KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 33.
W tabeli zamieszczono wyniki pomiarów kontrolnych rezystancji uzwojeń prądnicy bocznikowej prądu stałego. Określ uszkodzenie w tej prądnicy.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów kontrolnych rezystancji uzwojeń prądnicy bocznikowej prądu stałego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwarcie międzyzwojowe rozpoznaje się po tym, że rezystancja badanego uzwojenia jest wyraźnie zaniżona względem pozostałych/oczekiwanej, ale zwykle nie spada do zera jak przy zwarciu całkowitym. Z tabeli wynika odchyłka dla E1–E2, więc uszkodzenie dotyczy tego uzwojenia.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach kontrolnych rezystancji uzwojeń (np. omomierzem lub miernikiem małych rezystancji) diagnozuje się typowe uszkodzenia na podstawie charakteru odchyłki od wartości prawidłowych lub od porównania między badanymi obwodami.

Zwarcie międzyzwojowe polega na zwarciu części zwojów w obrębie tego samego uzwojenia. Skutkiem jest zmniejszenie liczby "aktywnych" zwojów, a więc zwykle spadek rezystancji badanego odcinka w porównaniu z innymi uzwojeniami/sekcjami. Ponieważ zwarcie dotyczy tylko fragmentu uzwojenia, wynik pomiaru jest najczęściej zaniżony, ale nie równy 0 Ω. Dlatego wskazanie "Zwarcie międzyzwojowe w uzwojeniu E1 - E2" jest zgodne z sytuacją, gdy w tabeli rezystancja E1–E2 jest nienaturalnie mała.

Przerwa w uzwojeniu oznacza rozłączenie obwodu (np. pęknięty przewód, odlutowane wyprowadzenie). W pomiarze rezystancji daje to zwykle wynik bardzo duży (dążący do nieskończoności) albo komunikat o przekroczeniu zakresu, a nie wartość "lekko inna" od pozostałych. Dlatego odpowiedzi mówiące o przerwie (zarówno A1–A2, jak i E1–E2) nie pasują do sytuacji, gdy tabela wskazuje typowe obniżenie rezystancji.

Zwarcie całkowite w uzwojeniu (praktycznie zwarcie zacisków) skutkowałoby rezystancją ekstremalnie małą, bliską 0 Ω (zależnie od metody pomiaru i rezystancji przewodów pomiarowych). Taki objaw jest jakościowo inny niż zwarcie międzyzwojowe, dlatego odpowiedź o "zwarciu całkowitym w uzwojeniu B1 - B2" jest nieadekwatna, jeśli w tabeli nie ma wskazania na prawie zerową rezystancję dla tej pary.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw określ, czy wynik jest zaniżony (podejrzenie zwarcia), czy zawyżony/nieoznaczony (podejrzenie przerwy), a dopiero potem przypisz usterkę do konkretnej pary zacisków z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To prądnica DC, w której uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle (bocznikowo) do obwodu twornika/wyjścia. Dzięki temu prąd wzbudzenia zależy od napięcia prądnicy, a diagnostyka często obejmuje osobne pomiary uzwojenia wzbudzenia i obwodów roboczych.
Zwarcie międzyzwojowe zwykle powoduje zaniżenie rezystancji danego uzwojenia w porównaniu z pozostałymi lub z wartością oczekiwaną, ale najczęściej nie daje wyniku idealnie 0 Ω. Kluczowe jest porównanie: jeden obwód "odstaje" w dół względem reszty.
Przerwa oznacza brak ciągłości obwodu, więc miernik widzi bardzo dużą rezystancję albo "brak przejścia". Zwarcie (całkowite lub częściowe) zwiększa przewodność, więc rezystancja maleje. Ta różnica kierunku zmiany (w górę vs w dół) jest podstawą diagnozy.
W pomiarze rezystancji zwarcie całkowite daje wynik bardzo bliski 0 Ω (czasem ograniczony rezystancją przewodów i styków). W pracy maszyny może to prowadzić do gwałtownego wzrostu prądu, nagrzewania i zadziałania zabezpieczeń. W tabeli pomiarów wygląda "skrajnie".
Trzeba ograniczyć wpływ rezystancji przewodów i styków: stosować dobre połączenia, krótkie przewody, a przy bardzo małych wartościach używać mierników do małych rezystancji lub metody 4-przewodowej. Ważne jest też odłączenie obwodu od innych gałęzi, by nie mierzyć "równolegle".
Gdy odchyłki są niewielkie lub uzwojenie ma bardzo małą rezystancję, różnice mogą "zniknąć" w błędzie pomiaru. Wtedy potrzebne są testy uzupełniające, np. pomiar rezystancji izolacji, próba napięciowa, badanie nagrzewania albo metody wykrywania zwarć międzyzwojowych w ruchu.
Najczęstsze to: mylenie zwarcia międzyzwojowego ze zwarciem całkowitym, pomijanie porównania z innymi wynikami, nieuwzględnianie wpływu temperatury oraz mierzenie obwodu bez jego odłączenia (co dodaje ścieżki równoległe). W egzaminie kluczowe jest patrzenie na kierunek i skalę odchyłki.
To oznaczenia wyprowadzeń uzwojeń/obwodów maszyny, które pozwalają jednoznacznie wskazać, między którymi punktami wykonano pomiar. W zadaniach egzaminacyjnych para zacisków wskazuje, którego uzwojenia dotyczy odczyt i gdzie należy szukać uszkodzenia.
Bo zmiana rezystancji może być relatywnie mała, szczególnie gdy zwarcie obejmuje niewielką liczbę zwojów, a rezystancja uzwojenia jest sama w sobie mała. Wtedy potrzebna jest duża dokładność pomiaru i porównanie z innymi sekcjami lub dodatkowymi testami diagnostycznymi.
1) Sprawdź, która para zacisków ma wynik skrajny lub wyraźnie inny.
2) Oceń kierunek: duża rezystancja → przerwa, bardzo mała → zwarcie.
3) Rozróżnij: "trochę mniejsza" → zwarcie międzyzwojowe, "prawie 0" → zwarcie całkowite.
4) Wybierz odpowiedź zgodną z parą zacisków.
info

Około 28% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zwarcie międzyzwojowe rozpoznaje się po tym, że rezystancja badanego uzwojenia jest wyraźnie zaniżona względem pozostałych/oczekiwanej, ale zwykle nie spada do zera jak przy zwarciu całkowitym."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z maszyn elektrycznych (maszyny prądu stałego) – część o uzwojeniach i diagnostyce
  • Instrukcje serwisowe producentów maszyn DC dotyczące pomiarów kontrolnych uzwojeń
  • Materiały dydaktyczne z metrologii elektrycznej: pomiar małych rezystancji i interpretacja wyników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego