KWALIFIKACJA ROL5 - WRZESIEŃ 2015

Wirówka, nazywana też separatorem, to urządzenie rozdzielające składniki mleka w polu sił odśrodkowych.

Najczęściej służy do oddzielenia frakcji tłuszczowej (śmietanki) od mleka pełnego, dzięki różnicom gęstości między tłuszczem a fazą wodną.

W typowym zastosowaniu wirówka rozdziela tłuszcz od pozostałej części mleka, dając śmietankę oraz mleko odtłuszczone.

To podstawowy etap umożliwiający dalszą produkcję i standaryzację zawartości tłuszczu w wyrobach mlecznych.

Ponieważ tłuszcz i faza wodna mleka mają różną gęstość, a w obracającym się bębnie działają znaczne siły odśrodkowe.

W efekcie dochodzi do rozdziału frakcji: lżejsza frakcja tłuszczowa koncentruje się jako śmietanka, a cięższa pozostaje jako mleko odtłuszczone.

Nie w podstawowym znaczeniu tego procesu.

Maślanka powstaje podczas ubijania śmietanki na masło (zmaślanie), a oddzielenie maślanki jest skutkiem tego etapu technologicznego. Wirówka jest kojarzona przede wszystkim z separacją śmietanki z mleka pełnego.

Najczęściej uzyskuje się dwie frakcje: śmietankę (bogatszą w tłuszcz) oraz mleko odtłuszczone (o mniejszej zawartości tłuszczu).

To rozdzielenie jest punktem wyjścia do standaryzacji i dalszego przetwarzania w mleczarni.

Najczęściej myli się separację śmietanki z innymi etapami: zmaślaniem (masło–maślanka) albo koagulacją (ser–serwatka).

W testach warto szukać odpowiedzi związanej z tłuszczem, bo to klasyczne zastosowanie wirówki w mleczarstwie.

Bo typowa wirówka mleczarska nie jest urządzeniem do selektywnego "wydzielania białka" z mleka pełnego.

Wydzielanie frakcji białkowych realizuje się zwykle innymi metodami (np. koagulacją lub filtracją), a wirówka w tym kontekście kojarzy się z rozdziałem tłuszczu.

Wirówkę stosuje się na etapie wstępnej obróbki mleka, gdy trzeba uzyskać śmietankę albo mleko o określonej zawartości tłuszczu.

Jest to ważne przed produkcją wyrobów, w których kluczowa jest standaryzacja tłuszczu (np. śmietana, masło).

Separacja (wirówka) opiera się na różnicy gęstości i siłach odśrodkowych, więc kojarzy się z rozdziałem śmietanki i mleka odtłuszczonego.

Koagulacja dotyczy ścinania białek i tworzenia skrzepu, a jej produktami są m.in. skrzep serowy i serwatka.

Ucz się przez przypisanie urządzenia do funkcji: wirówka–tłuszcz, pasteryzator–obróbka cieplna, kadź–fermentacja/koagulacja (zależnie od procesu).

W testach zwracaj uwagę na słowa kluczowe: "mleko pełne" często prowadzi do odpowiedzi o oddzielaniu tłuszczu.