KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 6.
W silniku dwusuwowym jednocylindrowym podczas suwu pracy wał korbowy wykonuje obrót o kąt
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W silniku tłokowym jeden suw (przemieszczenie tłoka od GMP do DMP albo odwrotnie) odpowiada zawsze półobrotowi wału korbowego.
W silniku dwusuwowym suw pracy jest jednym z dwóch suwów cyklu, więc podczas tego suwu wał korbowy obraca się o 180°, a nie o 90°, 270° ani 360°.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku tłokowym ruch posuwisto-zwrotny tłoka jest zamieniany na ruch obrotowy wału korbowego przez mechanizm korbowo-tłokowy. Z tej kinematyki wynika kluczowa zasada: jeden suw (czyli przejście tłoka od jednego skrajnego położenia do drugiego: od GMP do DMP lub od DMP do GMP) odpowiada półobrotowi wału korbowego, czyli 180°.

W silniku dwusuwowym cykl pracy składa się z dwóch suwów: sprężania oraz pracy (rozprężania). Skoro suw pracy jest pojedynczym suwem, to wał korbowy wykonuje w tym czasie obrót o 180°. Nie jest to pełny obrót 360°, bo pełny obrót odpowiadałby dwóm suwem (łącznie całemu cyklowi dwusuwowemu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 90° – to ćwierć obrotu wału. Taki kąt nie odpowiada przejściu tłoka między skrajnymi położeniami, więc nie może opisywać całego suwu.
  • 270° – to trzy czwarte obrotu. Również nie odpowiada definicji suwu i nie wynika z geometrii mechanizmu korbowego dla ruchu od GMP do DMP.
  • 360° – to pełen obrót. W dwusuwie pełen obrót obejmuje dwa suwy (sprężanie + praca), a pytanie dotyczy tylko suwu pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz słowo suw, od razu skojarz je z 180°. Dopiero później zastanów się, ile suwów ma dany cykl (dwusuw: 2, czterosuw: 4) i jaki jest łączny kąt obrotu wału dla całego cyklu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suw to ruch tłoka między skrajnymi położeniami: od górnego martwego położenia (GMP) do dolnego (DMP) lub odwrotnie. Z definicji jest to "połowa obrotu" mechanizmu korbowego, więc odpowiada 180° obrotu wału korbowego.
Mechanizm korbowo-tłokowy zamienia ruch tłoka na obrót wału. Aby tłok przeszedł od jednego skrajnego położenia do drugiego, czop korbowy musi wykonać pół obrotu. Pół obrotu to 180°, dlatego tyle wynosi kąt obrotu wału dla jednego suwu.
Suw pracy (rozprężania) to faza po zapłonie/rozpoczęciu spalania, gdy gazy spalinowe rozprężają się i wykonują pracę na tłoku, pchając go w dół. W dwusuwie jest to jeden z dwóch suwów cyklu i trwa 180° obrotu wału.
Suw sprężania występuje, gdy tłok porusza się w górę (od DMP do GMP), sprężając ładunek w cylindrze. W typowym ujęciu szkolnym jest to drugi z dwóch suwów dwusuwa. Tak samo jak każdy suw, odpowiada 180° obrotu wału.
W ujęciu klasycznym cykl dwusuwowy zamyka się w jednym pełnym obrocie wału korbowego, czyli 360°. To dlatego, że są tylko dwa suwy po 180° (sprężanie i praca). Dla porównania, w czterosuwie cykl obejmuje 720°.
"Suw" zawsze dotyczy jednego przejścia tłoka między GMP i DMP (czyli 180°). "Cykl" to suma kilku suwów: w dwusuwie 2 suwy (360°), w czterosuwie 4 suwy (720°). Najpierw identyfikuj słowo kluczowe w treści.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybieranie 360° jako "pełnego obrotu" nawet wtedy, gdy pytanie dotyczy suwu. Drugi błąd to mieszanie dwusuwa z czterosuwem i przenoszenie 720° na każdy przypadek. Pomaga zasada: suw=180°, a cykl zależy od typu silnika.
360° oznacza pełen obrót wału, czyli dwa suwy po 180°. Pytanie dotyczy tylko jednego suwu pracy, a nie całego cyklu. Dlatego 360° opisuje sumę suwu sprężania i suwu pracy, a nie sam suw pracy.
Przydaje się m.in. przy analizie sygnałów z czujnika położenia wału korbowego, ocenie zależności zapłonu od położenia wału oraz rozumieniu faz pracy silnika. Kąty obrotu ułatwiają powiązanie objawów (np. wypadanie zapłonu) z konkretnym suwem.
Użyj prostego schematu: najpierw ustal, czy pytanie dotyczy suwu (wtedy 180°), czy całego cyklu (dwusuw: 360°). Następnie sprawdź, czy treść mówi o jednym cylindrze i jednym suwie (np. "suw pracy"), aby nie dopisać sobie dodatkowych obrotów.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH: "Bosch Automotive Handbook", rozdział dotyczący silników spalinowych i podstaw pracy silnika (Two-stroke engine / piston engine basics), aktualne wydania (źródło książkowe)
  • J.B. Heywood, "Internal Combustion Engine Fundamentals", część wprowadzająca o suwach, cyklach pracy i zależności obrotu wału od suwów (źródło książkowe)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw budowy i eksploatacji silników spalinowych (rozdział o cyklu dwusuwowym)
  • Bosch Automotive Handbook (hasła/rozdziały: silniki spalinowe, silnik dwusuwowy, mechanizm korbowy)
  • Heywood, Internal Combustion Engine Fundamentals (część wprowadzająca: suwy, zależność obrotu wału i ruchu tłoka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego