KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 23.
W przypadku wystąpienia zagrożenia metanowego i wycofania osób z wyrobiska, powrót do wyrobiska i wznowienie przerwanych prac są dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy stężenie metanu w powietrzu wynosi mniej niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powrót do wyrobiska po wycofaniu załogi z powodu zagrożenia metanowego jest dopuszczalny dopiero po obniżeniu stężenia metanu poniżej wskazanego progu bezpieczeństwa.
Wartość 2,0% stanowi granicę, poniżej której można wznowić prace; wyższe wartości oznaczają utrzymywanie się zagrożenia.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym metan stanowi jedno z kluczowych zagrożeń naturalnych, ponieważ w określonych warunkach może tworzyć z powietrzem mieszaniny wybuchowe. Dlatego po stwierdzeniu zagrożenia metanowego i wycofaniu osób z wyrobiska nie wystarcza samo "ustąpienie objawów" zagrożenia – konieczne jest spełnienie wymagań dotyczących dopuszczalnego stężenia metanu w powietrzu, które warunkują powrót ludzi i wznowienie robót.

Odpowiedź "2,0%" jest poprawna, ponieważ wskazuje wartość graniczną, poniżej której powrót do wyrobiska i kontynuowanie przerwanych prac jest dopuszczalne. Sens tego wymagania jest praktyczny: dopiero odpowiednio niskie stężenie metanu zmniejsza ryzyko powstania atmosfery niebezpiecznej oraz pozwala bezpiecznie prowadzić czynności, które mogą generować źródła zapłonu (urządzenia elektryczne, iskrzenie mechaniczne, prace eksploatacyjne).

Odpowiedź "1,0%" jest typową pułapką: może kojarzyć się z innymi progami stosowanymi w bieżącej kontroli lub w działaniach prewencyjnych, ale pytanie dotyczy konkretnej sytuacji – powrotu po wycofaniu osób. Zaniżenie progu mogłoby prowadzić do błędnej interpretacji wymagań proceduralnych.

Odpowiedzi "3,0%" oraz "5,0%" są błędne, ponieważ są to wartości zbyt wysokie jak na warunek bezpiecznego wznowienia pracy po zdarzeniu metanowym. Przy wyższych stężeniach metanu ryzyko utrzymuje się na poziomie niedopuszczalnym dla pracy ludzi, a priorytetem powinno być dalsze przewietrzanie, kontrola metanometrii i działania zabezpieczające, a nie powrót załogi.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozróżniaj pytania o bieżące prowadzenie robót od pytań o powrót po wycofaniu. Te drugie zwykle odnoszą się do bardziej rygorystycznych warunków dopuszczenia i mają bezpośredni związek z procedurami bezpieczeństwa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zagrożenie metanowe to sytuacja, w której w wyrobiskach występuje metan w stężeniach mogących stworzyć atmosferę niebezpieczną (m.in. ryzyko wybuchu) lub wymusić ograniczenie prac. W praktyce oznacza to konieczność stałej kontroli stężeń, sprawnej wentylacji i gotowości do wycofania załogi.
Ponieważ samo wycofanie nie usuwa przyczyny zagrożenia. Trzeba potwierdzić, że stężenie metanu spadło do wartości dopuszczalnej oraz że warunki wentylacyjne i kontrolne są przywrócone. Powrót bez spełnienia progu stężenia zwiększa ryzyko wypadku i narusza zasady bezpiecznej organizacji pracy.
W tym typie pytania egzaminacyjnego kluczowe jest wskazanie progu, poniżej którego dopuszcza się powrót i wznowienie prac. W zestawie odpowiedzi poprawny próg to 2,0%. Warto zapamiętać, że odpowiedź dotyczy powrotu po wycofaniu, a nie dowolnej sytuacji roboczej.
Decyzję podejmuje się dopiero po potwierdzeniu bezpiecznych warunków: spadku stężenia metanu poniżej wymaganego progu, stabilnej wentylacji i braku przesłanek wskazujących na ponowny wzrost. W praktyce wymaga to wiarygodnych pomiarów (systemowych i/lub kontrolnych) oraz decyzji dozoru ruchu.
Stężenie metanu kontroluje się za pomocą metanometrii: czujników stacjonarnych w systemach monitoringu oraz przyrządów przenośnych używanych do kontroli miejscowej. Na egzaminie warto umieć powiązać wyniki pomiarów z decyzjami organizacyjnymi (przerwanie robót, wycofanie, wznowienie).
W testach spotyka się różne progi dla różnych etapów działań i różnych procedur. Dlatego 1,0% bywa odpowiedzią kuszącą, ale nie zawsze pasuje do opisu sytuacji w pytaniu. Zawsze czytaj, czy chodzi o pracę w normalnym trybie, działania profilaktyczne, czy o powrót po wycofaniu załogi.
Bo przy takich wartościach metanu nie można traktować atmosfery jako bezpiecznej do prowadzenia standardowych robót i przebywania ludzi. Wysokie stężenia oznaczają utrzymywanie się zagrożenia oraz konieczność dalszych działań zabezpieczających (wentylacja, kontrola, ograniczenia ruchu), a nie wznowienie pracy.
Najczęstsze są: mylenie progów z różnych procedur (alarm, przerwanie robót, powrót po wycofaniu), wybór "na oko" zbyt wysokiej wartości oraz automatyczne zaznaczanie najniższej liczby jako "najbezpieczniejszej" bez sprawdzenia, do jakiej decyzji próg się odnosi.
Pomaga łączenie progu z decyzją organizacyjną: "powrót po wycofaniu = wymóg potwierdzenia bezpiecznego poziomu". Ucz się progów w parach z czynnością (wycofanie, przerwanie, wznowienie), a nie jako oderwanych liczb. Wtedy łatwiej dobrać właściwą wartość w teście.
Zasady te wynikają z przepisów dotyczących ruchu i bezpieczeństwa w zakładach górniczych oraz z instrukcji wewnętrznych kopalni (procedury metanowe, wentylacyjne, ruchowe). Na egzaminie zwykle sprawdza się znajomość progów i logiki decyzji, a nie szczegółów dokumentacji.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe/procedury ruchowe dotyczące profilaktyki metanowej i postępowania po wycofaniu załogi
  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń oraz zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym
  • Materiały szkoleniowe z metanometrii i interpretacji wskazań czujników metanu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego