KWALIFIKACJA PGF8 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 8.
W sloganie reklamowym Fanta - fantastyczny smak pomarańczy zastosowano
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aliteracja polega na celowym powtarzaniu tych samych głosek lub sylab na początku kolejnych wyrazów, aby wzmocnić brzmienie i zapamiętywalność hasła.
W sloganie "Fanta – fantastyczny smak pomarańczy" powtarza się początek "fan-", co jest typowym efektem aliteracyjnym.

Pełne wyjaśnienie:

W reklamie bardzo często wykorzystuje się środki stylistyczne, które działają nie tylko na poziomie znaczenia, ale też brzmienia i rytmu. Dzięki temu slogan jest łatwiejszy do zapamiętania i bardziej "chwytliwy".

Odpowiedź "aliterację." jest poprawna, ponieważ aliteracja polega na powtarzaniu tych samych głosek (lub grup głosek) w sąsiadujących wyrazach, najczęściej na ich początku. W haśle "Fanta – fantastyczny smak pomarańczy" widoczne jest brzmieniowe nawiązanie: powtarza się początek "fan-" w "Fanta" i "fantastyczny", co wzmacnia melodię i rozpoznawalność hasła.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego przykładu:

  • "oksymoron." Oksymoron to zestawienie wyrazów o znaczeniach sprzecznych (np. "gorący lód"). W analizowanym sloganie nie ma sprzeczności znaczeń, jest raczej pochwała smaku.
  • "porównanie." Porównanie zwykle zawiera wyraźny łącznik (np. "jak", "niczym", "jakby") i zestawia dwa elementy. W sloganie nie ma konstrukcji porównawczej, tylko opis i wartościowanie produktu.
  • "personifikację." Personifikacja (uosobienie) polega na przypisywaniu cech ludzkich rzeczom, zjawiskom lub pojęciom. W haśle nie występuje nadanie cech ludzkich napojowi ani pomarańczy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w sloganie dostrzegasz "zabawę dźwiękiem" (powtarzające się początki wyrazów, rytm, rym), najpierw sprawdź figury brzmieniowe (np. aliterację), a dopiero potem figury znaczeniowe (np. oksymoron czy personifikację).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Aliteracja to powtarzanie tych samych głosek lub sylab, zwykle na początku kolejnych wyrazów, aby wzmocnić brzmienie tekstu.

W reklamie pomaga budować rytm i zapamiętywalność hasła, szczególnie w krótkich sloganach i nazwach marek.

Sprawdź, czy kilka sąsiadujących wyrazów zaczyna się tak samo (np. tą samą literą lub zbitką głosek).

Jeśli powtórzenie jest celowe i "gra" dźwiękiem, a nie wynika przypadkiem z treści zdania, to zwykle jest to aliteracja.

Powtórzenia dźwięków tworzą rytm i melodię zdania, co ułatwia jego kodowanie w pamięci.

To szczególnie działa w reklamie radiowej i telewizyjnej, gdzie odbiorca nie zawsze czyta tekst, ale go słyszy.

Oksymoron łączy wyrazy o sprzecznych znaczeniach (np. "żywy trup").

W typowym sloganie smakowym nie ma takiej sprzeczności – pojawia się raczej pozytywne wartościowanie. Dlatego samo "brzmieniowe podobieństwo" nie jest oksymoronem.

Aliteracja dotyczy powtórzeń na początku wyrazów (np. ta sama głoska/sylaba).

Rym dotyczy podobieństwa brzmienia na końcu wyrazów lub wersów. W reklamie oba zabiegi mogą występować, ale działają innym mechanizmem.

Personifikacja (uosobienie) polega na nadaniu cech ludzkich przedmiotom lub zjawiskom, np. "kawa budzi do życia".

W reklamie pomaga budować emocje i narrację, ale musi być widoczne "zachowanie człowieka" przypisane produktowi.

Porównanie zwykle zawiera wyrazy typu: "jak", "niczym", "jakby", "podobny do".

Jeżeli w haśle nie ma takiej konstrukcji i nie zestawia ono dwóch obiektów, to najczęściej nie jest porównaniem, tylko inną figurą (np. aliteracją lub metaforą).

Tak, bo dobrze brzmi i jest łatwa do powtórzenia. Marki często łączą nazwę z przymiotnikiem lub hasłem zaczynającym się podobnie.

To wzmacnia spójność brzmieniową komunikatu i ułatwia szybkie skojarzenie hasła z marką.

Najczęściej myli się figury brzmieniowe z figurami znaczeniowymi: uczniowie analizują tylko sens zdania i pomijają warstwę dźwiękową.

Inny błąd to "strzelanie" na podstawie znanej nazwy (np. personifikacja), bez sprawdzenia definicji w tekście.

Ucz się definicji razem z krótkimi przykładami i ćwicz na sloganach, nagłówkach i postach reklamowych.

Na egzaminie zawsze sprawdź: (1) brzmienie (powtórzenia, rym), (2) znaczenie (sprzeczność, metafora), (3) "uczłowieczanie" produktu (personifikacja).

info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wielki słownik języka polskiego PAN (WSJP) – hasło: "aliteracja" (definicja i opis terminu), https://wsjp.pl/ (wyszukiwanie hasła) - dostęp 2026-02-28
  • Encyklopedia PWN – hasło: "aliteracja" (poetyka/retoryka), https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła) - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Słowniki terminów z poetyki i retoryki (hasła: aliteracja, oksymoron, porównanie, personifikacja)
  • Podręczniki i repetytoria z języka polskiego (dział: środki stylistyczne)
  • Materiały z zakresu copywritingu i języka reklamy (ćwiczenia z tworzenia haseł)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego