KWALIFIKACJA HAN1 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 40.
W sklepie z elektroniką podczas inwentaryzacji stwierdzono brak telewizora o wartości 3000 zł. Kierownik sklepu ma podpisaną umowę o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie. Kto ponosi odpowiedzialność za brakujący telewizor?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umowa o odpowiedzialności materialnej za mienie powierzone wskazuje osobę, która przyjęła obowiązek zwrotu lub rozliczenia się z powierzonego towaru.
Dlatego odpowiedzialność za niedobór telewizora ponosi kierownik sklepu, a nie osoba, która zauważyła brak lub ostatnio obsługiwała klienta.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji kluczowe znaczenie ma informacja, że kierownik sklepu ma podpisaną umowę o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie. Taki przypadek podlega reżimowi odpowiedzialności za mienie powierzone, który jest surowszy niż tzw. odpowiedzialność ogólna pracownika.

Jeżeli mienie (np. towar, sprzęt) zostało pracownikowi prawidłowo powierzone z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się i istnieje wymagana dokumentacja, to pracownik odpowiada za powstały niedobór co do zasady w szerszym zakresie. W konsekwencji w tym pytaniu właściwe jest wskazanie osoby, która formalnie przyjęła odpowiedzialność za powierzone mienie, czyli "Kierownik sklepu.".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Sprzedawca, który ostatnio obsługiwał klienta kupującego ten telewizor." – samo "ostatnie" zdarzenie w procesie sprzedaży nie przesądza o odpowiedzialności materialnej. Odpowiedzialność nie wynika automatycznie z kontaktu z klientem, lecz z podstawy prawnej (np. powierzenia mienia) i ustalenia przesłanek odpowiedzialności.
  • "Sprzedawca, który zauważył brak telewizora." – wykrycie niedoboru podczas inwentaryzacji nie tworzy odpowiedzialności. Osoba zgłaszająca brak nie staje się przez to odpowiedzialna za jego powstanie.
  • "Odpowiedzialność jest rozłożona na cały personel sklepu." – wspólna odpowiedzialność materialna wymaga odrębnych ustaleń i umowy obejmującej co najmniej dwóch pracowników. Nie można jej domniemywać wyłącznie z faktu pracy zespołowej.

W praktyce handlowej warto zapamiętać zasadę: niedobór z inwentaryzacji to dopiero sygnał do wyjaśnień. O tym, kto odpowiada, decyduje m.in. to, czy towar był powierzony konkretnej osobie (np. kierownikowi magazynu/sklepu) i jak uregulowano to dokumentacyjnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zasady, według których pracownik może odpowiadać finansowo za szkodę wyrządzoną pracodawcy w związku z pracą. W handlu dotyczy to m.in. braków towaru, uszkodzeń sprzętu czy nieprawidłowego rozliczenia mienia. Nie działa "automatycznie" – zależy od rodzaju odpowiedzialności i spełnienia przesłanek.
Odpowiedzialność ogólna dotyczy szkody spowodowanej niewykonaniem obowiązków i wymaga wykazania winy pracownika oraz innych przesłanek. Odpowiedzialność za mienie powierzone dotyczy sytuacji, gdy pracownik formalnie przyjął mienie z obowiązkiem zwrotu/rozliczenia się, co zwykle wiąże się z surowszym reżimem.
Bo przy braku powierzenia mienia nie ma automatycznego "wskazania" odpowiedzialnego. Pracodawca musi ustalić, czyja wina i działanie (lub zaniechanie) spowodowały szkodę oraz jaki był związek przyczynowy. Sam fakt braku w inwentaryzacji nie oznacza, że odpowiada konkretny pracownik lub kierownik.
Kierownik może odpowiadać, gdy ma powierzone mienie na podstawie odpowiednich dokumentów (np. umowy o odpowiedzialności materialnej za mienie powierzone) albo gdy można wykazać jego osobistą winę w powstaniu szkody. Sama funkcja kierownika nie oznacza automatycznej odpowiedzialności za każdy niedobór.
Nie. "Ostatnia obsługa" to za mało, aby przesądzić odpowiedzialność materialną. Trzeba ustalić, czy sprzedawca naruszył obowiązki (np. procedury wydania towaru), czy było to zawinione i czy spowodowało szkodę. W wielu sklepach odpowiedzialność wynika raczej z powierzenia mienia niż z samej kolejności obsługi.
Zauważenie braku nie jest podstawą odpowiedzialności – to czynność kontrolna. Odpowiedzialność może dotyczyć tej osoby tylko wtedy, gdy faktycznie przyczyniła się do powstania szkody (np. naruszyła procedury) i spełnione są przesłanki odpowiedzialności. W praktyce zgłoszenie braku jest zachowaniem prawidłowym.
To np. towar w magazynie, sprzęt, klucze, kasy lub inne składniki majątku przekazane pracownikowi z obowiązkiem zwrotu albo rozliczenia się. W sklepie z elektroniką mieniem powierzonym może być konkretny stan magazynowy lub sprzęt o wysokiej wartości, jeśli pracownik został wyraźnie zobowiązany do pieczy nad nim.
Może, ale tylko w określonych warunkach – zazwyczaj wymaga to odrębnej, pisemnej umowy wspólnej odpowiedzialności materialnej obejmującej konkretnych pracowników i zasady rozliczeń. Nie wynika to automatycznie z faktu pracy zespołowej. Bez takich ustaleń nie zakłada się "zbiorowej" odpowiedzialności za niedobór.
Najczęściej są to: dokumenty powierzenia mienia, zakres obowiązków, protokoły przekazania (np. magazynu), procedury przyjęcia/wydania towaru, raporty kasowe, zapisy z inwentaryzacji i wyjaśnienia pracowników. Dobra dokumentacja pomaga ustalić, kto miał pieczę nad towarem i czy procedury były przestrzegane.
Najpierw ustal, czy w treści jest informacja o powierzeniu mienia i umowie odpowiedzialności materialnej. Jeśli tak, wskazuj osobę, której powierzono mienie. Jeśli nie, pamiętaj, że odpowiedzialność jest zwykle indywidualna i wymaga ustalenia winy. Szukaj w pytaniu warunków, które czynią odpowiedź jednoznaczną.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r., Dział V "Odpowiedzialność materialna pracowników", art. 114-127, Dz.U. 2025 poz. 277
  • Państwowa Inspekcja Pracy – poradniki/objaśnienia dotyczące odpowiedzialności materialnej pracowników (opracowania informacyjne PIP) – dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Kodeks pracy – dział dotyczący odpowiedzialności materialnej (art. 114-127) z komentarzem edukacyjnym
  • Materiały szkolne z podstaw prawa pracy dla zawodów handlowych
  • Notatki/infografiki porównujące: odpowiedzialność ogólna vs mienie powierzone

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego