KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 22.
W wyrobisku ścianowym stwierdzono zawartość dwutlenku węgla poniżej 1%. Co należy zrobić w tej sytuacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik poniżej wartości progowej oznacza, że nie ma przesłanek do uruchamiania działań awaryjnych takich jak wycofanie załogi czy alarmowanie dyspozytora.
W takiej sytuacji prace można prowadzić dalej, zachowując standardowy nadzór i dalszą kontrolę atmosfery w rejonie robót.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobiskach podziemnych kontrola składu atmosfery jest elementem codziennego bezpieczeństwa pracy. O wyniku pomiaru nie decyduje sama obecność danego gazu, lecz to, czy jego stężenie wskazuje na stan zagrożenia (np. przekroczenie wartości przyjętych jako dopuszczalne/alarmowe w danym zakładzie i rejonie robót).

Jeżeli stwierdzono zawartość dwutlenku węgla poniżej 1%, to informacja ta (w logice pytania) nie wskazuje na sytuację wymagającą natychmiastowej ewakuacji lub przerwania robót. Dlatego odpowiedź "Kontynuować pracę." jest właściwa, przy założeniu utrzymania typowych zasad: dalszej obserwacji warunków, sprawnej wentylacji i okresowych pomiarów.

Dlaczego pozostałe propozycje są niewłaściwe w tej sytuacji?

  • "Zadzwonić do dyspozytora." – dyspozytora informuje się przede wszystkim przy zdarzeniach, awariach lub parametrach wskazujących na rozwijające się zagrożenie. Przy wyniku niewskazującym przekroczenia byłoby to działanie nadmiarowe.
  • "Wycofać załogę z wyrobiska." – wycofanie jest środkiem stosowanym przy realnym zagrożeniu dla życia i zdrowia. W pytaniu podano stężenie, które nie uzasadnia tak radykalnego kroku.
  • "Powiadomić osobę dozoru ruchu." – dozór należy informować, gdy wynik wymaga decyzji organizacyjnej lub technicznej (np. wstrzymania robót, zmiany przewietrzania). Przy braku sygnału o przekroczeniu nie jest to konieczne.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze oceniaj wynik pomiaru w kategoriach "czy to już stan zagrożenia?" i dobieraj działanie adekwatne do poziomu ryzyka. Zbyt ostre reakcje przy braku przesłanek mogą być tak samo błędne jak zlekceważenie realnego przekroczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dwutlenek węgla w większych stężeniach może świadczyć o pogorszeniu przewietrzania lub o zjawiskach powodujących wzrost jego udziału w powietrzu. CO2 nie podtrzymuje oddychania, więc przy wzroście jego udziału rośnie ryzyko niedotlenienia. Na egzaminie kluczowe jest odróżnienie stanu normalnego od stanu zagrożenia.
Gdy pomiar nie wskazuje przekroczeń wartości progowych, standardowo można kontynuować pracę, utrzymując typowy nadzór i częstotliwość pomiarów. W praktyce oznacza to także kontrolę przewietrzania, obserwację objawów pogorszenia warunków oraz gotowość do reakcji, jeśli parametry zaczną się zmieniać.
Dyspozytora informuje się przede wszystkim o zdarzeniach i stanach wymagających koordynacji ruchu, decyzji organizacyjnych lub uruchomienia procedur. Jeśli wynik jest poniżej progów alarmowych i sytuacja jest stabilna, telefon może nie być wymagany. Egzamin sprawdza adekwatność reakcji do ryzyka.
Wycofanie załogi stosuje się, gdy parametry atmosfery wskazują stan zagrożenia (np. przekroczenia wartości alarmowych), występują objawy pogorszenia warunków lub gdy nie można zapewnić bezpiecznego przewietrzania. To działanie o wysokim "koszcie" organizacyjnym, więc powinno wynikać z realnych przesłanek, nie z samej ostrożności.
Kluczowe jest odniesienie wyniku do progów przyjętych w kopalni oraz do trendu zmian (czy stężenie rośnie, czy spada). Sytuacja normalna to taka, w której nie ma przekroczeń i nie obserwuje się pogarszania przewietrzania. Sytuacja awaryjna zwykle wymaga przerwania robót, zgłoszeń i działań organizacyjnych.
Częsty błąd to wybór najbardziej "drastycznej" odpowiedzi (wycofanie załogi) bez sprawdzenia, czy pytanie opisuje rzeczywiste przekroczenie. Inny błąd to automatyczne zgłaszanie do dyspozytora przy każdym wyniku. Egzamin zwykle wymaga dopasowania reakcji do poziomu zagrożenia, a nie maksymalizacji ostrożności.
Dozór ruchu nadzoruje prowadzenie robót i podejmuje decyzje organizacyjne oraz techniczne, gdy warunki się pogarszają. W praktyce może zarządzić zmianę organizacji pracy, dodatkowe pomiary lub działania wentylacyjne. Jeżeli jednak wynik nie wskazuje stanu zagrożenia, pytanie egzaminacyjne często prowadzi do odpowiedzi o kontynuacji pracy.
Nie. W zależności od warunków i zagrożeń w danym rejonie ocenia się różne składniki atmosfery, w tym gazy palne i szkodliwe. Egzaminowo ważne jest rozumienie, że decyzja o wstrzymaniu robót zależy od tego, który parametr jest krytyczny i czy przekroczono próg. CO2 to tylko jeden z elementów oceny.
Niski wynik opisuje stan w danej chwili. Warunki w wyrobisku mogą się zmieniać wraz z postępem robót, zmianami przewietrzania lub innymi zdarzeniami. Dlatego nawet przy braku przekroczeń utrzymuje się regularne pomiary i obserwację. Na egzaminie to uzasadnia kontynuację pracy, ale nie "brak czujności".
Ucz się schematu decyzyjnego: najpierw oceń, czy jest przekroczenie progu, potem dobierz reakcję (kontynuacja pracy vs zgłoszenie vs wycofanie). Warto przerobić przykładowe zadania z zagrożeń naturalnych oraz znać rolę dyspozytora i dozoru. Pomaga też zapamiętanie, że nie każda wartość liczbowa oznacza alarm.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje zakładowe i akty wykonawcze dotyczące BHP w górnictwie)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni z zakresu wentylacji i zagrożeń gazowych
  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli atmosfery i postępowania przy przekroczeniach
  • Podręczniki/opracowania z wentylacji kopalń i zagrożeń gazowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego