KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 37.
W przypadku zagubienia dokumentacji archiwalnej, jakie działania powinien podjąć technik archiwista?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy zaginięciu dokumentacji archiwalnej kluczowe jest zgłoszenie incydentu właściwym osobom w jednostce oraz uruchomienie działań poszukiwawczych.
Dzięki temu można szybko ustalić ostatnie miejsce udostępnienia, ograniczyć ryzyko utraty danych i wdrożyć działania zapobiegające podobnym sytuacjom.

Pełne wyjaśnienie:

W razie zagubienia dokumentacji archiwalnej technik archiwista powinien potraktować zdarzenie jako incydent wymagający zgłoszenia oraz działań wyjaśniających i poszukiwawczych. Zgłoszenie "odpowiednim służbom" w praktyce oznacza powiadomienie osób odpowiedzialnych za nadzór nad dokumentacją w jednostce (np. przełożonego, archiwum zakładowego/komórki prowadzącej sprawy kancelaryjne), aby uruchomić właściwy tryb postępowania i zapewnić rozliczalność.

Równolegle należy podjąć realne kroki zmierzające do odnalezienia dokumentów, np. weryfikację ewidencji udostępnień, sprawdzenie miejsc składowania, ustalenie ostatniego użytkownika, przegląd zwrotów z komórek organizacyjnych i odtworzenie ścieżki obiegu. Takie postępowanie ogranicza ryzyko trwałej utraty materiałów i pozwala szybciej ustalić, czy mamy do czynienia z błędem w ewidencji, niewłaściwym odłożeniem, czy rzeczywistą utratą.

Odpowiedź "Zignorować problem i kontynuować pracę" jest błędna, bo brak reakcji zwiększa ryzyko, że ślady obiegu dokumentu zanikną (np. kolejne wypożyczenia, zmiany lokalizacji), a odpowiedzialność za zasób pozostaje po stronie archiwum. Odpowiedź "Zniszczyć pozostałe dokumenty" jest nie tylko nieracjonalna, ale też prowadzi do pogłębienia szkody i jest sprzeczna z podstawową zasadą ochrony zasobu. Odpowiedź "Naprawić dokumenty samodzielnie" nie pasuje do sytuacji zaginięcia: nie ma czego naprawiać, a samodzielne działania bez zgłoszenia nie zapewniają właściwej eskalacji, dokumentowania zdarzenia i działań zapobiegawczych.

Na egzaminie warto pamiętać regułę: incydent = zgłoś + udokumentuj + szukaj według ewidencji. Nawet jeśli dokument finalnie się odnajdzie, poprawna procedura wymaga reakcji formalnej i organizacyjnej, aby chronić wiarygodność i kompletność dokumentacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw należy zgłosić incydent osobie/komórce odpowiedzialnej za nadzór nad dokumentacją w jednostce, a następnie rozpocząć działania poszukiwawcze. Kolejność ma znaczenie, bo zgłoszenie uruchamia właściwy tryb i zapewnia udokumentowanie zdarzenia.
Najczęściej sprawdza się ewidencję udostępnień i wypożyczeń, ustala ostatniego użytkownika, weryfikuje miejsca odkładcze i magazyn, przegląda zwroty z komórek organizacyjnych oraz porównuje spisy z faktycznym ułożeniem. Chodzi o odtworzenie ścieżki obiegu akt.
Ignorowanie problemu zwiększa ryzyko trwałej utraty oraz utrudnia ustalenie, gdzie dokument był ostatnio. Z czasem zanikają informacje o obiegu, rośnie liczba osób mających kontakt z aktami, a odpowiedzialność za zasób nadal spoczywa na archiwum i pracownikach prowadzących dokumentację.
Nie. Samodzielne działania (np. tylko szukanie) bez zgłoszenia nie zapewniają rozliczalności i nie uruchamiają formalnych czynności wyjaśniających. W praktyce potrzebna jest eskalacja do osób odpowiedzialnych oraz udokumentowanie działań, aby zapobiegać powtórzeniom i rozliczyć obieg akt.
W zależności od zasad w jednostce sporządza się notatkę służbową lub protokół: co zaginęło (sygnatura/hasło klasyfikacyjne), kiedy zauważono brak, kto miał dostęp, jakie kroki podjęto i jaki jest wynik poszukiwań. Taka dokumentacja pomaga w analizie przyczyn i audycie obiegu.
Niezwłocznie po stwierdzeniu braku, szczególnie gdy dokument ma znaczenie dowodowe, zawiera dane wrażliwe lub jest często udostępniany. Szybkie powiadomienie zwiększa szanse odnalezienia i pozwala skoordynować działania (np. wstrzymać dalsze udostępnienia podobnych akt).
Najczęściej to błędy ewidencyjne (brak wpisu udostępnienia/zwrotu), odłożenie do niewłaściwej teczki lub na złą półkę, pozostawienie w komórce merytorycznej, przekazanie bez potwierdzenia, albo niejednoznaczne oznaczenia. Rzadziej jest to realna utrata lub zniszczenie.
Pomaga konsekwentne prowadzenie ewidencji udostępnień, stosowanie rewersów/zastawników w miejscu wyjętej teczki, jednoznaczne oznaczanie jednostek archiwalnych, kontrola zwrotów, ograniczanie dostępu do magazynu oraz porządek na stanowiskach pracy. Kluczowa jest dyscyplina obiegu.
Nie. Niszczenie innych dokumentów nie rozwiązuje problemu i prowadzi do dodatkowych strat informacyjnych. W archiwum celem jest ochrona i utrzymanie kompletności zasobu, a w sytuacji incydentu należy dążyć do odnalezienia braków, wyjaśnienia przyczyn i wdrożenia działań korygujących.
Wybieraj odpowiedzi, które łączą zgłoszenie incydentu z konkretnymi działaniami (poszukiwanie, weryfikacja ewidencji, ustalenie obiegu). Odrzucaj opcje skrajne (ignorowanie, niszczenie) oraz takie, które nie pasują do sytuacji (np. "naprawa" przy braku dokumentu).
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i instrukcja archiwalna obowiązująca w danej jednostce (rozdziały o obiegu i udostępnianiu akt)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu zarządzania dokumentacją (obieg, ewidencja, udostępnianie, zabezpieczenie)
  • Notatki/ćwiczenia praktyczne z prowadzenia ewidencji wypożyczeń i kontroli lokalizacji akt

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego