W układzie smarowania silnika pompa oleju wytwarza przepływ, a ciśnienie jest wypadkową oporów przepływu w kanałach, filtrze i łożyskach oraz lepkości oleju. Wraz ze wzrostem prędkości obrotowej silnika pompa podaje więcej oleju, dlatego w typowym rozwiązaniu stosuje się zawór przelewowy (regulator ciśnienia), który otwiera się po osiągnięciu określonego ciśnienia i kieruje nadmiar oleju z powrotem do strony ssawnej lub do miski.
Prawidłowa odpowiedź: uszkodzony zawór przelewowy pompy olejowej. Gdy zawór jest zablokowany w pozycji zamkniętej, ma zbyt sztywną sprężynę, zacina się lub ma inne uszkodzenie uniemożliwiające otwarcie, nie spełnia funkcji ograniczania ciśnienia. W efekcie przy wysokich obrotach, gdy wydatek pompy rośnie, ciśnienie może być zbyt wysokie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Zużycie łożysk głównych wału korbowego zwiększa luzy w łożyskowaniu, co zwykle powoduje większe "ucieczki" oleju i spadek ciśnienia, szczególnie na biegu jałowym i po rozgrzaniu.
- Zbyt wysoka temperatura pracy silnika zazwyczaj zmniejsza lepkość oleju, a mniejsza lepkość oznacza łatwiejszy przepływ i w praktyce częściej prowadzi do spadku ciśnienia, nie do jego wzrostu.
- Zbyt wysoki poziom oleju może powodować pienienie, wzrost oporów mieszania lub problemy eksploatacyjne, ale sam w sobie nie jest typową przyczyną nadciśnienia przy wysokich obrotach; za ograniczanie ciśnienia odpowiada przede wszystkim zawór przelewowy.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści zadania pojawia się "za wysokie ciśnienie" przy rosnących obrotach, w pierwszej kolejności myśl o elemencie regulującym ciśnienie (zawór przelewowy) oraz o możliwych zatorach w filtrze/kanałach (jeśli są podane w odpowiedziach). Jeśli jest "za niskie ciśnienie" po rozgrzaniu, częściej rozważa się lepkość, zużycie łożysk lub pompę.
