KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 26.
W trakcie gęstych opadów śniegu w jednym z obwodów napowietrznej linii niskiego napięcia stwierdzono zanik napięcia jednej fazy. Monterzy wymienili uszkodzony bezpiecznik w słupowej stacji transformatorowej lecz po załączeniu zasilania bezpiecznik natychmiast uległ ponownemu uszkodzeniu. Jaka może być najbardziej prawdopodobna przyczyna powstałej awarii?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Natychmiastowe ponowne uszkodzenie bezpiecznika po załączeniu zasilania wskazuje na obecność dużego prądu uszkodzeniowego, typowego dla zwarcia. W warunkach gęstych opadów śniegu (i możliwego oblodzenia) najbardziej prawdopodobne jest zwarcie doziemne jednej fazy na linii lub osprzęcie, a nie długotrwałe przeciążenie czy asymetria.

Pełne wyjaśnienie:

Opis zdarzenia zawiera dwa kluczowe symptomy: zanik napięcia jednej fazy oraz natychmiastowe ponowne uszkodzenie bezpiecznika po jego wymianie i załączeniu zasilania. Taka sekwencja najczęściej oznacza, że po stronie chronionego obwodu nadal istnieje usterka o charakterze zwarciowym.

"Zwarcie doziemne jednej fazy" jest najbardziej prawdopodobne, ponieważ w linii napowietrznej podczas intensywnych opadów śniegu i oblodzenia może dojść do mechanicznego zbliżenia przewodu do elementów uziemionych (konstrukcji, osprzętu) albo do uszkodzenia izolacji/połączeń, co tworzy drogę prądu do ziemi. Po ponownym załączeniu pojawia się duży prąd zwarciowy, a bezpiecznik topikowy ulega szybkiemu przepaleniu.

Pozostałe propozycje są mniej trafne:

  • "Zawilgocenie izolacji przewodów AFL do odbiorców" może pogarszać stan izolacji, ale samo zawilgocenie nie zawsze daje efekt natychmiastowego, powtarzalnego przepalania bezpiecznika po każdym załączeniu. W praktyce musiałoby dojść do realnego przebicia/utworzenia trwałego toru zwarcia — wtedy i tak opisujemy to jako zwarcie (np. doziemne).
  • "Zbyt duża asymetria obciążenia odbiornikami u jednego z odbiorców" powoduje nierównomierne obciążenie faz, ale typowo prowadzi do przeciążenia przewodu/bezpiecznika w czasie, a nie do natychmiastowego uszkodzenia zabezpieczenia tuż po załączeniu. Asymetria u jednego odbiorcy rzadko wywołuje zanik napięcia fazy w całym obwodzie w sposób opisany w pytaniu.
  • "Przeciążenie obwodu linii w wyniku dogrzewania elektrycznego mieszkań" jest zjawiskiem sezonowym, lecz przeciążenie zwykle narasta i powoduje zadziałanie (lub uszkodzenie) zabezpieczenia po pewnym czasie pracy, zależnie od charakterystyki i temperatury. Kluczowe słowo w zadaniu to "natychmiast" — to typowy sygnał zwarcia, nie przeciążenia.

W praktyce eksploatacyjnej po stwierdzeniu takiego objawu należy założyć trwałą usterkę w obwodzie i przejść do lokalizacji uszkodzenia (oględziny linii i osprzętu, pomiary), zamiast wielokrotnie wymieniać bezpiecznik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zwarcie doziemne to uszkodzenie, w którym przewód fazowy uzyskuje połączenie z ziemią lub elementem uziemionym (np. konstrukcją słupa). Powoduje to przepływ prądu uszkodzeniowego, który zwykle wyzwala zabezpieczenia (bezpiecznik/wyłącznik), często bardzo szybko.
Natychmiastowe uszkodzenie bezpiecznika oznacza, że po stronie odbiorów wciąż istnieje usterka o małej impedancji, czyli najczęściej zwarcie. Po załączeniu pojawia się duży prąd zwarciowy i wkładka topikowa nie wytrzymuje nawet krótkiego czasu pracy.
Zwarcie zwykle powoduje bardzo szybkie zadziałanie zabezpieczenia (sekundy lub ułamek sekundy) i powtarzalność zjawiska po każdym załączeniu. Przeciążenie narasta w czasie i często wymaga dłuższej pracy pod obciążeniem, aby doprowadzić do zadziałania lub przegrzania elementu.
Asymetria obciążenia może pogorszyć parametry pracy i przeciążać jedną fazę, ale rzadko daje efekt "natychmiastowego" powtarzalnego przepalania zabezpieczenia po wymianie. Zanik fazy w obwodzie częściej wiąże się z przerwą w torze lub zwarciem powodującym zadziałanie zabezpieczenia.
Śnieg i lód zwiększają obciążenie mechaniczne przewodów i osprzętu, mogą powodować zwisy oraz zbliżenie przewodu do konstrukcji uziemionej. Dodatkowo mogą pogarszać stan izolacji i połączeń. Skutkiem bywa przebicie lub kontakt fazy z ziemią, czyli zwarcie doziemne.
W praktyce stosuje się m.in. sprawdzenie ciągłości i stanu torów prądowych, pomiary rezystancji izolacji (odpowiednim miernikiem), oględziny osprzętu i odcinkowe odłączanie fragmentów obwodu w celu zawężenia miejsca uszkodzenia. Dobór metody zależy od organizacji sieci i bezpieczeństwa pracy.
Najczęściej oznacza przerwę lub uszkodzenie w jednym z torów fazowych: przepalony bezpiecznik, zerwany przewód, wypięte złącze albo zwarcie w danym torze powodujące zadziałanie zabezpieczenia. Objawem mogą być niesprawne odbiorniki jednofazowe na tej fazie i problemy z odbiornikami trójfazowymi.
Nie zawsze. Zawilgocenie może obniżać rezystancję izolacji i zwiększać upływność, ale dopiero powstanie trwałego toru przewodzenia (np. zabrudzenie + wilgoć + uszkodzenie izolacji) może doprowadzić do przebicia i zwarcia. Wtedy skutkiem bywa zadziałanie zabezpieczenia, podobnie jak przy zwarciu doziemnym.
Częsty błąd to wybór przeciążenia "bo zima", bez uwzględnienia słowa "natychmiast". Inny błąd to utożsamianie każdej zimowej usterki z wilgocią, mimo że opis wskazuje na zwarcie. Warto zawsze analizować czas zadziałania zabezpieczenia i powtarzalność po załączeniu.
Najpierw wyłap w treści objawy kluczowe (np. "natychmiast po załączeniu", "zanik jednej fazy"). Następnie dopasuj je do mechanizmu: zwarcie daje szybkie, powtarzalne wyłączenie; przeciążenie wymaga czasu; asymetria zwykle nie powoduje gwałtownego uszkodzenia zabezpieczenia w całym obwodzie.
info

Około 26% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Natychmiastowe ponowne uszkodzenie bezpiecznika po załączeniu zasilania wskazuje na obecność dużego prądu uszkodzeniowego, typowego dla zwarcia."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektroenergetyki (sieci nn/SN, zwarcia, zabezpieczenia)
  • Instrukcje eksploatacji i ruchu dla sieci dystrybucyjnych (materiały operatorów sieci)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji ELE.5 dotyczące diagnostyki i usuwania uszkodzeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego