KWALIFIKACJA EKA7 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 37.
W tabeli zamieszczono wyniki inwentaryzacji przeprowadzonej w hurtowni owoców. Ustal na podstawie danych w tabeli wartość różnic inwentaryzacyjnych.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami inwentaryzacji przeprowadzonej w hurtowni owoców.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnicę ilościową licz jako: spis z natury − zapisy księgowe.
Cytryny: 700−1000=−300 kg, więc niedobór 300 kg × 2,50 zł = 750 zł. Mandarynki: 800−850=−50 kg, niedobór 50 kg × 3,00 zł = 150 zł. Pomarańcze: 900−890=+10 kg, nadwyżka 10 kg × 4,00 zł = 40 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Różnice inwentaryzacyjne powstają, gdy stan faktyczny (ustalony w spisie z natury) nie zgadza się ze stanem wynikającym z ewidencji (zapisów księgowych/magazynowych). Aby poprawnie policzyć wartości różnic, wykonuj zawsze te same trzy kroki:

  1. Policz różnicę ilościową: spis z natury − zapisy księgowe.
  2. Określ charakter różnicy: wynik ujemny oznacza niedobór, wynik dodatni oznacza nadwyżkę.
  3. Oblicz wartość: wartość różnicy to wartość bezwzględna różnicy ilościowej pomnożona przez cenę jednostkową.

Dla cytryn różnica ilościowa wynosi 700 kg − 1000 kg = −300 kg. Znak minus oznacza niedobór, a wartość to 300 kg × 2,50 zł/kg = 750 zł. Dla mandarynek mamy 800 kg − 850 kg = −50 kg, czyli niedobór 50 kg × 3,00 zł/kg = 150 zł. Dla pomarańczy różnica to 900 kg − 890 kg = +10 kg, czyli nadwyżka 10 kg × 4,00 zł/kg = 40 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Każda z nich błędnie przypisuje charakter różnicy (niedobór vs nadwyżka) do co najmniej jednego towaru. To typowy skutek odwrócenia kierunku odejmowania albo utożsamienia znaku wyniku z "minusem w kwocie", zamiast z opisem zjawiska (niedobór). W zadaniach egzaminacyjnych zawsze pilnuj: stan niższy od ewidencyjnego = niedobór, stan wyższy = nadwyżka, a kwoty podawaj jako dodatnie z właściwą nazwą różnicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem faktycznym (ustalonym w spisie z natury) a stanem wynikającym z ewidencji. Jeśli towaru jest mniej niż w zapisach, powstaje niedobór; jeśli więcej, powstaje nadwyżka. Różnice trzeba wycenić i wyjaśnić.
W takich zadaniach stosuj konsekwentnie wzór: spis z natury − zapisy księgowe. Wynik ujemny oznacza niedobór, a dodatni nadwyżkę. Ten jeden nawyk chroni przed najczęstszą pomyłką, czyli odwróceniem odejmowania.
Bo niedobór oznacza, że stan faktyczny jest mniejszy od ewidencyjnego. Gdy liczysz "faktyczny minus księgowy", otrzymasz liczbę ujemną. Kwotę niedoboru podaje się jednak jako wartość dodatnią, dodając opis "niedobór".
Najpierw ustal różnicę w ilości, a potem policz wartość: |różnica ilościowa| × cena jednostkowa. Wartość jest zawsze dodatnia, a o tym, czy to niedobór czy nadwyżka, decyduje znak różnicy ilościowej (ujemny/dodatni).
Najczęstsze błędy to: odwrócenie odejmowania, mylenie niedoboru z nadwyżką, policzenie wartości ze znakiem minus zamiast użycia wartości bezwzględnej oraz zastosowanie niewłaściwej ceny jednostkowej. Pomaga zapisanie krótkiej reguły: mniej = niedobór, więcej = nadwyżka.
W praktyce i w odpowiedziach egzaminacyjnych kwoty różnic podaje się jako dodatnie, a "minus" zastępuje się informacją o charakterze: "niedobór" albo "nadwyżka". Ujemny może być jedynie wynik różnicy ilościowej, bo wskazuje kierunek odchylenia.
Stan faktyczny to zwykle kolumna opisana jako spis z natury (wynik ważenia, liczenia lub mierzenia towaru). Stan ewidencyjny to kolumna "zapisy księgowe" lub "ewidencja". Porównujesz je bezpośrednio, to jest sedno zadania.
Nadwyżka występuje, gdy w spisie z natury jest więcej towaru niż wynika z ewidencji. W hurtowniach bywa skutkiem błędów przyjęcia lub wydania (np. niezaksięgowana dostawa, pomyłka w ilości na dokumencie) albo błędów w zapisach magazynowych.
Każdy towar ma inną cenę jednostkową i inną różnicę ilościową, więc ma inną wartość niedoboru/nadwyżki. Zsumowanie ilości różnych towarów byłoby błędem merytorycznym. Dlatego liczysz osobno: cytryny, mandarynki i pomarańcze.
Ćwicz schemat w 3 krokach: różnica ilościowa, charakter (niedobór/nadwyżka), wycena według ceny. Rozwiązuj zadania z tabelami i pilnuj jednostek (kg, szt.). Na egzaminie zapisuj krótkie rachunki obok towaru — ogranicza to pomyłki znaków.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity), art. 26-27, Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości (art. 26-27) wraz z komentarzem dydaktycznym
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z rachunkowości: dział 'Inwentaryzacja i różnice inwentaryzacyjne'
  • Zestawy zadań rachunkowych z wyceną zapasów i rozliczaniem inwentaryzacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego