KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 32.
W układzie sterowania oświetleniem, którego fragment przedstawiono na rysunku, rezystancja zmierzona między punktami K2:22 i N wynosi ∞. Świadczy to na pewno o uszkodzeniu
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny fragmentu układu sterowania oświetleniem.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskazanie ∞ przy pomiarze między K2:22 i N oznacza przerwę (brak ciągłości).
W tym torze pomiarowym gałąź z żarówkami jest odcięta przez zestyk NO K1 (w spoczynku otwarty), więc jedyną ciągłą drogą pozostaje cewka K1. ∞ świadczy więc o przerwaniu uzwojenia cewki.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji omomierzem służy sprawdzeniu ciągłości obwodu. Wynik oznacza, że między punktami pomiarowymi nie ma przewodzącej drogi – występuje przerwa (obwód otwarty). To przeciwieństwo zwarcia, które dawałoby bardzo małą rezystancję.

W analizowanym fragmencie schematu punkt K2:22 łączy się z przewodem neutralnym N dwiema gałęziami równoległymi:

  • gałąź 1: cewka przekaźnika K1 (A1–A2) bezpośrednio do N,
  • gałąź 2: zestyk zwierny (NO) K1 (13–14) oraz dalej żarówki H1 i H2 do N.

Kluczowe jest to, że zestyk NO w stanie spoczynkowym jest otwarty. Oznacza to, że druga gałąź (z żarówkami) nie tworzy zamkniętego toru dla prądu pomiarowego omomierza. W praktyce omomierz "widzi" więc tylko pierwszą gałąź, czyli cewkę K1.

Jeśli cewka jest sprawna, ma skończoną rezystancję (typowo rzędu setek omów, zależnie od typu). Skoro jednak zmierzono , to znaczy, że w tej jedynej czynnej gałęzi wystąpiła przerwa – a więc uszkodzenie dotyczy cewki przekaźnika K1 (np. przerwane uzwojenie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie dają pewnego wniosku?

  • Żarówka H1 i żarówka H2: nawet gdyby były uszkodzone (przerwa włókna), w tym pomiarze i tak są odłączone przez otwarty zestyk NO, więc nie przesądzają wyniku.
  • Zestyk NO przekaźnika K1: w spoczynku jest otwarty "z definicji", a pomiar ∞ wynika tu z braku przewodzenia w aktywnej gałęzi, czyli w cewce.

Wniosek: wskazanie ∞ między K2:22 i N świadczy na pewno o przerwaniu cewki przekaźnika K1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskazanie oznacza przerwę w obwodzie, czyli brak elektrycznej ciągłości między punktami pomiaru. Omomierz nie wykrywa zamkniętej drogi przewodzenia, więc nie może zmierzyć skończonej rezystancji. To nie jest zwarcie; zwarcie dawałoby bardzo małą wartość.
Bo zwarcie to sytuacja, w której opór jest bardzo mały (bliski 0 Ω), a prąd mógłby płynąć niemal bez ograniczeń. oznacza odwrotnie: obwód jest otwarty i prąd nie ma jak popłynąć. Mylenie tych wskazań to częsty błąd interpretacyjny.
Zestyk NO (normalnie otwarty) w stanie spoczynkowym jest rozłączony, czyli nie przewodzi. Zamyka się dopiero po zasileniu cewki przekaźnika. Dlatego w pomiarach rezystancji trzeba zawsze uwzględniać, czy dany zestyk jest w danej chwili otwarty czy zamknięty.
Cewka przekaźnika to uzwojenie, które po zasileniu wytwarza pole magnetyczne i przełącza zestyki. Jeśli uzwojenie jest przerwane, przekaźnik nie zadziała. W diagnostyce pomiar rezystancji cewki jest szybkim testem: wynik skończony sugeruje ciągłość, a ∞ wskazuje przerwę.
Najpewniej wskazuje przerwę w elemencie, który stanowi aktywną drogę między tymi punktami w danym stanie układu. Jeśli inne gałęzie są odcięte (np. przez otwarty zestyk NO), wynik ∞ będzie jednoznacznie związany z przerwą w tej jedynej dostępnej gałęzi.
Jeżeli żarówki znajdują się w gałęzi odciętej przez otwarty zestyk (np. NO w spoczynku), to omomierz nie "widzi" tej gałęzi podczas pomiaru. Wtedy nawet przepalona żarówka nie zmieni wyniku, bo prąd pomiarowy nie ma do niej dostępu. Decyduje tor, który jest elektrycznie dostępny.
Najczęstsze błędy to: zamiana pojęć (∞ jako zwarcie), pomijanie stanu zestyków NO/NC oraz analizowanie "co jest na schemacie" zamiast "co jest między punktami pomiaru". Pomaga nawyk wyznaczania toru pomiarowego krok po kroku i zaznaczania otwartych zestyków.
Pomiar rezystancji omomierzem wykonuje się w stanie beznapięciowym, bo miernik podaje własne małe napięcie pomiarowe. Obecność zasilania może zafałszować wynik i grozi uszkodzeniem miernika lub zagrożeniem dla wykonującego pomiar. Najpierw odłącz zasilanie i sprawdź brak napięcia.
Trzeba odróżnić stan spoczynkowy od uszkodzenia. Najpierw sprawdza się, czy cewka ma ciągłość (rezystancja skończona), a następnie czy po zasileniu cewki zestyk NO zamyka się (pomiar ciągłości na stykach 13–14). Jeśli po zadziałaniu nadal brak przewodzenia, zestyk może być uszkodzony.
W praktyce eksploatacyjnej spotyka się układy automatyki i sterowania (np. wentylacja, sygnalizacja, blokady), gdzie przekaźniki realizują logikę działania i zabezpieczenia. Umiejętność interpretacji pomiarów rezystancji oraz rozpoznania przerwy w cewce pozwala szybciej diagnozować awarie układów sterowania współpracujących z instalacjami.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "∞ świadczy więc o przerwaniu uzwojenia cewki."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Omomierz" – opis pomiaru rezystancji i interpretacji braku ciągłości: https://pl.wikipedia.org/wiki/Omomierz (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), "Przekaźnik" – budowa (cewka, zestyki) i zasada działania: https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeka%C5%BAnik (dostęp: 2026-02-18)
  • All About Circuits, "Continuity Testing" – wyjaśnienie testu ciągłości i interpretacji obwodu otwartego: https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-3/continuity-testing/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiał szkoleniowy z podstaw elektrotechniki: obwody prądu stałego, rezystancja i ciągłość
  • Instrukcje obsługi multimetrów (funkcja pomiaru rezystancji i test ciągłości)
  • Karty katalogowe przekaźników (opis cewki oraz zestyków NO/NC)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego