W zadaniach tego typu analizuje się poprawność zapisów na kontach księgowych na podstawie trzech elementów: salda początkowego, obrotów (sum zapisów po stronie Wn i Ma) oraz salda końcowego. Poprawność oznacza, że saldo końcowe musi logicznie wynikać z tego, co zostało zaksięgowane w okresie.
Najczęstsza procedura weryfikacji wygląda tak:
- Krok 1: odczytaj saldo początkowe konta i ustal, czy konto zachowuje się "jak aktywne" czy "jak pasywne" (czy typowo zwiększa się po stronie Wn czy Ma).
- Krok 2: zsumuj zapisy po stronie Wn i po stronie Ma (obroty).
- Krok 3: sprawdź, czy podane w tabeli saldo po księgowaniach jest spójne z obrotami (czyli czy nie "odwraca się" bez uzasadnienia i czy nie jest arytmetycznie niemożliwe).
- Krok 4: wyłap zapisy, które stoją po niewłaściwej stronie konta (np. zwiększenie, które powinno być po stronie przeciwnej), albo powodują saldo niezgodne z obrotami.
Odpowiedź "C" jest poprawna, ponieważ wskazana w niej pozycja w tabeli stanowi przykład niezgodności: zapis/układ stron Wn–Ma albo wynikowe saldo nie dają się pogodzić z przedstawionymi obrotami i stanem początkowym. To typowy błąd wykrywany kontrolą sald: nawet jeśli pojedynczy zapis "wygląda" poprawnie, to całość (saldo) ujawnia niespójność.
Pozostałe propozycje są niepoprawne, ponieważ odpowiadają pozycjom, w których zapisy są spójne: suma obrotów po Wn i Ma oraz kierunek zmian salda nie naruszają logiki konta. Częstym błędem zdających jest sugerowanie się wyłącznie nazwą konta lub intuicją ("tu powinno być Wn"), bez wykonania pełnego sprawdzenia salda na podstawie obrotów.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze licz saldo z danych z tabeli (saldo początkowe + obroty), a dopiero potem oceniaj, czy zapis jest "dziwny". To minimalizuje ryzyko wyboru odpowiedzi na podstawie skojarzeń.