KWALIFIKACJA MEP3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 6.
W widzeniu obuocznym, gdy osie oczu ustawiają się rozbieżnie mówi się o
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Egzoforia oznacza tendencję do ustawiania osi oczu rozbieżnie (na zewnątrz) w warunkach widzenia obuocznego.
Ortoforia to ustawienie równowagi (bez tendencji odchylenia), esoforia dotyczy zbieżności (do wewnątrz), a hiperforia jest odchyleniem w pionie.

Pełne wyjaśnienie:

W terminologii widzenia obuocznego nazwy forii opisują utajoną tendencję ustawienia oczu (odchylenie ujawniające się w pewnych warunkach badania, np. przy osłabieniu kontroli fuzji), a nie stały zez jawny.

Jeżeli osie oczu mają tendencję do ustawiania się rozbieżnie, czyli "uciekają" na zewnątrz, właściwym terminem jest "egzoforia". Przedrostek egzo- w praktyce klinicznej i opisowej wiąże się z kierunkiem "na zewnątrz", dlatego pasuje do rozbieżnego ustawienia.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych sytuacji:

  • "Ortoforia" opisuje stan równowagi ustawienia oczu – brak tendencji odchylenia w poziomie i pionie. Jest więc pojęciem "neutralnym", ale nie oznacza rozbieżności.
  • "Esoforia" dotyczy tendencji zbieżnej (do wewnątrz), czyli przeciwnej do rozbieżności. Typowym błędem jest wybór esoforii przez pomylenie przedrostków egzo-/eso-.
  • "Hiperforia" odnosi się do odchylenia pionowego, gdy jedno oko ma tendencję do ustawiania się wyżej. Nie opisuje więc rozbieżności w płaszczyźnie poziomej.

W praktyce zawodowej technika optyka poprawne rozpoznanie kierunku forii ma znaczenie w interpretacji badań widzenia obuocznego oraz przy współpracy z optometrystą/okulistą, np. w kontekście objawów astenopijnych i ewentualnej korekcji pryzmatycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Egzoforia to utajona tendencja do ustawiania oczu rozbieżnie, czyli "na zewnątrz", gdy mechanizmy fuzji nie utrzymują idealnego ustawienia. W codziennym widzeniu może być kompensowana, ale w badaniu (np. po rozdzieleniu obrazów) może się ujawnić.
Różnica dotyczy kierunku odchylenia w poziomie: egzoforia oznacza tendencję rozbieżną (na zewnątrz), a esoforia tendencję zbieżną (do wewnątrz). Na egzaminie najczęstsza pułapka to pomylenie przedrostków egzo-/eso-.
Ortoforia oznacza brak tendencji odchylenia – ustawienie w równowadze. To termin "neutralny", ale nie opisuje ani rozbieżności, ani zbieżności. Jeśli pytanie mówi o osi oczu ustawiających się rozbieżnie, ortoforia nie pasuje definicyjnie.
Hiperforia dotyczy odchyleń w pionie: jedno oko ma tendencję do ustawiania się wyżej względem drugiego. Nie opisuje ustawienia rozbieżnego w poziomie. W testach bywa mylona, bo brzmi "ogólnie", ale oznacza konkretną oś pionową.
Nie. Foria (heteroforia) to odchylenie utajone – tendencja, którą układ wzrokowy często kompensuje fuzją, więc na co dzień oczy mogą wyglądać na proste. Zez (tropia) jest odchyleniem jawnym, widocznym bez specjalnych warunków badania.
To kwestia konstrukcji językowej: po sformułowaniu "mówi się o…" w języku polskim naturalnie używa się dopełniacza (o kim? o czym? o egzoforii). Na egzaminie warto zwracać uwagę na zgodność formy odpowiedzi z pytaniem, ale sens merytoryczny jest kluczowy.
Pomaga skojarzenie kierunkowe: egzo = "na zewnątrz" (rozbieżnie), eso = "do środka" (zbieżnie). Najlepiej połączyć to z ruchem oczu: rozbieżność to oddalanie osi od nosa, zbieżność to zbliżanie osi do nosa.
Objawy mogą pojawić się, gdy mechanizmy fuzji nie kompensują już tendencji rozbieżnej, np. przy zmęczeniu, długiej pracy z bliska lub dużych wymaganiach wzrokowych. Wtedy pacjent może zgłaszać bóle głowy, zamazywanie lub okresowe dwojenie.
Z oceną forii wiążą się testy, które rozdzielają bodźce dla obu oczu i pozwalają ujawnić tendencję odchylenia, np. zasłanianie/odsłanianie czy testy z pryzmatami. Na egzaminie zwykle wystarcza rozumienie kierunku (egzo/eso/hiper).
Nie zawsze. Wiele egzoforii jest małych i dobrze kompensowanych, więc nie powoduje dolegliwości. Korekcję (w tym pryzmatyczną) rozważa się głównie wtedy, gdy występują objawy i potwierdza się dekompensację w badaniach. Decyzja zależy od całościowego obrazu klinicznego.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że egzoforia oznacza tendencję do ustawiania osi oczu rozbieżnie (na zewnątrz) w warunkach widzenia obuocznego.

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu optometrii i widzenia obuocznego (rozdziały: heteroforie, ustawienie oczu, fuzja)
  • Skrypty szkolne dla technika optyka dotyczące badania widzenia obuocznego
  • Materiały ćwiczeniowe z terminologii: egzo/eso, hiper/hypo, foria/tropia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego