KWALIFIKACJA ELM3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 23.
W układzie pneumatycznym przedstawionym na rysunku po włączeniu zasilania jako pierwszy wysunie się siłownik oznaczony symbolem
Ilustracja przedstawia schemat układu pneumatycznego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla mechatroników w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "1A2" wynika z analizy schematu w stanie początkowym: po włączeniu zasilania należy prześledzić tor doprowadzenia sprężonego powietrza przez elementy w pozycjach spoczynkowych. Siłownik, którego komora robocza jako pierwsza otrzyma ciśnienie (bez spełniania dodatkowych warunków sterowania), wysunie się jako pierwszy; na rysunku jest to 1A2.

Pełne wyjaśnienie:

Aby ustalić, który siłownik wysunie się jako pierwszy po włączeniu zasilania w układzie pneumatycznym, trzeba konsekwentnie przeanalizować stan początkowy całego układu. W praktyce oznacza to sprawdzenie, jak ustawione są rozdzielacze i zawory w spoczynku (np. czy w spoczynku zasilają wyjście, czy je odcinają, czy odpowietrzają).

Postępuj według schematu:

  • Krok 1: znajdź źródło zasilania (przyłącze sprężonego powietrza, zespół przygotowania powietrza) i punkt "włączenia zasilania".
  • Krok 2: prześledź tor przepływu do poszczególnych gałęzi, zakładając pozycje spoczynkowe elementów sterujących.
  • Krok 3: sprawdź, czy w danej gałęzi istnieje warunek startu (np. zawór sterowany sygnałem pilotowym, zawór krańcowy, blokada logiczna). Jeśli warunek nie jest spełniony w chwili startu, siłownik nie ruszy jako pierwszy.
  • Krok 4: ustal, która komora którego siłownika jako pierwsza zostaje pod ciśnieniem w sposób nieblokowany. Ten siłownik rozpocznie wysuw jako pierwszy.

W tym zadaniu, po wykonaniu takiej analizy na podanym rysunku, jako pierwszy otrzymuje zasilanie tor prowadzący do siłownika oznaczonego "1A2", dlatego to on rozpoczyna wysuw jako pierwszy.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ odpowiadają siłownikom, których zasilanie w chwili startu jest opóźnione przez element w spoczynku (np. odcięcie/odpowietrzenie w rozdzielaczu) albo wymaga pojawienia się sygnału sterującego, który powstaje dopiero po ruchu innego elementu. Typową pułapką na egzaminie jest wskazanie siłownika "najbliżej zasilania" na rysunku bez sprawdzenia pozycji spoczynkowych zaworów i warunków logicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prześledź drogę powietrza od zasilania przez elementy w pozycjach spoczynkowych. Siłownik, którego komora robocza jako pierwsza zostanie pod ciśnieniem bez dodatkowych warunków (pilotów, krańcówek, blokad), rozpocznie wysuw jako pierwszy.
Chodzi o moment podania sprężonego powietrza do układu (np. otwarcie zaworu odcinającego). W tym momencie zakłada się, że wszystkie zawory są w stanie początkowym (spoczynkowym), a sygnały sterujące pojawiają się tylko tam, gdzie wynikają z tego stanu.
Rozdzielacz w spoczynku może zasilać wyjście, odcinać przepływ albo odpowietrzać komorę siłownika. To determinuje, czy po starcie komora natychmiast dostanie ciśnienie, czy będzie czekała na przesterowanie rozdzielacza sygnałem sterującym.
Najczęściej myli się pozycje spoczynkowe zaworów, pomija się blokady logiczne (zawory sterowane pilotem), albo zakłada się, że "zasilanie" automatycznie przesterowuje wszystkie elementy. Warto zawsze analizować tor przepływu krok po kroku.
Nie. Położenie graficzne na rysunku nie przesądza o kolejności. Decyduje ciągłość toru zasilania w stanie początkowym oraz to, czy w danej gałęzi występują warunki uruchomienia (np. zawory uruchamiane dopiero po sygnale z innego elementu).
Jeśli zasilanie komory siłownika przechodzi przez zawór, który w spoczynku odcina przepływ lub odpowietrza, to siłownik nie wystartuje od razu. Podobnie, gdy przesterowanie wymaga sygnału z krańcówki lub pilota, który pojawia się dopiero po ruchu innego siłownika.
Siłownik pneumatyczny to element wykonawczy zamieniający energię sprężonego powietrza na ruch liniowy. Zwykle ma dwie komory: jedną do wysuwu i drugą do powrotu. Która komora jest zasilana, zależy od położenia rozdzielacza sterującego.
Opóźnienie mogą powodować m.in. zawory dławiące (ograniczenie przepływu), zawory czasowe, zawory sterowane pilotowo wymagające sygnału, oraz układy sekwencyjne, w których sygnał do przesterowania powstaje dopiero po osiągnięciu położenia krańcowego przez inny siłownik.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych kolejność określa się z logiki układu (zawory i połączenia), a nie z mechaniki. Tarcie i obciążenie mogą wpływać na prędkość lub możliwość ruchu w rzeczywistości, ale bez danych nie są podstawą do wyboru odpowiedzi.
Ćwicz rozpoznawanie: źródła zasilania, rozdzielaczy i ich stanów spoczynkowych, elementów sterowania (krańcówki, piloty) oraz torów przepływu do siłowników. Pomaga metoda "kolorowania" toru zasilania w stanie startu oraz notowanie, gdzie występuje odcięcie lub odpowietrzenie.
info

Około 38% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "1A2" wynika z analizy schematu w stanie początkowym: po włączeniu zasilania należy prześledzić tor doprowadzenia sprężonego powietrza przez elementy w pozycjach spoczynkowych."

Źródła:

  • PN-EN ISO 1219-1:2012, "Fluid power systems and components — Graphical symbols and circuit diagrams — Part 1: Graphical symbols for conventional use and data-processing applications"
  • PN-EN ISO 4414:2010, "Pneumatic fluid power — General rules and safety requirements for systems and their components"
  • Festo Didactic, "TP 101 Fundamentals of Pneumatics (Training Package)", rozdziały: zawory rozdzielające, siłowniki, analiza układów

Materiały:

  • Podręczniki i kursy podstaw pneumatyki (schematy, rozdzielacze, siłowniki)
  • Ćwiczenia z czytania schematów wg symboliki ISO 1219
  • Zadania praktyczne: analiza toru przepływu w stanach spoczynkowych zaworów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego