KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 30.
W zamontowanej w domu jednorodzinnym instalacji, której fragment schematu zamieszczono na rysunku, błędnie dobrano typ
Rysunek przedstawia schemat jednokreskowy fragmentu instalacji elektrycznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na schemacie obwód "Gn 2" jest wykonany przewodem 3 × 2,5 mm², co typowo oznacza obwód jednofazowy (L, N, PE). Zastosowano jednak wyłącznik "S 193 … W 3", czyli trójbiegunowy. To błąd doboru typu (liczby biegunów), dlatego poprawne wskazanie to "wyłącznika W 3."

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność odczytu schematu jednokreskowego i ocenę, czy typ aparatu (w praktyce: wykonanie/liczba biegunów wyłącznika nadprądowego) jest dobrany właściwie do danego obwodu.

W obwodzie oznaczonym jako Gn 2 podano przewód 3 × 2,5 mm². Taki zapis oznacza trzy żyły: przewód fazowy (L), neutralny (N) i ochronny (PE), czyli typowy obwód jednofazowy gniazd wtykowych w instalacji domowej.

Dla takiego obwodu nie dobiera się wyłącznika trójbiegunowego. Tymczasem przy "W 3" widnieje oznaczenie S 193, które wskazuje na wyłącznik o trzech biegunach. To jest błąd "typu" – aparat odłączałby trzy tory prądowe, mimo że obwód jest opisany jako 3-żyłowy (a nie np. 5-żyłowy dla układu trójfazowego z N i PE).

Pozostałe elementy nie wskazują tak jednoznacznej niezgodności typu z liczbą żył:

  • "W 1" ma oznaczenie S 194 i jest powiązany z przewodem 5 × 4 mm² oraz "Gn 1", co pasuje do obwodu wielożyłowego (typowo trójfazowego z N i PE).
  • "W 2" opisano jako S 192 przy przewodzie 3 × 1,5 mm² i oprawach oświetleniowych. W praktyce spotyka się różne rozwiązania rozłączania w obwodach oświetlenia, ale tu nie ma tak oczywistego konfliktu jak trójbiegunowy wyłącznik przy obwodzie 3-żyłowym gniazd.
  • Same gniazda "Gn 1" i "Gn 2" są elementami odbiorczymi; pytanie dotyczy błędnego doboru typu i to w oznaczeniu "W 3" widać najczytelniej.

Wniosek: poprawna odpowiedź to "wyłącznika W 3.", bo liczba biegunów aparatu nie odpowiada charakterowi obwodu wynikającemu z opisu przewodu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 3 × 2,5 mm² oznacza przewód o trzech żyłach, z których każda ma przekrój 2,5 mm². W instalacji domowej zwykle są to żyły: L (faza), N (neutralny) i PE (ochronny). Taki opis wskazuje typowy obwód jednofazowy.
5 × 4 mm² to pięć żył o przekroju 4 mm². Najczęściej odpowiada to obwodowi trójfazowemu: L1, L2, L3, N i PE. W schematach rozdzielnic taki zapis często łączy się z gniazdem/odbiornikiem wymagającym zasilania trójfazowego.
Na wielu schematach liczbę biegunów sugeruje oznaczenie serii, np. S192/S193/S194, gdzie końcówka bywa kojarzona z 2/3/4 biegunami. Najpewniej potwierdza to opis aparatu w dokumentacji (karta katalogowa) i symbol na schemacie rozdzielnicy.
Obwód 3-żyłowy (L, N, PE) nie ma trzech niezależnych torów fazowych do zabezpieczenia. Zastosowanie wyłącznika trójbiegunowego oznacza nieadekwatną konstrukcję aparatu do rodzaju obwodu: dodatkowe bieguny nie odpowiadają rzeczywistemu układowi zasilania, co jest błędem doboru typu.
W praktyce spotyka się różne rozwiązania: 1-biegunowe, 2-biegunowe, a także aparaty powiązane z inną ochroną. Kluczowe jest, aby rozwiązanie było zgodne z projektem i zasadami bezpieczeństwa oraz by zapewniało właściwe odłączenie i ochronę. Na egzaminie liczy się zgodność typu z opisem obwodu.
W kontekście schematu rozdzielnicy "typ" często odnosi się do wykonania aparatu, np. liczby biegunów (1P/2P/3P/4P) albo klasy/rodzaju urządzenia. Nie chodzi wyłącznie o prąd znamionowy (np. 16 A), tylko o to, czy aparat konstrukcyjnie pasuje do danego obwodu.
W zadaniach egzaminacyjnych często spotyka się: 1,5 mm² dla obwodów oświetleniowych oraz 2,5 mm² dla obwodów gniazd wtykowych. To ułatwia rozpoznanie rodzaju obwodu na schemacie. Trzeba jednak pamiętać, że dobór zależy od projektu i warunków instalacji.
Najpierw ustal, jaki to obwód (oświetlenie, gniazda, trójfazowy) z opisu przewodu (3× lub 5×) i symboli odbiorów. Dopiero potem oceniaj aparat. "Typ" to zwykle liczba biegunów lub rodzaj aparatu, a prąd znamionowy jest osobnym parametrem.
Odczytuj obwody po kolei: (1) sprawdź liczbę żył i przekrój, (2) zobacz, co jest odbiornikiem (gniazdo/oprawa), (3) porównaj z wykonaniem wyłącznika. Szukaj niezgodności jakościowej (np. 3 bieguny przy obwodzie 1-fazowym), bo ona zwykle jest kluczem.
Najczęstsze błędy to: pomijanie informacji o liczbie żył przewodu, mylenie oznaczeń aparatów, skupianie się tylko na prądzie znamionowym oraz nieuwzględnianie, że gniazdo może być 1-fazowe albo 3-fazowe. Pomaga systematyczne porównanie: przewód → odbiornik → aparat.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 25% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Na schemacie obwód "Gn 2" jest wykonany przewodem 3 × 2,5 mm², co typowo oznacza obwód jednofazowy (L, N, PE)."

Źródła:

  • PN-EN 60898-1: Wyłączniki do zabezpieczenia przed przetężeniem instalacji domowych i podobnych (wyłączniki nadprądowe)
  • PN-HD 60364: Instalacje elektryczne niskiego napięcia (zasady projektowania i doboru elementów instalacji)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne do kwalifikacji ELE.5 dotyczące aparatury zabezpieczeniowej
  • Karty katalogowe wyłączników nadprądowych (opis wykonania 1P/2P/3P/4P, charakterystyki)
  • Normy dotyczące instalacji niskiego napięcia i doboru zabezpieczeń (do nauki zasad ogólnych)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego