Jeżeli pył powstaje w znacznym nasileniu i ma charakter punktowego źródła emisji (np. jedno miejsce szlifowania, przesypywania lub cięcia), to kluczowe jest ograniczenie jego rozprzestrzeniania się zanim trafi do strefy oddychania pracownika.
Wentylacja miejscowa (odciąg miejscowy, ssawy, okapy) działa przez wychwyt zanieczyszczenia u źródła. To zwykle najskuteczniejszy środek techniczny w procesach pylących, bo zmniejsza stężenie pyłu w całym pomieszczeniu i ogranicza osiadanie zanieczyszczeń na powierzchniach.
Wentylacja mechaniczna ogólna pełni funkcję uzupełniającą: usuwa pył, którego nie przechwycił odciąg miejscowy, rozcieńcza zanieczyszczenia w kubaturze oraz stabilizuje kierunki przepływu powietrza. W praktyce oba systemy powinny być ze sobą kompatybilne (np. zapewnienie nawiewu kompensacyjnego dla odciągu).
Dlatego prawidłowe jest zastosowanie jednocześnie wentylacji mechanicznej ogólnej i miejscowej.
- Tylko wentylacja mechaniczna ogólna – zwykle nie kontroluje skutecznie stężeń w pobliżu źródła; pył może przechodzić przez strefę oddychania zanim zostanie usunięty.
- Tylko wentylacja ogólna grawitacyjna – jej wydajność zależy od warunków atmosferycznych i różnic temperatur; w warunkach przemysłowych bywa zbyt niestabilna i niewystarczająca do kontroli silnych emisji.
- Tylko wentylacja ogólna i ŚOI – środki ochrony układu oddechowego są ważne, ale w hierarchii ochrony traktuje się je jako uzupełnienie, gdy nie da się w pełni wyeliminować narażenia metodami technicznymi. Przy silnych źródłach punktowych bez odciągu miejscowego ryzyko ekspozycji pozostaje wysokie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "punktowe źródło" i "znaczna emisja", myśl o odciągu miejscowym; wentylacja ogólna najczęściej jest dodatkiem, a nie jedynym środkiem.
