KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 9.
W układzie elektropneumatycznym przedstawionym na rysunku należy zamontować zawór rozdzielającego w wersji
Ilustracja przedstawia schemat układu elektropneumatycznego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla mechatronika w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór wersji zaworu rozdzielającego wykonuje się na podstawie oznaczeń na schemacie: liczby przyłączy i pozycji, sposobu sterowania (np. cewki), oraz funkcji portów zasilania/wyjść/odpowietrzeń.
W przedstawionym układzie tylko wariant "V1" odpowiada tym oznaczeniom i zapewnia prawidłową pracę układu.

Pełne wyjaśnienie:

W układach elektropneumatycznych "wersja" zaworu rozdzielającego nie jest wybierana przypadkowo. Wynika ona bezpośrednio z tego, co pokazuje schemat: ile jest dróg/przyłączy (portów), ile jest położeń (pozycji), jaki jest sposób sterowania (np. jedna lub dwie cewki) oraz jak mają być realizowane zasilanie, wyjścia do siłownika i odpowietrzenie.

Odpowiedź "V1" jest poprawna, ponieważ odpowiada wymaganiom wynikającym z przedstawionego rysunku układu: pasuje do symboliki i połączeń, które schemat narzuca dla zaworu rozdzielającego w danym miejscu instalacji. Tylko taka zgodność zapewnia, że sygnał elektryczny przełącza właściwe położenie zaworu, a część pneumatyczna kieruje sprężone powietrze na odpowiednie wyjście oraz umożliwia prawidłowe odpowietrzanie.

Odpowiedzi "V2", "V3" i "V4" są niepoprawne, ponieważ reprezentują warianty niezgodne z wymaganiami schematu (np. inną konfigurację przyłączy, inną liczbę pozycji lub inny sposób sterowania). W praktyce wybór takiej niezgodnej wersji skutkuje typowymi problemami: brak ruchu siłownika, ruch w niepożądanym kierunku, brak możliwości utrzymania położenia, niewłaściwe odpowietrzanie albo niestabilna praca po przełączeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem wersji rozdzielacza zawsze najpierw odczytaj symbol zaworu na schemacie (pozycje i drogi), a dopiero potem sprawdź sterowanie (cewki) i połączenia portów. To ogranicza ryzyko "strzelania" odpowiedzi na podstawie samego oznaczenia V1–V4.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Wersja" zwykle odnosi się do konkretnej konfiguracji zaworu: liczby dróg (portów), liczby pozycji, sposobu sterowania (np. liczby cewek) oraz funkcji portów (zasilanie, wyjścia, odpowietrzenie). Wybiera się ją tak, aby była zgodna z symbolem i połączeniami na schemacie.
Na symbolu rozdzielacza pozycje są pokazane jako sąsiadujące pola (zwykle dwa lub trzy). Drogi/połączenia wynikają z liczby przyłączy oraz narysowanych strzałek i połączeń wewnętrznych. Najpierw ustal pozycje, potem sprawdź, które porty są łączone w każdej pozycji.
Samo sterowanie elektryczne nie wystarcza. Zawór musi jeszcze mieć właściwą część pneumatyczną: odpowiednią liczbę portów i sposób prowadzenia powietrza do wyjść i odpowietrzeń. Dwa zawory z cewką mogą działać inaczej pneumatycznie, więc muszą pasować do schematu i siłownika.
Najczęstsze skutki to: brak ruchu siłownika, ruch w przeciwną stronę, brak możliwości zatrzymania/utrzymania położenia, dławienie przepływu przez niepasujące porty oraz nieprawidłowe odpowietrzanie. W diagnostyce widać wtedy rozbieżność między sygnałem na cewce a zachowaniem części pneumatycznej.
Sprawdź: typ siłownika (jednostronnego czy dwustronnego działania), wymagane połączenia portów w każdej pozycji, sposób sterowania (jedna/dwie cewki, powrót sprężyną) oraz miejsca odpowietrzeń. Dopiero potem dobierz wariant rozdzielacza, który spełnia te wymagania.
Zwykle nie są uniwersalne. Takie oznaczenia często są przypisane do wariantów podanych w zadaniu lub w dokumentacji dołączonej do schematu. Dlatego w tego typu pytaniu kluczowe jest dopasowanie "wersji" do symbolu i połączeń na rysunku, a nie skojarzenie z innym materiałem.
Rozpoznaje się je po standardowej symbolice schematów pneumatycznych: zasilanie prowadzi od źródła sprężonego powietrza do rozdzielacza, wyjścia idą do komór siłownika, a odpowietrzenia są wyprowadzeniami do atmosfery (często z symbolem tłumika). Dokładna identyfikacja zależy od oznaczeń na rysunku.
Wariant z jedną cewką i powrotem sprężyną jest typowy tam, gdzie po zaniku zasilania elektrycznego układ ma wrócić do stanu bezpiecznego (pozycja spoczynkowa). Rozdzielacz z dwiema cewkami częściej służy do stabilnego utrzymania stanu sterowania, zależnie od projektu układu.
O sposobie sterowania informują symbole cewek, ich oznaczenia oraz połączenia z elementami sterowania (np. przyciski, krańcówki, przekaźniki). Liczba cewek i sposób ich wysterowania wpływają na to, jaki typ rozdzielacza można zastosować. To należy czytać łącznie z częścią pneumatyczną schematu.
Ćwicz czytanie schematów: identyfikuj siłownik, rozdzielacz i porty, a następnie odtwarzaj "co się dzieje" po podaniu sygnału na cewkę. Ucz się typowych symboli i konfiguracji rozdzielaczy. Na egzaminie zawsze analizuj schemat krok po kroku, zamiast zgadywać po nazwie wersji.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • materiały dydaktyczne z podstaw pneumatyki i elektropneumatyki (symbole, porty, typy rozdzielaczy)
  • instrukcje producentów zaworów rozdzielających (karty katalogowe i oznaczenia przyłączy)
  • zadania treningowe z czytania schematów elektropneumatycznych dla technika mechatronika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego