KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 19.
W oparciu o dane zamieszczone w tabeli, oszacuj maksymalną wartość ubytków towarowych, jeżeli w hurtowni kosmetycznej stosującej sprzedaż tradycyjną, obrót pomiędzy kolejnymi inwentaryzacjami wyniósł 500 000,00 zł.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi limitów niedoborów w branży perfumeryjno-drogeryjnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalną wartość ubytków wyznacza się jako iloczyn obrotu między inwentaryzacjami i wskaźnika (procentu) odczytanego z tabeli dla hurtowni kosmetycznej ze sprzedażą tradycyjną.
Przy obrocie 500 000,00 zł i limicie 0,3% otrzymuje się 500 000,00 × 0,003 = 1 500,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby oszacować maksymalną wartość ubytków towarowych, trzeba skorzystać z dwóch informacji:

  • obrót osiągnięty między kolejnymi inwentaryzacjami (tu: 500 000,00 zł),
  • wskaźnik dopuszczalnych ubytków (procent) przypisany w tabeli do danego rodzaju działalności (hurtownia kosmetyczna) i formy sprzedaży (tradycyjna).

Z tabeli wynika limit 0,3%. Procent należy zamienić na ułamek dziesiętny: 0,3% = 0,3 / 100 = 0,003.

Następnie wykonuje się obliczenie:

maksymalne ubytki = obrót × wskaźnik

czyli: 500 000,00 zł × 0,003 = 1 500,00 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Każda z nich odpowiada innemu (niezastosowanemu tu) wskaźnikowi procentowemu lub typowej pomyłce rachunkowej:

  • 1 000,00 zł odpowiadałoby wskaźnikowi 0,2% (0,002), czyli zbyt niskiemu w porównaniu z wartością z tabeli.
  • 1 150,00 zł odpowiadałoby wskaźnikowi 0,23% (0,0023) – to wynik "pośredni", często wybierany, gdy ktoś błędnie odczyta tabelę albo zaokrągla w niewłaściwym miejscu.
  • 1 750,00 zł odpowiadałoby wskaźnikowi 0,35% (0,0035) – to zawyżenie, które może wynikać z pomylenia wariantu sprzedaży lub kategorii towaru w tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy przeliczasz procent poprawnie (dzielenie przez 100) i czy mnożysz przez obrót z właściwego okresu (między inwentaryzacjami), a nie przez stan zapasów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór: maksymalne ubytki = obrót × wskaźnik z tabeli. Wskaźnik procentowy trzeba zamienić na ułamek (np. 0,3% = 0,003), a potem pomnożyć przez obrót z okresu między inwentaryzacjami.
To łączna wartość sprzedaży/obrotu osiągnięta w czasie od jednej inwentaryzacji do następnej. Jest to podstawa do wyznaczenia limitu ubytków, jeśli tabela podaje normę jako procent obrotu w tym okresie.
Procent oznacza "na sto". Żeby użyć go w mnożeniu, trzeba zamienić go na ułamek: 0,3% = 0,3/100 = 0,003. Pominięcie dzielenia przez 100 to jedna z najczęstszych przyczyn błędów rachunkowych.
Wykonaj kontrolę rzędu wielkości: 1% z 500 000 zł to 5 000 zł, więc 0,3% powinno być ok. 1 500 zł. Jeśli wychodzą dziesiątki tysięcy albo kilkadziesiąt złotych, najpewniej jest błąd w procentach.
To zmniejszenie ilości/wartości towarów w magazynie stwierdzone np. podczas inwentaryzacji. Mogą wynikać z uszkodzeń, przeterminowania, wysychania/wycieku, błędów magazynowych lub kradzieży. Zadanie dotyczy wyliczenia dopuszczalnego limitu.
Najczęstsze są: błędne przepisanie wskaźnika z tabeli, pomylenie 0,3% z 3%, brak zamiany procentu na ułamek, użycie złej podstawy (stan zapasów zamiast obrotu) oraz zaokrąglanie "w głowie" bez sprawdzenia rachunku.
Nie. Maksymalna wartość ubytków to limit (norma), a niedobór to faktycznie stwierdzona różnica. Dopiero porównanie niedoboru z limitem pozwala ocenić, czy straty mieszczą się w normie, czy przekraczają dopuszczalny poziom.
W tabelach norm ubytków różne formy sprzedaży mogą mieć różne wskaźniki (np. inne ryzyka strat i organizacja pracy). Dlatego trzeba dobrać dokładnie ten wariant, który odpowiada sytuacji opisanej w pytaniu.
Na egzaminie spróbuj odczytać nagłówek, jednostkę (np. %) i właściwy wiersz/kolumnę, a potem sprawdź wynik kontrolą rzędu wielkości. Jeśli nadal nie da się odczytać wskaźnika, nie da się policzyć wyniku w sposób pewny.
Ćwicz: odczyt tabel i zestawień, obliczenia procentowe (ułamek z obrotu), interpretację pojęć (ubytki, niedobory, nadwyżki), oraz zapisy kwotowe w zł i groszach. Pomaga też robienie krótkiej kontroli wyniku "na oko".
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki do kwalifikacji HAN.1 dotyczące gospodarki magazynowej i inwentaryzacji (rozdziały: ubytki, niedobory, różnice inwentaryzacyjne)
  • Zestawy zadań z obliczeń procentowych w kontekście handlu (rabat, marża, ubytki, wskaźniki)
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące ewidencji magazynowej i dokumentów inwentaryzacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego