KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2008

W piastach kół stosuje się różne rozwiązania łożyskowania, a w zadaniu kluczowe jest rozpoznanie elementów pokazanych na rysunku. Odpowiedź "stożkowych" pasuje do konstrukcji, w której elementy toczne mają postać rolek (wałeczków) o kształcie stożka, a bieżnie są odpowiednio ukształtowane pod kątem. Takie łożyska są typowe tam, gdzie poza obciążeniami promieniowymi (od masy pojazdu i nierówności drogi) występują też obciążenia osiowe (np. w zakręcie, przy hamowaniu i zmianach obciążeń).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym kontekście:

• "kulkowych" – łożyska kulkowe mają elementy toczne w formie kulek. Na rysunku odpowiadającym łożysku stożkowemu nie widać charakterystycznego układu kulek ani geometrii bieżni typowej dla kulkowych.
• "ślizgowych" – łożyska ślizgowe nie mają elementów tocznych; pracują na zasadzie poślizgu powierzchni (panewka–czop) i zwykle wymagają innego sposobu smarowania oraz innej geometrii gniazd. W piastach kół pojazdów osobowych i dostawczych dominują łożyska toczne, a rysunek łożyska z elementami tocznymi wyklucza ślizgowe.
• "igiełkowych" – łożyska igiełkowe wykorzystują bardzo cienkie, długie wałeczki (igiełki). Ich przekrój i proporcje elementów tocznych różnią się od stożkowych; nie mają stożkowego kształtu rolek i zwykle pracują w innych węzłach (np. przekładnie, przeguby, elementy o ograniczonej przestrzeni montażowej).

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "na rysunku" najpierw identyfikuj kształt elementów tocznych (kulki/wałeczki/igiełki/brak) oraz geometrię bieżni. Dopiero potem wybieraj nazwę łożyska. To ogranicza błędy wynikające z przyzwyczajenia do najczęściej spotykanych rozwiązań.