KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 22.
W tabeli zamieszczono wyniki kontrolnych pomiarów rezystancji uzwojeń stojana silnika trójfazowego połączonego w gwiazdę. Przedstawione wyniki świadczą o
Ilustracja przedstawia tabelę oraz schemat elektryczny, które są częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerwa w uzwojeniu objawia się w pomiarze rezystancji jako wartość bardzo duża (często "nieskończona") lub wyraźnie odstająca od pozostałych dwóch, które są do siebie zbliżone. Zwarcie międzyzwojowe zwykle daje obniżenie rezystancji danej fazy. Dlatego wskazanie dotyczy przerwy w uzwojeniu W1–W2.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku trójfazowym stojan ma trzy uzwojenia fazowe, najczęściej oznaczone parami zacisków: U1–U2, V1–V2, W1–W2. Przy pomiarach kontrolnych rezystancji uzwojeń (zwykle omomierzem o małej rezystancji wewnętrznej) kluczowa jest analiza porównawcza: w sprawnym silniku rezystancje trzech faz są do siebie bardzo zbliżone.

Przerwa w uzwojeniu (uszkodzenie przewodu, odlutowanie końcówki, pęknięcie połączenia) powoduje brak ciągłości obwodu. W praktyce pomiar rezystancji takiej fazy daje wartość bardzo dużą lub wskazanie braku przejścia. Jeżeli tabela pokazuje, że tor W1–W2 ma wynik wyraźnie "oderwany" od pozostałych (a U1–U2 i V1–V2 są podobne), wniosek jest zgodny z odpowiedzią: przerwa w uzwojeniu W1–W2.

Zwarcie międzyzwojowe polega na zwarciu części zwojów w obrębie tej samej fazy. Skutkiem jest zmniejszenie liczby efektywnie pracujących zwojów i często spadek rezystancji w stosunku do dwóch pozostałych faz (choć w praktyce różnice mogą być niewielkie i wymagają ostrożnej interpretacji). Dlatego odpowiedzi o zwarciu międzyzwojowym byłyby właściwe wtedy, gdy dana faza miałaby rezystancję zauważalnie mniejszą, a nie "brak przejścia".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Przerwa w V1–V2: dotyczyłaby fazy V, więc musiałaby wynikać z anomalii w pomiarze V, a nie W.
  • Zwarcie międzyzwojowe w U1–U2: spodziewany byłby spadek rezystancji fazy U lub jej odchylenie w dół, a nie objaw przerwy.
  • Zwarcie międzyzwojowe w V1–V2: analogicznie, musiałoby wynikać z obniżonej rezystancji fazy V.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy dwa wyniki są podobne (silnik "symetryczny"), a trzeci skrajnie inny. Jeśli trzeci "znika" (brak ciągłości) – to przerwa. Jeśli trzeci jest zauważalnie mniejszy – podejrzewaj zwarcie międzyzwojowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To oznaczenia końców trzech uzwojeń fazowych stojana. U, V, W oznaczają trzy fazy, a indeksy 1 i 2 – początek i koniec danego uzwojenia. Dzięki temu można poprawnie łączyć silnik w gwiazdę lub trójkąt i wykonywać pomiary każdej fazy osobno.
Przerwa oznacza brak ciągłości obwodu, więc omomierz pokaże wartość bardzo dużą albo brak wskazania ("OL", "∞"). W porównaniu trzech faz zwykle dwie mają podobną rezystancję, a trzecia jest skrajnie większa. To typowy sygnał uszkodzenia przewodu lub połączenia.
Przy zwarciu międzyzwojowym część zwojów zostaje "ominięta", a prąd płynie krótszą drogą o mniejszym oporze. W prostym pomiarze DC może to dać niższą rezystancję tej fazy względem pozostałych. W praktyce różnice bywają małe, dlatego często potrzebne są też inne testy (np. porównawcze).
Najczęściej myli się oznaczenia zacisków (np. W1 z Wl), patrzy na jeden wynik zamiast porównać trzy, albo zakłada, że każde zwarcie zwiększa rezystancję. Błędem jest też nieuwzględnienie wpływu temperatury i jakości połączeń pomiarowych (luźne krokodylki mogą zawyżać wynik).
Odłącz silnik od zasilania i rozłącz mostki w skrzynce zaciskowej tak, aby mierzyć każdą fazę osobno. Następnie zmierz rezystancję par U1–U2, V1–V2, W1–W2 tym samym miernikiem i porównaj wartości. Kluczowe jest dobre dociśnięcie sond i powtarzalność pomiaru.
Tak, bo przy gwieździe końce uzwojeń mogą być połączone w punkt wspólny. Jeśli nie rozłączysz połączeń w skrzynce, możesz mierzyć "przez" inne uzwojenia i uzyskać mylące wartości. Dlatego do diagnostyki rezystancji najczęściej dąży się do pomiaru każdej fazy oddzielnie.
Silnik może nie ruszyć, buczeć, mieć bardzo mały moment rozruchowy lub pobierać podwyższony prąd w pozostałych fazach (w zależności od układu). Długotrwała praca w takim stanie grozi przegrzaniem i dalszym uszkodzeniem. Dlatego przerwa w uzwojeniu jest poważną usterką wymagającą serwisu.
Najpierw wyklucz błąd pomiaru: sprawdź styki, przewody, zakres miernika i temperaturę. Jeśli różnica się utrzymuje, traktuj to jako sygnał niesymetrii uzwojeń (możliwa przerwa, zwarcie międzyzwojowe lub uszkodzone połączenie). W praktyce wykonuje się też dodatkowe badania, zanim podejmie się decyzję o naprawie.
W zadaniach najczęściej: przerwa = rezystancja skrajnie duża/brak przejścia dla jednej fazy; zwarcie międzyzwojowe = rezystancja wyraźnie mniejsza dla jednej fazy (dwie pozostałe są podobne). Zawsze patrz na relacje między trzema wynikami, nie na "ładną" nazwę usterki.
Ćwicz na przykładach: porównuj trzy wartości i przypisuj je do usterek (przerwa vs zwarcie). Utrwal oznaczenia U1/U2, V1/V2, W1/W2 oraz zasady łączenia gwiazda/trójkąt. Na egzaminie czytaj uważnie, której pary zacisków dotyczy anomalia, bo to wskazuje fazę uszkodzoną.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Przerwa w uzwojeniu objawia się w pomiarze rezystancji jako wartość bardzo duża (często "nieskończona") lub wyraźnie odstająca od pozostałych dwóch, które są do siebie zbliżone."

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów silników dotyczące diagnostyki uzwojeń (sekcje: pomiar rezystancji, testy porównawcze faz)
  • Skrypty/rozdziały z maszyn elektrycznych: uzwojenia stojana, uszkodzenia uzwojeń i metody badań
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji elektrycznych: pomiary eksploatacyjne silników i interpretacja wyników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego