KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 18.
W samoobsługowym osiedlowym sklepie spożywczym, obrót pomiędzy kolejnymi terminami spisu z natury wyniósł 100 000,00 zł. Korzystając z przedstawionej tabeli, oblicz dopuszczalną wielkość niedoboru, jeżeli zastosowano limit maksymalny.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą limitów niedoborów towarowych dla wybranych branż w procentach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć dopuszczalny niedobór, z tabeli wybiera się branżę ogólnospożywczą oraz sklep samoobsługowy i limit maksymalny 1%. Następnie liczy się 1% z obrotu 100 000 zł: 100 000 × 0,01 = 1 000 zł. Taka kwota jest dopuszczalną wielkością niedoboru.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wyznaczyć dopuszczalną wielkość niedoboru (czyli maksymalną akceptowaną stratę wynikającą z różnic inwentaryzacyjnych) na podstawie obrotu między kolejnymi spisami z natury oraz limitu procentowego z tabeli.

Krok 1: wybór właściwego limitu z tabeli
Należy dopasować trzy informacje:

  • Rodzaj sklepu: wskazano sklep samoobsługowy.
  • Branża: sklep jest spożywczy osiedlowy, więc odpowiada pozycji "ogólnospożywcza".
  • Wariant limitu: polecenie mówi, że zastosowano limit maksymalny.

Z odpowiedniej komórki tabeli otrzymujemy limit maksymalny 1% dla sklepu samoobsługowego w branży ogólnospożywczej.

Krok 2: obliczenie kwoty dopuszczalnego niedoboru
Stosujemy wzór: niedobór = obrót × limit% / 100.
Dane: obrót = 100 000 zł, limit = 1%.

Obliczenie: 100 000 × 1% = 100 000 × 0,01 = 1 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 600,00 zł odpowiadałoby limitowi 0,6% (to limit minimalny dla tej branży i typu sklepu), czyli pomyleniu minimalnego z maksymalnym.
  • 400,00 zł odpowiadałoby 0,4%, które dotyczy sklepu tradycyjnego (minimalny), więc błędnie dobrano typ sklepu i/lub wariant limitu.
  • 8 000,00 zł oznacza 8% obrotu i nie wynika z tabeli; często jest skutkiem błędnego przeliczenia procentów lub dopisania zera.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze czytaj nagłówki tabeli "od góry do dołu" (branża → typ sklepu → minimalny/maksymalny), a dopiero potem wykonuj obliczenia procentowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: niedobór = obrót × limit% / 100. Najpierw odczytaj z tabeli właściwy limit (branża, typ sklepu, minimalny/maksymalny), a potem przelicz procent na ułamek dziesiętny (np. 1% = 0,01) i pomnóż przez obrót.
"Limit maksymalny" to najwyższa dopuszczalna wartość procentowa strat (niedoborów) przyjęta dla danego typu sklepu i branży. W zadaniach egzaminacyjnych oznacza to, że należy wybrać kolumnę "maksymalny", a nie "minimalny".
W samoobsłudze klient ma bezpośredni dostęp do towaru, więc rośnie ryzyko strat (np. kradzieże, uszkodzenia opakowań, pomyłki przy odkładaniu). Kontrola jest trudniejsza niż w sklepie tradycyjnym, dlatego w praktyce limity procentowe są często wyższe.
Wybierz branżę zgodną z asortymentem dominującym w zadaniu. Jeśli mowa ogólnie o sklepie spożywczym (bez wskazania specjalizacji mięsnej), zwykle stosuje się "ogólnospożywczą". "Mięsna" dotyczy punktów, gdzie główną grupą są mięso i wędliny.
Możesz liczyć dwiema metodami. Metoda 1: zamień procent na ułamek dziesiętny (1% = 0,01) i policz obrót × 0,01. Metoda 2: policz obrót × 1 / 100. Obie dają ten sam wynik, ważna jest poprawna zamiana procentu.
Najczęstsze pomyłki to: wybranie kolumny "minimalny" zamiast "maksymalny", pomylenie "sklepu samoobsługowego" z "tradycyjnym" oraz odczyt wartości z niewłaściwego wiersza (np. branża mięsna zamiast ogólnospożywczej). Pomaga zaznaczenie palcem nagłówków.
Spis z natury to inwentaryzacja, czyli ustalenie rzeczywistej ilości towaru. Niedobór powstaje, gdy stan rzeczywisty jest mniejszy niż stan wynikający z ewidencji. Limity pomagają ocenić, jaka część różnicy może być uznana za dopuszczalną stratę.
Wybierasz ten wariant, który jest wskazany w poleceniu. Jeśli jest napisane "zastosowano limit maksymalny", bierzesz wartości z kolumny "maksymalny". Gdy pojawia się "limit minimalny" – analogicznie. Nie wolno wybierać "na oko" niższej lub wyższej liczby.
Bo w tabeli dla branży ogólnospożywczej i sklepu samoobsługowego występuje liczba 0,6 (limit minimalny). Uczniowie czasem automatycznie biorą pierwszą wartość z wiersza albo mylą minimalny z maksymalnym. Dopiero po wyborze "maksymalny" wychodzi 1%.
Użyj kontroli sensowności: 1% z 100 000 zł to jedna setna, więc wynik powinien być 100 000 / 100 = 1 000 zł. Dla 0,6% wynik byłby mniejszy (600 zł), a dla 8% znacznie większy (8 000 zł). Taki test ogranicza pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby obliczyć dopuszczalny niedobór, z tabeli wybiera się branżę ogólnospożywczą oraz sklep samoobsługowy i limit maksymalny 1%."

Materiały:

  • Podręczniki i materiały dydaktyczne z zakresu gospodarki magazynowej i inwentaryzacji w handlu
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczeń procentowych (procent z liczby, zmiana procentowa)
  • Instrukcje wewnętrzne firm dotyczące inwentaryzacji i rozliczania niedoborów (jeśli dostępne w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego