KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 36.
W tabeli przedstawiono źródła pochodzenia majątku. Aktywa trwałe stanowią 40 % wartości kapitałów własnych. Na podstawie danych z tabeli oblicz wartość aktywów trwałych.
Ilustracja przedstawia tabelę zawierającą dane finansowe dotyczące źródeł pochodzenia majątku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kapitały własne to suma: kapitał udziałowy 120 000 zł + kapitał zapasowy 80 000 zł + wynik finansowy (zysk) 10 000 zł = 210 000 zł. Kredyty i zobowiązania są kapitałami obcymi, więc ich nie dolicza się. Aktywa trwałe stanowią 40% kapitałów własnych: 210 000 × 0,40 = 84 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć wartość aktywów trwałych, trzeba najpierw poprawnie ustalić podstawę, od której liczymy 40%. W treści wskazano, że aktywa trwałe stanowią 40% wartości kapitałów własnych, więc interesuje nas wyłącznie suma kapitałów własnych.

1) Ustalenie kapitałów własnych
Do kapitałów własnych zalicza się pozycje pochodzące od właścicieli oraz wynik finansowy zatrzymany/bieżący. Z danych w tabeli są to:

  • kapitał udziałowy: 120 000 zł,
  • kapitał zapasowy: 80 000 zł,
  • wynik finansowy – zysk: 10 000 zł.
Suma kapitałów własnych: 120 000 + 80 000 + 10 000 = 210 000 zł.

2) Dlaczego nie dolicza się kredytów i zobowiązań?
Pozycje "kredyty bankowe" oraz zobowiązania wobec dostawców i z tytułu podatków są kapitałami obcymi (zobowiązaniami). Są to środki wymagające spłaty, więc nie tworzą kapitału własnego. Ich doliczenie zawyżyłoby podstawę i dało błędny wynik.

3) Obliczenie 40% kapitałów własnych
40% zapisujemy jako 0,40. Zatem:
aktywa trwałe = 210 000 × 0,40 = 84 000 zł.

Uzasadnienie błędnych wartości
Wynik 96 000 zł może pojawić się, gdy ktoś omyłkowo przyjmie 40% od 240 000 zł (np. doliczy część kapitałów obcych). Wynik 100 000 zł sugeruje liczenie 40% od 250 000 zł (kolejny przykład błędnej podstawy). Wynik 104 000 zł wskazuje na liczenie 40% od 260 000 zł, czyli prawdopodobnie sumowanie większej liczby pozycji z tabeli bez rozróżnienia na kapitał własny i obcy.

Wskazówka egzaminacyjna
Najpierw nazwij grupę, od której liczysz procent (tu: kapitały własne), dopiero potem sumuj właściwe pozycje i zamień procent na ułamek dziesiętny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kapitały własne to środki właścicieli pozostające w jednostce oraz wypracowany wynik. Najczęściej obejmują kapitał podstawowy (np. udziałowy), kapitał zapasowy, kapitały rezerwowe oraz wynik finansowy. Nie zalicza się tu kredytów ani zobowiązań.
Kredyt bankowy jest zobowiązaniem do spłaty, więc stanowi kapitał obcy. Kapitał własny nie wymaga zwrotu w typowym trybie (jest finansowaniem właścicielskim). W zadaniach egzaminacyjnych doliczenie kredytu do kapitałów własnych to częsty błąd.
Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny: 40% = 0,40. Następnie pomnóż podstawę przez 0,40. Przykład: 210 000 × 0,40 = 84 000. Unikaj mnożenia przez 40 lub dzielenia przez 40, bo to daje zły wynik.
Do kapitałów własnych wchodzą pozycje: kapitał udziałowy, kapitał zapasowy oraz wynik finansowy (zysk). Kredyty bankowe oraz zobowiązania z tytułu dostaw i podatków to kapitały obce, więc nie zwiększają podstawy do obliczenia 40%.
Kapitały obce to zobowiązania jednostki wobec innych podmiotów, które trzeba uregulować. Przykłady to kredyty i pożyczki, zobowiązania wobec dostawców, zobowiązania publicznoprawne (np. podatki). W bilansie ujmuje się je jako źródła finansowania obcego.
Zysk co do zasady zwiększa kapitał własny, bo jest częścią wyniku jednostki. W praktyce może być przeznaczony do podziału (np. dywidendy), ale w ujęciu bilansowym stanowi element kapitałów własnych w okresie, którego dotyczy. Na egzaminie zwykle wlicza się go do kapitałów własnych.
Kluczowe jest dosłowne brzmienie: jeśli jest "x% kapitałów własnych", podstawą jest suma kapitałów własnych, a nie suma wszystkich źródeł finansowania. Gdyby chodziło o sumę pasywów, zadanie mówiłoby np. o "sumie pasywów" lub "źródłach finansowania ogółem".
Najczęstsze pomyłki to: doliczanie kredytów do kapitałów własnych, sumowanie wszystkich pozycji z tabeli bez selekcji, pomijanie wyniku finansowego w kapitale własnym oraz zła zamiana procentu (40 zamiast 0,40). Warto zawsze wypisać, co wchodzi do podstawy.
Aktywa trwałe są zwykle wykorzystywane długo, więc powinny być finansowane stabilnymi źródłami (kapitał własny lub długoterminowe finansowanie). Relacja aktywów trwałych do kapitałów własnych pomaga ocenić bezpieczeństwo finansowe i strukturę finansowania, m.in. wskaźniki pokrycia majątku.
Możesz zrobić kontrolę na przybliżeniach: 40% to trochę mniej niż połowa. Połowa z 210 000 to 105 000, więc 40% powinno wyjść około 84 000. Jeśli otrzymasz wynik powyżej 105 000 lub bardzo mały, to sygnał, że źle dobrano podstawę lub procent.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aktywa trwałe stanowią 40% kapitałów własnych: 210 000 × 0,40 = 84 000 zł.

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z 1994 r., Dz.U. 2023 poz. 120 (zakres pojęcia kapitałów własnych oraz zobowiązań) – wskazana w kontekście zadania

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – definicje i zakres pozycji kapitałów własnych oraz zobowiązań
  • Podręcznik: podstawy rachunkowości finansowej (rozdziały o bilansie i pasywach)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych EKA.7 dotyczące bilansu i analizy wskaźnikowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego