KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 1.
W tabeli przedstawiono dopuszczalne prędkości wiatru przy różnych zastosowaniach deszczowni. Który przyrząd umożliwia pozyskanie danych do prowadzenia nawodnień, zgodnie z wytycznymi w zamieszczonej tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę oraz cztery zdjęcia różnych przyrządów meteorologicznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do prowadzenia nawodnień zgodnie z tabelą potrzebne są dane o prędkości wiatru.
Przyrządem służącym do pomiaru prędkości wiatru jest anemometr, a w praktyce polowej często stosuje się anemometr skrzydełkowy. Pozostałe przyrządy meteorologiczne mierzą inne wielkości (np. temperaturę, ciśnienie, opad).

Pełne wyjaśnienie:

W deszczowaniu (nawadnianiu deszczownianym) prędkość wiatru ma kluczowy wpływ na to, czy zabieg będzie wykonany prawidłowo. Im silniejszy wiatr, tym większe ryzyko:

  • znoszenia kropel poza obszar zraszany,
  • pogorszenia równomierności rozkładu opadu sztucznego,
  • strat wody (część wody nie trafia do gleby w planowanym miejscu).

Skoro tabela określa dopuszczalne prędkości wiatru dla różnych zastosowań deszczowni, to do uzyskania danych zgodnych z tymi wytycznymi trzeba zmierzyć właśnie prędkość wiatru w terenie i w czasie prowadzenia zabiegu.

Odpowiedź "anemometr skrzydełkowy" jest poprawna, ponieważ anemometr jest przyrządem przeznaczonym do pomiaru prędkości (a często także średniej prędkości w określonym czasie) ruchu powietrza. Wariant skrzydełkowy jest jedną z praktycznych konstrukcji stosowanych do pomiarów terenowych, gdzie liczy się prostota i szybki odczyt.

Pozostałe, błędne odpowiedzi w tego typu zadaniach zwykle dotyczą innych przyrządów meteorologicznych lub pomiarowych. Są one niepoprawne, ponieważ:

  • przyrządy do temperatury nie dostarczą danych o wietrze,
  • przyrządy do ciśnienia lub wilgotności nie wskazują prędkości wiatru,
  • przyrządy do opadu opisują deszcz naturalny, a nie warunki wiatrowe wpływające na pracę deszczowni.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "prędkość wiatru", szukaj wśród odpowiedzi nazwy przyrządu, który mierzy wiatr, czyli anemometru (nie myl z wiatrowskazem, który dotyczy głównie kierunku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Anemometr mierzy prędkość wiatru (ruchu powietrza). W nawodnieniach deszczownianych ta informacja pozwala ocenić, czy warunki są odpowiednie do zraszania, bo wiatr wpływa na znoszenie kropel i nierównomierny rozkład opadu sztucznego.
Silniejszy wiatr powoduje znoszenie strugi i kropel poza nawadniany obszar oraz spadek równomierności zraszania. Skutkiem mogą być przesuszone miejsca, przelane pasy i gorsza efektywność zużycia wody, dlatego stosuje się dopuszczalne prędkości wiatru.
W praktyce spotyka się m.in. anemometry skrzydełkowe, kubkowe oraz elektroniczne (np. z czujnikiem ultradźwiękowym). Różnią się zasadą działania i dokładnością, ale cel jest ten sam: wiarygodny pomiar prędkości wiatru w miejscu prowadzenia prac.
Anemometr służy do prędkości wiatru, a wiatrowskaz głównie do kierunku wiatru. Jeśli pytanie mówi o dopuszczalnych prędkościach wiatru lub wartości w m/s, właściwym wyborem jest anemometr. Gdy mowa o kierunkach (np. N, S, W), wtedy pasuje wiatrowskaz.
Pomiar wiatru wykonuje się bezpośrednio przed rozpoczęciem nawodnienia i w trakcie pracy deszczowni, bo warunki mogą się szybko zmieniać. Najbardziej miarodajny jest pomiar w miejscu zraszania, na zbliżonej wysokości do pracy urządzeń, a nie np. w osłoniętym miejscu.
Typowe błędy to pomiar w miejscu osłoniętym (przy budynkach/drzewach), zbyt krótki czas obserwacji, trzymanie czujnika w nieprawidłowym ustawieniu oraz odczyt "chwilowej" wartości bez uśrednienia. To może prowadzić do błędnej decyzji o rozpoczęciu nawodnienia mimo niekorzystnych warunków.
Tak. Wiatr zwiększa straty, bo część kropel jest znoszona poza pole lub trafia w inne miejsce niż planowano. Dodatkowo przy dużym rozproszeniu strugi rośnie ryzyko, że rośliny i gleba nie otrzymają wymaganej dawki wody. Dlatego w praktyce kontroluje się wiatr przed i w trakcie zabiegu.
Oprócz wiatru często monitoruje się temperaturę powietrza, wilgotność oraz opad naturalny. Pomagają one ocenić ryzyko nadmiernego parowania, możliwość wystąpienia stresu roślin i zasadność samego nawodnienia. Jednak jeśli tabela dotyczy prędkości wiatru, to kluczowy jest właśnie pomiar wiatru.
Najczęstsze konsekwencje to nierównomierne nawodnienie, niedobory wody w części pola, lokalne przelanie, większe zużycie wody oraz pogorszenie efektu agrotechnicznego zabiegu. W skrajnych przypadkach może to oznaczać konieczność powtórzenia nawodnienia, czyli dodatkowe koszty i straty czasu.
Ucz się par: wielkość–przyrząd (np. prędkość wiatru–anemometr) i ćwicz rozpoznawanie, co jest mierzone w zadaniu. Pomaga też analiza typowych zastosowań: w nawodnieniach kluczowe są parametry meteorologiczne wpływające na skuteczność zraszania, a nie tylko parametry instalacji.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Pozostałe przyrządy meteorologiczne mierzą inne wielkości (np. temperaturę, ciśnienie, opad)."

Źródła:

  • WMO (World Meteorological Organization), "Guide to Meteorological Instruments and Methods of Observation" (WMO-No. 8), Part I, rozdział dotyczący pomiaru wiatru (Wind), aktualne wydania WMO
  • Wikipedia (PL), "Anemometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Anemometr (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw meteorologii stosowanej w rolnictwie i melioracjach (rozdziały o wietrze i pomiarach)
  • Instrukcje producentów anemometrów (rodzaje czujników, zasady użytkowania i odczytu)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu eksploatacji systemów nawodnieniowych i deszczowni (wpływ wiatru na efektywność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego