KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 14.
W wyniku rozdrabniania w kruszarce szczękowej otrzymano produkt o uziarnieniu od 0 do 20 mm.
Graniczny stopień rozdrobnienia dla nadawy o uziarnieniu od 0 do 36 mm w tej kruszarce wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień rozdrobnienia oblicza się jako iloraz maksymalnego wymiaru ziaren nadawy i maksymalnego wymiaru ziaren produktu: i = Dmax/dmax.
Tu: Dmax = 36 mm, dmax = 20 mm, więc i = 36/20 = 1,8. Wartości <1 zwykle oznaczają odwrócenie wzoru.

Pełne wyjaśnienie:

W kruszeniu parametr stopień rozdrobnienia (i) opisuje, jak bardzo zmniejszono maksymalny wymiar ziarna w procesie. W zadaniach szkolnych przyjmuje się definicję:

i = Dmax(nadawy) / dmax(produktu),

gdzie Dmax to maksymalny wymiar ziarna w nadawie, a dmax to maksymalny wymiar ziarna w produkcie.

W treści podano uziarnienia jako zakresy: nadawa 0–36 mm i produkt 0–20 mm. W takim zapisie do obliczenia stopnia rozdrobnienia wykorzystuje się wartości graniczne (maksymalne), czyli:

  • Dmax = 36 mm
  • dmax = 20 mm

Podstawiamy do wzoru:

i = 36 / 20 = 1,8.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,6 – wynik typowo powstaje przez odwrócenie wzoru (20/36 ≈ 0,56) albo błędne zaokrąglenie. Stopień rozdrobnienia w prawidłowo rozumianej definicji powinien być > 1, bo produkt ma mniejsze ziarno niż nadawa.
  • 2,0 – mogłoby wynikać z przyjęcia innych liczb "na oko" lub z pomyłki rachunkowej. Nie wynika z danych (36 i 20) przy poprawnym podstawieniu.
  • 3,6 – to błąd polegający na użyciu niewłaściwej relacji (np. 36/10) albo pomyleniu parametrów; z podanych zakresów nie da się uzyskać 3,6 bez arbitralnej zmiany wartości.

W praktyce znajomość i pomaga ocenić, czy jeden stopień kruszenia wystarczy, czy potrzebne są kolejne etapy oraz jak mogą zmienić się obciążenia energetyczne i zużycie elementów roboczych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopień rozdrobnienia (i) to wskaźnik, o ile zmniejszono maksymalny wymiar ziarna w procesie kruszenia. Najczęściej liczy się go jako iloraz Dmax nadawy do dmax produktu. Wartość > 1 oznacza rzeczywiste rozdrabnianie, a im większe i, tym większa redukcja ziarna.
Najpierw bierze się wartości maksymalne z zakresów: dla nadawy Dmax = 36 mm, dla produktu dmax = 20 mm. Następnie stosuje się wzór i = Dmax/dmax. Obliczenie: 36 ÷ 20 = 1,8. To standardowy sposób liczenia w zadaniach egzaminacyjnych.
Zapis 0–36 mm i 0–20 mm oznacza, że w materiale występują ziarna do wskazanej wartości granicznej. Stopień rozdrobnienia porównuje właśnie graniczne (maksymalne) ziarno przed i po kruszeniu. Użycie średniej z zakresu zaniża lub zawyża wynik i nie opisuje "najgrubszego" ziarna.
W typowej definicji i = Dmax/dmax dla procesu rozdrabniania wynik powinien być większy od 1, bo produkt ma mniejsze maksymalne ziarno niż nadawa. Wartość < 1 zwykle oznacza błąd: odwrócono iloraz (dmax/Dmax) albo pomylono liczby z zakresów.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie wzoru (liczenie 20/36), użycie wartości "średniej" zamiast maksymalnej, błędne przepisanie danych (36 ↔ 20) oraz zgadywanie "typowych" wartości dla kruszarki zamiast policzenia. Na egzaminie zawsze zaczynaj od zapisania wzoru.
Nadawa to materiał podawany do kruszarki (ziarno wejściowe), a produkt to materiał po rozdrobnieniu (ziarno wyjściowe). W zadaniach z uziarnieniem 0–x mm "x" jest granicą maksymalnego ziarna. Te pojęcia są kluczowe, by poprawnie wskazać Dmax i dmax.
Niski stopień rozdrobnienia pojawia się, gdy wejściowe ziarno nie jest dużo większe od wymaganego produktu (drobniejsze kruszenie), gdy materiał jest trudno kruszalny albo gdy ustawienia kruszarki (szczelina wylotowa) ograniczają redukcję. W układach wielostopniowych niższe i może dotyczyć kolejnych etapów.
Im większy wymagany stopień rozdrobnienia, tym trudniej osiągnąć go w jednym urządzeniu i częściej projektuje się kilka stopni kruszenia. Jeden stopień o zbyt dużym i może zwiększać zużycie energii i elementów roboczych. Dlatego i pomaga ocenić, czy potrzebna jest kruszarka wstępna, wtórna lub dodatkowe przesiewanie.
Stopień rozdrobnienia opisuje zmianę uziarnienia (redukcję maksymalnego ziarna), a wydajność dotyczy ilości materiału przerobionego w czasie (np. t/h). Można mieć wysoką wydajność przy małym stopniu rozdrobnienia albo odwrotnie. To różne parametry i w zadaniach nie wolno ich mieszać.
Sprawdź logikę: jeśli produkt ma mniejsze maksymalne ziarno niż nadawa, to przy i = Dmax/dmax wynik musi być > 1. Dodatkowo porównaj rząd wielkości: 36/20 jest blisko 2, więc 1,8 wygląda wiarygodnie, a 0,6 sugeruje odwrócenie ułamka.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stopień rozdrobnienia oblicza się jako iloraz maksymalnego wymiaru ziaren nadawy i maksymalnego wymiaru ziaren produktu: i = Dmax/dmax.Tu: Dmax = 36 mm, dmax = 20 mm, więc i = 36/20 = 1,8.

Źródła:

  • Materiał kontekstowy dostarczony w treści zadania (sekcje: "PODSTAWA TEORETYCZNA", "OBLICZENIA MERYTORYCZNE").

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotu "Przeróbka mechaniczna kopalin" (dział: kruszenie i rozdrabnianie)
  • Notatki szkolne/branżowe z definicji: nadawa, produkt, uziarnienie, stopień rozdrobnienia
  • Zestawy zadań rachunkowych z obliczania parametrów kruszenia (i, wydajność, bilans ziarnowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego