KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 10.
W przestrzeni barw CMYK barwę granatową na wydruku można uzyskać poprzez zmieszanie składowych w proporcjach:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Granat w CMYK uzyskuje się zwykle z wysokiego cyjanu i magenty, przy zerowym lub bardzo niskim udziale żółtego, a dodatek czerni pogłębia i przyciemnia ton. Zestaw "C=100%, M=80%, Y=0% i K=20%" odpowiada typowej recepturze ciemnego niebieskiego na wydruku procesowym.

Pełne wyjaśnienie:

W druku offsetowym barwy procesowe opisuje się w przestrzeni CMYK (subtraktywnej). Ostateczny wygląd barwy na papierze zależy od tego, ile farb procesowych zostanie położonych: cyjan (C), magenta (M), żółty (Y) i czerń (K).

Granat (ciemny niebieski) w CMYK najczęściej buduje się przez:

  • wysoki udział cyjanu, który odpowiada za składową niebiesko-zieloną,
  • znaczący udział magenty, która przesuwa kolor w stronę niebiesko-fioletową,
  • niski lub zerowy udział żółtego, bo żółty w modelu CMYK "odejmuje" niebieskość i może wprowadzać zielenienie lub brudzenie barwy,
  • dodatek czerni, który pogłębia i przyciemnia kolor oraz stabilizuje aple (choć jego wpływ na odcień zależy od profilu i warunków druku).

Dlatego odpowiedź "C=100%, M=80%, Y=0% i K=20%" jest spójna z praktyką budowania ciemnego niebieskiego: C i M tworzą bazę granatu, brak Y pomaga utrzymać chłodny charakter, a K przyciemnia.

Pozostałe propozycje są nietrafne, bo nie prowadzą do granatu:

  • "C=0%, M=100%, Y=50% i K=0%" daje barwę zdominowaną przez magentę i żółty (bliżej czerwieni/pomarańczu), bez udziału cyjanu nie uzyska się niebieskiego charakteru.
  • "C=100%, M=0%, Y=100% i K=0%" to połączenie cyjanu i żółtego, które w CMYK typowo daje zieleń, a nie granat.
  • "C=0%, M=0%, Y=100% i K=100%" to skrajne połączenie żółtego i czerni, dające bardzo ciemny, brudny odcień w kierunku oliwkowo-brązowego, a nie ciemnego niebieskiego.

W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać: granat = dużo C + dużo M, mało Y, czasem trochę K. Dokładne procenty mogą się różnić między profilami ICC i rodzajami papieru, ale zasada składowych pozostaje taka sama.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CMYK to subtraktywny model barw używany w druku: cyjan, magenta, żółty i czerń. Kolor powstaje przez pochłanianie (odejmowanie) części światła przez nałożone farby. Te same wartości CMYK mogą wyglądać inaczej w zależności od papieru i profilu ICC.
Aby uniknąć zielenienia, zwykle stosuje się wysokie C i wysokie M, a Y utrzymuje się bardzo nisko (często 0). Zielona dominanta pojawia się, gdy rośnie udział żółtego lub gdy cyjan jest zbyt wysoki względem magenty.
Dodatek K (czerni) pogłębia i przyciemnia barwę, co pomaga uzyskać "cięższy" granat oraz stabilniejszą reprodukcję w apli. Jednocześnie zbyt duże K może zmienić odcień i zwiększyć ryzyko problemów z sumą pokryć farbą, zależnie od profilu.
Nie zawsze. W wielu recepturach Y jest równe 0 lub bardzo małe, bo żółty osłabia niebieskość. Jednak w zależności od profilu ICC i zamierzonego odcienia granatu (bardziej "ciepły" lub "brudny") można spotkać niewielki dodatek Y, zwykle kontrolowany próbą.
Najczęściej myli się model RGB z CMYK albo wybiera się kombinacje "na logikę" typu C+Y, co prowadzi do zieleni. Inną pomyłką jest pomijanie magenty (wtedy kolor nie będzie granatem) lub dodawanie zbyt dużej czerni, co daje ciemny, ale niebieskość zanika.
Dzieje się tak często, gdy monitor nie jest skalibrowany lub gdy brakuje spójnego zarządzania barwą (profile ICC). Monitor pracuje zwykle w RGB, a druk w CMYK, więc konwersja i symulacja (soft proof) mogą zmieniać wygląd granatu, zwłaszcza w ciemnych tonach.
Profil ICC opisuje, jak dane wartości CMYK mają się przełożyć na rzeczywisty kolor w konkretnych warunkach (np. papier, farby, maszyna). Ten sam "przepis" CMYK może wyglądać inaczej w różnych profilach, dlatego w praktyce receptury barw ocenia się na próbniku lub proofie zgodnym z profilem.
Suma pokryć farbą (łączny procent C+M+Y+K) wpływa na schnięcie, przyrost punktu, brudzenie i ryzyko problemów technologicznych. Granaty z dużą ilością C i M oraz dodatkiem K mogą mieć wysoką sumę, dlatego w praktyce stosuje się profile i ograniczenia, by zachować drukowność.
Najpewniejsze jest użycie proofa (próbodruku) zgodnego z profilem ICC oraz kontrola w DTP (np. soft proof). W druku kontroluje się też parametry technologiczne i porównuje z wzorcem. Same liczby CMYK bez odniesienia do profilu mogą nie gwarantować efektu.
Ćwicz rozpoznawanie, jakie mieszanki CMYK dają podstawowe kierunki barw: C+Y→zieleń, M+Y→czerwień, C+M→niebieskości. Zapamiętaj też regułę dla granatu: wysokie C i M, mało Y, czasem K. Pomaga porównywanie próbek i analiza separacji w plikach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że granat w CMYK uzyskuje się zwykle z wysokiego cyjanu i magenty, przy zerowym lub bardzo niskim udziale żółtego, a dodatek czerni pogłębia i przyciemnia ton.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "CMYK" – opis modelu subtraktywnego i roli składowych C, M, Y, K, https://pl.wikipedia.org/wiki/CMYK - dostęp 2026-02-27
  • Adobe Photoshop User Guide: "Color modes" / "About color working spaces" (informacje o CMYK i interpretacji składowych), https://helpx.adobe.com/photoshop/using/color-modes.html - dostęp 2026-02-27
  • X-Rite: artykuły edukacyjne o druku CMYK i zarządzaniu barwą (podstawy składowych i wpływu warunków), https://www.xrite.com/blog - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw poligrafii: barwa, separacja, zarządzanie barwą
  • Materiały producentów narzędzi do zarządzania barwą (wprowadzenia do profili ICC i CMYK)
  • Dokumentacje programów DTP (np. rozdziały o przestrzeniach barw i konwersji kolorów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego