożności", czyli obniżenia wartości bardziej niż wynika to z danych. Ostrożność nie oznacza dowolnego zaniżania, tylko wycenę zgodną z przesłankami.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się hasło zasada ostrożnej wyceny, automatycznie szukaj porównania dwóch wartości i wybieraj niższą (albo tę, która nie przekracza wartości możliwej do odzyskania).
