KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 20.
Na podstawie danych przedstawionych w tabeli oszacuj maksymalną wartość ubytków towarowych, jeżeli obrót w sklepie ogólnospożywczym stosującym sprzedaż samoobsługową wyniósł 32 000,00 zł.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Limity niedoborów w wybranych formach sprzedaży".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalną wartość ubytków oblicza się jako iloczyn obrotu i wskaźnika procentowego ubytków odczytanego z tabeli dla sklepu ogólnospożywczego z obsługą samoobsługową.
Po podstawieniu obrotu 32 000,00 zł i stawki z tabeli otrzymuje się wynik 256,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba oszacować maksymalną wartość ubytków towarowych na podstawie danych z tabeli. Kluczowe są dwa kroki: (1) poprawnie odczytać z tabeli właściwy wskaźnik (limit) ubytków dla sklepu ogólnospożywczego stosującego sprzedaż samoobsługową, (2) wykonać obliczenie procentowe od podanego obrotu.

Metoda obliczeń (ogólna):

  • Ustal z tabeli stawkę ubytków (np. w % obrotu) przypisaną do danego typu sklepu.
  • Zamień procent na ułamek dziesiętny (np. 0,8% = 0,008).
  • Policz: maks. ubytki [zł] = obrót [zł] × stawka.

Dla obrotu 32 000,00 zł i stawki wynikającej z tabeli obliczenie prowadzi do 256,00 zł (co odpowiada stawce 0,8% obrotu). To jest maksymalna wartość ubytków, czyli granica, której nie należy przekraczać przy takim poziomie sprzedaży.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?

  • 160,00 zł zwykle wynika z użycia zbyt niskiej stawki z tabeli lub pomylenia typu sklepu (np. inny profil działalności).
  • 224,00 zł to typowy efekt odczytu stawki z niewłaściwego wiersza/kolumny albo błędnej zamiany procentu na ułamek.
  • 128,00 zł często pojawia się przy "dzieleniu wyniku na pół" lub omyłkowym przyjęciu połowy właściwej stawki.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć, podkreśl w treści cechy sklepu (ogólnospożywczy, samoobsługowy) i dopiero wtedy wybierz odpowiedni wskaźnik z tabeli. Większość pomyłek bierze się nie z rachunków, tylko z błędnego odczytu danych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ubytki towarowe to straty ilościowe lub wartościowe towaru powstające w toku obrotu (np. uszkodzenia, przeterminowanie, kradzieże, pomyłki). W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się maksymalny dopuszczalny poziom ubytków jako % obrotu.
Najpierw odczytaj z tabeli stawkę ubytków (w % obrotu) dla właściwego typu sklepu. Następnie policz: ubytki = obrót × (procent/100). Na końcu zaokrąglij wynik do 2 miejsc po przecinku, jeśli pracujesz w złotych.
Tabela podaje wskaźnik (limit) ubytków zależny od rodzaju placówki i sposobu sprzedaży. Bez tej informacji nie da się ustalić, jaki procent obrotu przyjąć do obliczeń, więc sama znajomość obrotu nie wystarcza.
Obrót jest podstawą, od której liczy się limit ubytków. Jeśli limit jest podany jako procent obrotu, to im większy obrót, tym większa dopuszczalna kwota ubytków. W zadaniu obrót to wartość, którą mnożysz przez stawkę z tabeli.
Nie w zapisie, ale tak w wartości po przeliczeniu. 0,8% = 0,8/100 = 0,008. Częstym błędem jest potraktowanie 0,8% jak 0,8 (czyli 80%), co daje wynik zawyżony 100 razy.
Najczęściej: zły odczyt wiersza tabeli (inny typ sklepu), pomylenie % z promilami, brak podzielenia przez 100 oraz błędne zaokrąglenie. Pomaga zapisanie wzoru i sprawdzenie, czy wynik ma sens (np. czy nie jest większy niż obrót).
W samoobsłudze klient ma bezpośredni dostęp do towaru, co zwykle zwiększa ryzyko uszkodzeń, braków lub kradzieży. Dlatego w praktyce i w zadaniach szkolnych często rozróżnia się limity ubytków zależnie od formy sprzedaży.
Najczęściej przy inwentaryzacji (spisie z natury), przy analizie wyników okresowych oraz przy rozliczaniu różnic inwentaryzacyjnych. Kontrola ubytków pomaga wykrywać problemy w magazynowaniu, ekspozycji, zabezpieczeniach i rotacji towarów.
Porównaj wynik z obrotem: ubytki jako "maksimum" powinny stanowić mały ułamek obrotu (zwykle ułamki procenta lub kilka procent). Jeśli wychodzi kilkanaście czy kilkadziesiąt procent, to prawie na pewno źle przeliczyłeś procent.
Ćwicz schemat: 1) odczyt danych (zaznacz jednostki i właściwy wiersz), 2) zapis wzoru, 3) obliczenia, 4) kontrola sensu wyniku. Rozwiązuj zadania z obrotem, marżą, rabatem i ubytkami, bo mechanizm procentów się powtarza.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z arytmetyki procentowej (zadania: procent z liczby, zamiana % na ułamek)
  • Skrypty/zeszyty ćwiczeń z towaroznawstwa i gospodarki magazynowej w handlu
  • Przykładowe arkusze egzaminacyjne z kwalifikacji sprzedażowych (zadania z tabelami i obliczeniami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego