KWALIFIKACJA HAN2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 29.
W sklepie o samoobsługowej formie sprzedaży limit niedoborów towarowych wynosi 0,12%. Która sytuacja wystąpiła w sklepie, jeżeli wartość sprzedaży w danym okresie wynosiła 180 000,00 zł, a stwierdzony niedobór był równy 250,00 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Limit niedoborów to 0,12% wartości sprzedaży: 180 000,00 zł × 0,0012 = 216,00 zł.
Stwierdzony niedobór wynosi 250,00 zł, więc przekracza limit.
Różnica to 250,00 zł − 216,00 zł = 34,00 zł, czyli niedobór jest większy od limitu o 34,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano limit niedoborów jako 0,12% wartości sprzedaży w danym okresie. Najpierw trzeba więc policzyć, ile złotych wynosi ten limit.

Krok 1: Zamiana procentu na ułamek
0,12% = 0,12 / 100 = 0,0012. To częsty moment pomyłek: 0,12% to nie jest 0,12, tylko liczba stukrotnie mniejsza.

Krok 2: Obliczenie limitu w zł
Limit = 180 000,00 zł × 0,0012 = 216,00 zł.
Oznacza to, że niedobory do 216,00 zł mieszczą się w dopuszczalnym limicie.

Krok 3: Porównanie z rzeczywistym niedoborem
Stwierdzony niedobór to 250,00 zł, czyli jest większy niż 216,00 zł. Aby opisać sytuację, liczymy różnicę:

Krok 4: Różnica
250,00 zł − 216,00 zł = 34,00 zł.
Zatem prawidłowy opis brzmi: "Stwierdzony niedobór był większy od limitu niedoboru o 34,00 zł".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Warianty z "mniejszy" mają zły znak porównania (bo 250 > 216). Warianty z "14%" mylą jednostki: zadanie pyta o sytuację przy podanych kwotach, a różnica limit–niedobór w tym przypadku jest kwotą 34,00 zł, nie procentem. Aby podawać procent, trzeba by jasno wskazać, względem czego go liczysz (np. względem limitu albo względem sprzedaży).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zamień procent na ułamek: 0,12% = 0,12/100 = 0,0012. Następnie pomnóż wartość sprzedaży: 180 000 × 0,0012 = 216 zł. To jest limit niedoboru w złotych, z którym porównujesz faktyczny niedobór.
Procent oznacza "na sto". Dlatego 0,12% trzeba podzielić przez 100. W zapisie dziesiętnym 0,12% = 0,0012. Użycie 0,12 zamiast 0,0012 zawyżyłoby wynik 100 razy i prowadzi do błędnego porównania limitu z niedoborem.
To ustalony próg dopuszczalnych strat (np. wynikających z uszkodzeń, pomyłek lub kradzieży) wyrażony jako procent lub kwota. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle liczysz go od wskazanej podstawy (tu: od wartości sprzedaży) i sprawdzasz, czy niedobór go przekroczył.
Najpierw policz limit w zł: 0,12% z 180 000 zł daje 216 zł. Potem porównaj wartości: 250 zł jest większe niż 216 zł, więc niedobór nie mieści się w limicie. Na końcu oblicz, o ile przekroczono limit: 250 − 216 = 34 zł.
Po wyliczeniu limitu w złotych wykonujesz proste odejmowanie: niedobór − limit. W tym typie zadania oba wyniki muszą być w tej samej jednostce (zł). Przykład: 250 zł − 216 zł = 34 zł, więc limit został przekroczony o 34 zł.
Tylko jeśli polecenie tego wymaga i jest jasne, względem czego liczysz procent (np. względem limitu albo względem sprzedaży). W tej konstrukcji zadań zwykle porównuje się kwoty, bo limit po przeliczeniu także jest kwotą. Mieszanie procentów i zł to częsty błąd.
Najczęstsze to: błędna zamiana procentu na ułamek (0,12% jako 0,12), liczenie limitu od złej podstawy (np. od niedoboru zamiast od sprzedaży), porównanie "procentu" z "kwotą" bez przeliczenia oraz mylenie znaku: "mniejszy" zamiast "większy".
Stosuj schemat: (1) procent → ułamek dziesiętny, (2) mnożenie przez podstawę, (3) porównanie, (4) różnica. Pomaga też kontrola sensu wyniku: 0,12% to bardzo mało, więc limit powinien być niewielki względem 180 000 zł (setki zł, nie tysiące).
W sklepach samoobsługowych ryzyko strat jest większe (dostęp klienta do towaru, duża rotacja, pomyłki przy przyjęciach). Liczenie limitu i porównanie z niedoborem pomaga ocenić skalę problemu, podjąć działania (procedury, zabezpieczenia) oraz przygotować rozliczenia i raporty.
Inwentaryzacja porównuje stan ewidencyjny ze stanem faktycznym. Jeśli stan faktyczny jest niższy, powstaje niedobór wyrażony kwotowo. W praktyce takie kwoty zestawia się z limitami (np. procentem od sprzedaży) i analizuje przyczyny: błędy ewidencji, uszkodzenia, braki, kradzieże.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" (definicja i przeliczanie procentów na ułamki), https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL): "Procenty" (materiały o obliczaniu procentu z liczby), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Percentage" (ogólne zasady obliczeń procentowych), https://en.wikipedia.org/wiki/Percentage (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki w biznesie (procenty, wskaźniki)
  • Podręczniki/notesy do kwalifikacji HAN.2 z działu: gospodarka towarowa i inwentaryzacja
  • Ćwiczenia rachunkowe: obliczanie limitów, odchyleń i różnic wartościowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego