Kompensata różnic inwentaryzacyjnych to rozliczenie sytuacji, gdy w zapasach występują jednocześnie niedobory i nadwyżki. Jej celem jest "zbilansowanie" części różnic, ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to uzasadnione i dopuszczone przyjętymi zasadami (w zadaniu: decyzja kierownika jednostki o kompensacie).
W treści wskazano konkretną regułę: "mniejsza ilość, niższa cena". Oznacza to, że:
- nie można skompensować większej ilości niedoboru, niż wynosi nadwyżka (i odwrotnie) – do kompensaty bierze się część wspólną, czyli mniejszą ilość z porównywanych różnic;
- wartość tej skompensowanej części wycenia się ostrożnie, wybierając niższą cenę spośród cen, które dotyczą rozliczanych pozycji.
Następnie oblicza się wartość kompensaty klasycznie jako:
wartość kompensaty = ilość do kompensaty × przyjęta (niższa) cena.
Odpowiedź "150,00 zł" jest poprawna, ponieważ jest wynikiem zastosowania obu warunków jednocześnie: najpierw ograniczenia kompensaty do mniejszej ilości, a potem wyceny tej ilości niższą ceną. Pozostałe kwoty są typowe dla błędów: użycia wyższej ceny zamiast niższej, przyjęcia większej ilości (jakby kompensata obejmowała całość niedoboru), albo pomieszania danych i przeliczenia innego zakresu niż część wspólna.
Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach warto podkreślić dwa słowa-klucze w poleceniu ("mniejsza" i "niższa"), a dopiero potem wykonywać mnożenie. To zmniejsza ryzyko, że obliczenia będą poprawne rachunkowo, ale wykonane na niewłaściwych danych.
