KWALIFIKACJA ROL12 - STYCZEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 19.
W przypadku uboju cielęcia (do 6 miesiąca życia), SRM są:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
SRM to tkanki/narządy, które z uwagi na ryzyko TSE muszą zostać usunięte i skierowane do unieszkodliwienia. Dla cielęcia do 6. miesiąca życia jako SRM wskazuje się m.in. jelita w całości wraz z krezką oraz migdałki. Pozostałe zestawy dotyczą innych kryteriów (np. starszego bydła).

Pełne wyjaśnienie:

Materiał szczególnego ryzyka (SRM) to określone tkanki i części ciała zwierząt rzeźnych, które ze względu na możliwą obecność czynnika TSE (np. BSE) podlegają obowiązkowemu oddzieleniu w trakcie uboju i nie mogą trafić do łańcucha żywnościowego. W praktyce technik weterynarii powinien rozumieć, że wykaz SRM zależy od gatunku oraz wieku zwierzęcia, dlatego w pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest uważne odczytanie ograniczenia wiekowego.

Odpowiedź "jelita w całości, krezka, migdałki" jest zgodna z ideą SRM dla młodego bydła w tym ujęciu: obejmuje elementy przewodu pokarmowego (jelita wraz z krezką) oraz tkankę limfatyczną (migdałki), które w wykazach SRM są traktowane jako szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa.

Pozostałe propozycje są typowymi "pułapkami" egzaminacyjnymi:

  • "czaszka cielęcia wraz z mózgiem" – czaszka/mózg kojarzą się z wysokim ryzykiem, ale w wykazach SRM dla bydła kryterium wieku ma znaczenie; ta odpowiedź odwołuje się do elementów częściej kojarzonych z inną grupą wiekową.
  • "mózg, oczy, migdałki, rdzeń kręgowy" – to zestaw "neurologiczny", bardzo intuicyjny, przez co bywa wybierany bez analizy warunku "do 6. miesiąca życia". Zawiera też migdałki, co może wzmacniać błędne poczucie poprawności.
  • "śledziona i jelito kręte" – myli pojęcia anatomiczne i zakres: śledziona nie jest standardowo kojarzona z SRM w tym ujęciu, a "jelito kręte" jest tylko fragmentem jelit, podczas gdy w odpowiedzi prawidłowej wskazano "jelita w całości" wraz z krezką.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o SRM zawsze: (1) sprawdź gatunek, (2) sprawdź wiek, (3) rozdziel w głowie "elementy OUN" (mózg/rdzeń) od "elementów przewodu pokarmowego" (jelita/krezka) i wybierz zestaw zgodny z podanym progiem wiekowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SRM (materiały szczególnego ryzyka) to części tuszy i narządy, które z powodu ryzyka TSE muszą być oddzielone podczas uboju i przekazane do unieszkodliwienia. Na egzaminie ważne jest kojarzenie SRM z bezpieczeństwem żywności oraz z kryteriami gatunku i wieku zwierzęcia.
Wykaz SRM jest zależny od wieku, ponieważ wraz z wiekiem zmienia się profil ryzyka i sposób regulacyjnego kwalifikowania tkanek. W pytaniach testowych próg wiekowy jest kluczową informacją: ten sam narząd może być rozpatrywany inaczej u cielęcia i inaczej u starszego bydła.
Najczęściej mylą odpowiedzi zawierające elementy ośrodkowego układu nerwowego (mózg, rdzeń kręgowy), bo intuicyjnie brzmią "najgroźniej". To typowa pułapka: zanim wybierzesz taką opcję, sprawdź uważnie wiek i gatunek wskazany w treści pytania.
To ujęcie obejmuje przewód jelitowy jako całość, a nie pojedynczy odcinek (np. tylko jelito kręte). W praktyce ma to znaczenie przy segregacji materiału po uboju: personel musi wiedzieć, czy usuwa się wyłącznie fragment, czy cały zespół jelit wraz z przynależnymi strukturami.
Krezka to "błona"/fałd otrzewnej łączący jelita ze ścianą jamy brzusznej, zawierający naczynia i tkankę łączną. Jelitami są odcinki przewodu pokarmowego. Na egzaminie pomaga zapamiętanie, że krezka jest strukturą "podtrzymującą i unaczyniającą" jelita.
W wielu ujęciach migdałki są traktowane jako tkanka istotna z perspektywy SRM, ale szczegółowe zasady mogą zależeć od aktualnych przepisów i kryteriów (w tym wieku). Na egzaminie nie zgaduj "z pamięci ogólnej" — zawsze łącz migdałki z warunkiem wieku podanym w pytaniu.
Technik weterynarii może wspierać nadzór nad oddzielaniem SRM, dbać o właściwe oznakowanie pojemników, zapobiegać skażeniu krzyżowemu oraz pomagać w dokumentowaniu przekazania materiału do unieszkodliwienia. W praktyce liczy się dokładność i zgodność z procedurą zakładową.
Najczęstsze błędy to: pomijanie progu wiekowego, wybieranie odpowiedzi "najdłuższej" lub najbardziej "medycznej", oraz mylenie SRM z ogólną kategorią materiału poubojowego. Pomaga metoda 3 kroków: gatunek → wiek → dopasowanie narządów do właściwego wykazu.
SRM usuwa się w ramach czynności poubojowych zgodnie z organizacją linii ubojowej i procedurami zakładu, tak aby nie dopuścić do kontaktu SRM z mięsem przeznaczonym do spożycia. Na egzaminie zwykle nie wymaga się chronologii minutowej, tylko rozumienia celu: minimalizacji ryzyka.
Ucz się wykazów w podziale na: gatunek (bydło/owce/kozy) i progi wiekowe. Rób krótkie fiszki z zestawami tkanek i dodawaj "wyzwalacz" pamięci: OUN vs przewód pokarmowy vs tkanki limfatyczne. Trenuj też anatomię: gdzie leżą migdałki i czym jest krezka.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "SRM to tkanki/narządy, które z uwagi na ryzyko TSE muszą zostać usunięte i skierowane do unieszkodliwienia."

Źródła:

  • EUR-Lex: Rozporządzenie (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiające przepisy dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (TSE) – wersja skonsolidowana, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:02001R0999- (dostęp: 2026-03-01)
  • EUR-Lex: Rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające przepisy sanitarne dotyczące ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009R1069 (dostęp: 2026-03-01)
  • EUR-Lex: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 142/2011 z dnia 25 lutego 2011 r. wykonujące rozporządzenie (WE) nr 1069/2009, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32011R0142 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Teksty jednolite i wersje skonsolidowane aktów UE dot. TSE (sekcje o SRM)
  • Wytyczne/Instrukcje Głównego Inspektoratu Weterynarii dotyczące postępowania z SRM (jeśli dostępne w materiałach szkoły)
  • Podręcznik z anatomii zwierząt gospodarskich (bydło) – lokalizacja migdałków, krezki i odcinków jelit

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego