KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 27.
W teodolicie nieruchomą podstawę, służącą do jego poziomowania, nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spodarka to nieruchoma podstawa teodolitu związana z jego ustawieniem na statywie; zawiera elementy potrzebne do doprowadzenia instrumentu do poziomu (poziomowanie). Pozostałe pojęcia odnoszą się do innych funkcji: "pion" do wyznaczania kierunku pionu, a "alidada" i "limbus" do mechanizmu kierunkowania i odczytu kątów.

Pełne wyjaśnienie:

W teodolicie część, która stanowi nieruchomą podstawę instrumentu i służy do jego prawidłowego ustawienia na statywie oraz do poziomowania, nazywa się spodarką. To właśnie ta część tworzy "bazę" instrumentu i jest związana z czynnościami przygotowawczymi przed pomiarem, czyli doprowadzeniem osi instrumentu do położenia zgodnego z wymaganiami pomiaru (m.in. przez wypoziomowanie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "pion" kojarzy się z kierunkiem pionowym i czynnościami pionowania (centrowania) instrumentu nad punktem, a nie z nazwą nieruchomej podstawy służącej do poziomowania.
  • "alidada" to element związany z częścią ruchomą i kierunkowaniem/odczytem (w instrumentach kątowych) – pełni inną funkcję niż stała podstawa używana do poziomowania.
  • "limbus" odnosi się do koła/kręgu podziałowego wykorzystywanego przy odczycie kątów, czyli do układu pomiaru kątowego, a nie do elementu przeznaczonego do ustawienia instrumentu w poziomie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się słowa kluczowe "nieruchoma podstawa" i "poziomowanie", szukaj nazwy części odpowiadającej za ustawienie instrumentu na statywie i regulację jego położenia, a nie elementów odczytu kątów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spodarka to nieruchoma podstawa teodolitu związana z jego ustawieniem na statywie. To część, która służy do doprowadzenia instrumentu do poziomu (poziomowania) i stanowi bazę dla pozostałych elementów instrumentu.
Z poziomowaniem wiąże się przede wszystkim podstawa instrumentu (spodarka) oraz elementy regulacyjne używane do ustawienia instrumentu w poziomie. W praktyce to czynności przygotowawcze wykonywane po zamocowaniu teodolitu na statywie.
Limbus odnosi się do elementu służącego do odczytu kątów (koło/krąg z podziałką). Jest więc częścią układu pomiaru kątowego, a nie elementem przeznaczonym do ustawienia instrumentu i jego poziomowania.
Alidada to część związana z kierunkowaniem i odczytem w instrumentach kątowych. Jest powiązana z ruchem i ustawianiem kierunku obserwacji, a nie z nieruchomą podstawą, która służy do poziomowania całego instrumentu.
Poziomowanie polega na ustawieniu instrumentu "w poziomie" (zapewnieniu właściwego położenia osi), a pionowanie/centrowanie dotyczy ustawienia instrumentu dokładnie nad punktem w terenie. To dwie różne czynności przygotowawcze, choć wykonywane kolejno.
W praktyce "pion" to przede wszystkim pojęcie związane z kierunkiem pionowym i narzędziami do wyznaczania pionu (np. pion geodezyjny), a nie nazwa nieruchomej podstawy teodolitu służącej do poziomowania instrumentu.
Pomaga skojarzenie: spodarka to "spód" instrumentu, czyli to, co jest najniżej i opiera się na statywie. Skoro to baza, to właśnie tam wykonuje się ustawienie instrumentu i doprowadzenie go do prawidłowego położenia.
Najczęściej myli się elementy odczytu kątów (np. limbus) z elementami ustawienia instrumentu (podstawa). Drugi błąd to utożsamianie "pionu" z każdą regulacją instrumentu, mimo że pytanie może dotyczyć poziomowania.
Poziomowanie wykonuje się po ustawieniu statywu i zamocowaniu instrumentu, przed rozpoczęciem właściwych obserwacji kątowych. Jest to etap przygotowania stanowiska, który wpływa na jakość i wiarygodność pomiarów.
Ucz się nazw części wraz z ich funkcją (co robią), a nie tylko definicji. Pomaga praca z rzeczywistym instrumentem lub schematem: wskaż część, nazwij ją i powiedz do czego służy. Trenuj też rozróżnianie pojęć podobnych.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Spodarka to nieruchoma podstawa teodolitu związana z jego ustawieniem na statywie; zawiera elementy potrzebne do doprowadzenia instrumentu do poziomu (poziomowanie)."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i DTR instrumentów kątowych (teodolit/tachimetr) używanych w pracowni szkolnej
  • Słowniki terminów geodezyjnych i materiały dydaktyczne z budowy instrumentów geodezyjnych
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z działu: instrumentoznawstwo geodezyjne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego