W wiertarce stojakowej występują co najmniej dwa różne ruchy liniowe: posuw tulei wrzeciona (ruch roboczy narzędzia w osi wiercenia) oraz regulacja wysokości stołu (ruch pomocniczy ustawczy). Pytanie dotyczy napędu posuwu tulei wrzeciona.
Odpowiedź "zębatkowy." jest poprawna, ponieważ na schemacie kinematycznym przy tulei wrzeciona pokazano koło zębate oznaczone "KZ", które styka się z pionową linią tulei. Taki zapis oznacza współpracę zębnika z listwą zębatą (zębatką) naciętą na tulei. Jest to klasyczny mechanizm zębatkowy, który zamienia ruch obrotowy dźwigni/wałka na ruch posuwisty tulei.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "korbowy." – mechanizm korbowy (korba–cięgło) ma charakterystyczny układ członów przegubowych. Na schemacie nie ma typowego łańcucha korbowego przy tulei wrzeciona; zamiast tego widać symbol koła zębatego współpracującego z listwą.
- "jarzmowy." – mechanizm jarzmowy (np. jarzmo ze szczeliną) również rozpoznaje się po innym zestawie symboli i połączeń kinematycznych. W pokazanym układzie brak cech jarzma, a ruch jest przekazywany przez zazębienie.
- "śrubowy." – przekładnia śruba–nakrętka na schematach bywa rysowana jako element śrubowy i rzeczywiście jest obecna w wiertarce, lecz dotyczy podnoszenia/opuszczania stołu (ruch ustawczy). Nie odpowiada za posuw tulei wrzeciona, który pokazano poprzez KZ i listwę zębatą.
Wskazówka egzaminacyjna: przy odczytywaniu schematów zawsze sprawdzaj, z jakim elementem współpracuje symbol. Koło zębate stykające się z prostą linią przy elemencie ruchomym to typowy znak przekładni zębatkowej (zębnik–zębatka), a śruba pod stołem najczęściej oznacza regulację wysokości stołu.
