KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 19.
W wyniku powodzi część towarów znajdujących się w magazynie została zalana i uległa całkowitemu zniszczeniu. Powstały niedobór określany jest jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór po powodzi powstaje z przyczyn niezależnych od pracowników (zdarzenie losowe), więc nie wynika z winy osoby odpowiedzialnej materialnie.
Dlatego taki ubytek towarów klasyfikuje się jako niedobór niezawiniony, a nie zawiniony, pozorny ani "naturalny" w sensie nazwy kategorii niedoboru.

Pełne wyjaśnienie:

Niedobór to sytuacja, w której stan rzeczywisty towarów jest niższy niż stan wynikający z ewidencji (np. po spisie z natury). Kluczowe w zadaniu jest rozróżnienie przyczyny straty od kategorii niedoboru używanej w praktyce magazynowej.

Powódź jest zdarzeniem losowym (siła wyższa) i prowadzi do zniszczenia towarów niezależnie od staranności pracowników. Skoro towar został zalany i uległ całkowitemu zniszczeniu, powstała strata nie jest skutkiem celowego działania, zaniedbania ani naruszenia procedur przez osobę odpowiedzialną za mienie. Z tego powodu prawidłowa kwalifikacja to niedobór niezawiniony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "naturalny" – słowo pasuje do skojarzenia "powódź = zjawisko naturalne", ale w klasyfikacji niedoborów nie jest to właściwa nazwa kategorii w opozycji do zawiniony/niezawiniony. To typowa pułapka językowa.
  • "zawiniony" – oznacza niedobór wynikający z winy (np. kradzież, rażące zaniedbanie, złe zabezpieczenie mimo obowiązku). W opisie zadania podkreślono zdarzenie losowe i całkowite zniszczenie, co kieruje do braku winy.
  • "pozorny" – dotyczy sytuacji, gdy różnica wynika z błędów w dokumentach/ewidencji (np. błędne przyjęcie, pomyłka w wydaniu, niezaksięgowany dokument), a nie z realnego zniszczenia towaru. Skoro towary faktycznie zostały zniszczone, niedobór nie jest pozorny.

W praktyce handlowej poprawna kwalifikacja ma znaczenie dla dalszych działań: sporządzenia protokołu szkody, decyzji o likwidacji towaru, ujęcia różnic inwentaryzacyjnych oraz oceny, czy powstaje podstawa do obciążenia pracownika. Zdarzenia losowe co do zasady nie powinny być automatycznie przypisywane jako wina osoby materialnie odpowiedzialnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór niezawiniony to brak towaru powstały z przyczyn niezależnych od osoby odpowiedzialnej materialnie, np. w wyniku zdarzeń losowych. W praktyce oznacza to, że strata jest realna, ale nie da się jej przypisać do winy pracownika (przy zachowaniu normalnej staranności i procedur).
Powódź jest zdarzeniem losowym, czyli przyczyną zewnętrzną. Jeśli towar został zalany i zniszczony, strata nie wynika z celowego działania ani zaniedbania pracownika. Dlatego kwalifikuje się ją jako niezawinioną, o ile nie ma dodatkowych informacji o naruszeniu obowiązków zabezpieczenia mienia.
Niedobór zawiniony to brak towaru wynikający z winy osoby odpowiedzialnej (np. kradzież, niedbalstwo, nieprzestrzeganie procedur). W takich przypadkach przyczynę wiąże się z zachowaniem człowieka, a nie z błędem dokumentów czy zdarzeniem losowym.
Niedobór pozorny występuje wtedy, gdy towar fizycznie nie zniknął, ale w ewidencji lub dokumentach pojawił się błąd (np. pomyłka w ilości, brak zaksięgowania PZ/WZ, błędne przypisanie towaru). Wtedy różnica inwentaryzacyjna wynika z dokumentacji, a nie z realnej straty.
Nie w sensie tej klasyfikacji egzaminacyjnej: w pytaniu testuje się podział na niedobór zawiniony, niezawiniony i pozorny. Skojarzenie "powódź = zjawisko naturalne" może mylić, ale poprawna odpowiedź dotyczy odpowiedzialności (wina/brak winy), a nie nazwania zjawiska pogodowego.
Najczęściej sporządza się protokół szkody lub protokół likwidacji towaru, opisując przyczynę, zakres zniszczeń i sposób dalszego postępowania. W praktyce dołącza się też dowody pomocnicze (np. zdjęcia, notatki służbowe), aby uzasadnić kwalifikację straty jako niezawinionej.
Niedobór rzeczywisty oznacza faktyczny brak lub zniszczenie towaru. Niedobór pozorny znika po wyjaśnieniu błędów w ewidencji (np. odnalezieniu dokumentu, korekcie ilości, przeksięgowaniu). W praktyce analizuje się obroty, dokumenty PZ/WZ i zgodność oznaczeń towarów.
Najczęstsze pomyłki to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia słów (np. "powódź" → "naturalny"), a nie definicji. Uczniowie mylą też "pozorny" (błąd ewidencji) z "niezawiniony" (zdarzenie losowe) oraz zakładają winę pracownika bez informacji o naruszeniu procedur.
Może się tak stać, gdy mimo zdarzenia losowego wykaże się rażące zaniedbania, np. niezamknięcie magazynu, ignorowanie procedur zabezpieczenia mienia albo niewykonanie obowiązkowych działań ochronnych. W samym zadaniu nie ma jednak takich przesłanek, więc wskazuje na niezawiniony.
Warto opanować definicje: niedobór zawiniony, niezawiniony i pozorny oraz umieć przyporządkować je do krótkich opisów sytuacji. Pomaga tworzenie własnych przykładów (kradzież, błąd dokumentu, pożar/powódź) i ćwiczenie testów z wyjaśnianiem, dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do gospodarki magazynowej oraz inwentaryzacji dla kierunków handlowych
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące różnic inwentaryzacyjnych (niedobory i nadwyżki)
  • Ćwiczenia testowe z terminologii: niedobór zawiniony, niezawiniony, pozorny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego